Canlı Blog: İran'a ait iki İHA, Azerbaycan'ın Nahçıvan bölgesini vurdu

Almanya’nın hükümet tarafından organize edilen ilk tahliye uçuşu Frankfurt’a indi. Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Lufthansa’ya ait uçağın Umman’ın Maskat kentinden Perşembe sabahı 250’den fazla yolcuyla Almanya’ya ulaştığını açıkladı.

Wadephul, Perşembe ve Cuma günleri benzer sayıda yolcu taşıyacak iki ek uçuşun daha planlandığını söyledi. Dışişleri Bakanlığı’nın, tahliye edilecek kişilerin Birleşik Arap Emirlikleri’nden Maskat’a ulaştırılması için de ulaşım organizasyonu yaptığı belirtildi.

Bakanlık, tahliyelerde hasta kişiler, çocuklar ve hamile kadınlar gibi hassas gruplara öncelik verildiğini açıkladı. Bu hafta başında bölgeden bazı ticari uçuşlar da Almanya’ya ulaşmıştı. Wadephul, bu tür uçuşların kapasitesinin her geçen gün arttığını ifade etti.

Bahreyn merkezli Gulf Air, Orta Doğu’daki çatışmalar nedeniyle hava sahalarının kapanmasından etkilenen 400’den fazla transit yolcunun ülkelerine gönderildiğini açıkladı.

Ülkenin bayrak taşıyıcı havayolu olan şirket, etkilenen yolculara yiyecek ve konaklama sağlandığını belirtti. Gulf Air ayrıca uçuş operasyonlarının koşulların uygun hale gelmesiyle birlikte yeniden başlatılmasının planlandığını duyurdu.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ABD ve Orta Doğu’daki bazı müttefiklerinin İran yapımı Şahed insansız hava araçlarına karşı savunma konusunda Ukrayna’dan destek istediğini açıkladı.

Zelenski, son günlerde Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Bahreyn, Ürdün ve Kuveyt liderleriyle olası iş birliği hakkında görüşmeler yaptığını söyledi.

Ukrayna lideri, Ukrayna’nın sağlayacağı desteğin ülkenin kendi savunma kapasitesini zayıflatmaması ve aynı zamanda Rusya’nın işgalini durdurmaya yönelik diplomatik çabalara katkı sağlaması şartıyla verileceğini belirtti.

Zelenski, “Bize yardım eden ve Rusya ile savaşın adil bir şekilde sona ermesine katkı sağlayan ülkelere, savaşın etkilerine karşı savunma konusunda biz de yardımcı oluyoruz” dedi.

Savaşın altıncı gününe girilirken bölgeden gelen can kaybı artıyor. 5 Mart itibarıyla açıklanan verilere göre ülkeler bazında bildirilen ölü sayıları şöyle:

İran: İran Kızılayı’na göre toplam 1.045 kişi hayatını kaybetti. Bunların arasında savaşın ilk gününde Minab kentindeki bir ilkokula düzenlenen saldırıda ölen 175 öğrenci ve okul çalışanı da bulunuyor. Açıklanan sayının Devrim Muhafızları mensuplarını içerip içermediği net değil.

İsrail: Ambulans servisinin verilerine göre 10 sivil yaşamını yitirdi. Bunların 9’u, 1 Mart’ta Kudüs yakınlarındaki Beyt Şemeş’e düzenlenen İran füze saldırısında öldü. İsrail ordusu şu ana kadar asker kaybı bildirmedi.

Lübnan: Sağlık Bakanlığı’na göre İsrail saldırılarında 77 kişi hayatını kaybetti.

Bahreyn: İçişleri Bakanlığı, bir füzenin engellenmesinin ardından Selman Sanayi Kenti’nde çıkan yangında 1 kişinin öldüğünü açıkladı.

Kuveyt: İran saldırılarında iki Kuveyt askeri dahil 3 kişi hayatını kaybetti.

Umman: Maskat açıklarında Marshall Adaları bayraklı MKD VYOM adlı tankere bir mühimmatın isabet etmesi sonucu 1 kişi öldü.

Birleşik Arap Emirlikleri: Savunma Bakanlığı, saldırılarda 3 kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi.

ABD ordusu: ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’na göre Kuveyt’teki bir askeri tesise düzenlenen saldırıda 6 ABD askeri öldü.

Suriye: Devlet haber ajansı SANA, Cumartesi günü Süveyda kentinde bir binaya düşen İran füzesinin 4 kişinin ölümüne yol açtığını duyurdu.

Irak: Sağlık yetkililerine göre en az 13 kişi hayatını kaybetti. Ölenler arasında 11 milis, bir asker ve bir sivil bulunuyor.

Siber güvenlik izleme kuruluşu NetBlocks, İran’daki neredeyse tamamen kesilen internet erişiminin 120 saati aştığını ve ülkenin beşinci gününe giren bir kesinti yaşadığını açıkladı. Kuruluşa göre ülkede internet kullanımı normal seviyelerin yalnızca yaklaşık yüzde 1’i civarında seyrediyor.

NetBlocks, sosyal medya platformu X’te yaptığı açıklamada “İran’daki internet kesintisi 120 saati geçti ve bağlantı seviyesi hâlâ normal düzeylerin yaklaşık yüzde 1’inde” ifadelerini kullandı.

• İsrail’in İran’a yönelik yeni bir saldırı dalgası başlattığını duyurmasının ardından Tahran ve Karac kentlerinde patlama sesleri duyuldu.
• İran Kızılayı, cumartesiden bu yana ABD ve İsrail güçlerinin 1.332 saldırı gerçekleştirdiğini ve saldırılarda binin üzerinde kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.
• Katar’ın başkenti Doha semalarında çok sayıda patlama sesi duyulurken, hava savunma sistemlerinin füzeleri engellediği bildirildi.
• İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), donanmasının Kuzey Körfezi’nde bir ABD petrol tankerini vurduğunu ve gemide yangın çıktığını öne sürdü.
• İran İstihbarat Bakanlığı, IRGC ile birlikte ABD ve İsrail destekli ayrılıkçı grupların İran’ın batı sınırlarını aşarak “terör saldırıları” düzenleme planını önlemek için önleyici operasyon gerçekleştirdiklerini açıkladı.
  İsrail’in Güney Lübnan’daki köylere düzenlediği saldırılarda, aynı aileden dört kişi dahil altı kişi hayatını kaybetti.
• Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, İran’dan fırlatılan bazı insansız hava araçlarının ülke topraklarına düştüğünü, bunlardan birinin Nahçıvan Uluslararası Havalimanı terminaline isabet ettiğini, diğerinin ise bir okul yakınlarına düştüğünü açıkladı.
• Sri Lanka, dün bir ABD denizaltısının İran fırkateynini batırdığı bölgeye yakın noktaya doğru bir başka İran savaş gemisinin ülkenin karasularına doğru ilerlediğini bildirdi.

Katar Savunma Bakanlığı, hava savunma sistemlerinin bir füze saldırısını engellediğini açıkladı. Açıklama, Doha semalarında art arda patlama seslerinin duyulmasının ardından geldi.

Yetkililer saldırıya ilişkin ayrıntıların henüz netleşmediğini belirtirken, gelişmeler oldukça yeni bilgilerin paylaşılacağı ifade edildi.

Azerbaycan kaynakları Nahçıvan özerk bölgesindeki havaalanı sınırları içerisine İran'dan gelen iki insansız hava aracının düştüğünü bildirdi.  Nahçıvan’a düşen insansız hava araçlarının İran yapımı Araş-2 tipi kamikaze dronlar olduğu belirtildi. Yetkililer, olayla ilgili resmi bilgilerin netleştikçe paylaşılacağını açıkladı.

DIO Araş (Araş-2) modeli, İran’ın 2020 yılından bu yana kullandığı uzun menzilli tek yönlü saldırı insansız hava araçları arasında yer alıyor. Yaklaşık 2 bin kilometre menzile sahip olan bu dronların 150 kilogramlık savaş başlığı taşıyabildiği belirtiliyor.

Olayın ardından Nahçıvan Uluslararası Havalimanı’na düzenlenen drone saldırısının gerçekleştiği bölgeden fotoğraflar paylaşıldı. Yetkililer, saldırıların bugün öğle saatlerinde İran İslam Cumhuriyeti topraklarından fırlatılan insansız hava araçlarıyla Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’ni hedef aldığını vurguladı.

Dronlardan biri Nahçıvan Uluslararası Havalimanı’nın terminal binasına isabet ederken, diğeri Şekerabad köyündeki bir okulun yakınına düştü. Saldırı sonucu havalimanı binasında hasar oluştuğu ve iki sivilin yaralandığı bildirildi.

Azerbaycan, İran topraklarından fırlatıldığı belirtilen ve Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’ni hedef alan insansız hava aracı saldırılarını kınadı. AzerNEWS’te yer alan habere göre, saldırılar altyapıda hasara yol açarken iki sivilin yaralanmasına neden oldu.

Azerbaycanlı yetkililer, olayın 5 Mart günü öğle saatlerinde meydana geldiğini ve İran topraklarından Nahçıvan yönüne iki insansız hava aracının fırlatıldığını açıkladı. Dronlardan birinin Nahçıvan Uluslararası Havalimanı’nın terminal binasına düşerek tesisin bir bölümünde hasara yol açtığı, diğerinin ise Şekerabad köyündeki bir okul binası yakınlarına düştüğü bildirildi.

Yetkililer saldırı sonucu iki sivilin yaralandığını ve havalimanı binasında maddi hasar oluştuğunu belirtti. Azerbaycan yönetimi saldırıları “kabul edilemez” olarak nitelendirerek uluslararası hukukun norm ve ilkeleriyle çeliştiğini ifade etti. Ayrıca olayın bölgedeki gerilimi daha da tırmandırma riski taşıdığı vurgulandı.

Bakü yönetimi, Tahran’dan olayın koşullarını acilen açıklamasını ve benzer olayların tekrar yaşanmaması için gerekli önlemleri almasını talep etti. Azerbaycan hükümeti ayrıca uygun karşılık verme hakkını saklı tuttuğunu bildirdi.

Olayın ardından İran’ın Azerbaycan Büyükelçisi Mücteba Dermiçilu, Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı’na çağrıldı. Azerbaycanlı yetkililer İran tarafına güçlü bir protesto iletileceğini ve resmi bir nota verileceğini açıkladı.

Yetkililer ayrıca düşen insansız hava araçlarından birinin havalimanına oldukça yakın, açık bir alanda bulunduğunu bildirdi.

İran’ın Minab kentindeki bir kız okuluna düzenlenen ve ABD-İsrail saldırısı olduğu iddia edilen hava saldırısında 165 kişi hayatını kaybetti. Aileler olay yerinde neler yaşandığını anlatırken saldırıda 'çift vuruş' ihtimali de bulunuyor.

İran'da kız çocuklarının öldüğü okul saldırısında 'çift vuruş' detayı: 'Kızımı sadece okul çantasından tanıyabildik'

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, İran’ın hava saldırılarıyla karşı karşıya kalan Körfez ülkelerine hava savunma desteği göndermeyi planladıklarını açıkladı. Meloni, Reuters’ın aktardığına göre bir İtalyan radyo istasyonuna yaptığı açıklamada, Birleşik Krallık, Fransa ve Almanya gibi İtalya’nın da Körfez ülkelerine özellikle savunma ve hava savunması alanında yardım sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Meloni, bu kararın yalnızca söz konusu ülkelerin dost olması nedeniyle değil, aynı zamanda bölgede yaşayan on binlerce İtalyan ve konuşlu yaklaşık 2 bin İtalyan askeri nedeniyle alındığını belirtti. Başbakan, “Bölgede yaşayan ve görev yapan vatandaşlarımızı korumak istiyoruz ve korumak zorundayız” dedi.

Katar’da Doha’daki ABD Büyükelçiliği çevresindeki bazı evlerin tahliye edilmesi kararının “ihtiyat amaçlı” alındığı bildirildi. Bölgeden bildiren gazeteci Zein Basravi, son günlerde bölgedeki bazı ABD diplomatik temsilciliklerine yönelik saldırı girişimleri nedeniyle benzer bir riskin önüne geçmek için bu adımın atıldığını aktardı.

ABD Büyükelçiliği yerleşkesinin konutlara oldukça yakın geniş bir alanı kapladığını belirten Basravi, bölgede alışveriş alanları, bir akaryakıt istasyonu ve elçiliği kentin farklı noktalarına bağlayan ana bir yol bulunduğunu söyledi. Tahliye sürecinde otobüsler, polis ekipleri ve İçişleri Bakanlığı görevlilerinin bölgede destek verdiği görüldü.

Katar yönetiminin, son günlerde başka şehirlerde yaşanan benzer olayların tekrarlanmasını önlemek istediği belirtiliyor. Örneğin Riyad’daki ABD Büyükelçiliği’ne yönelik saldırı bir yangına yol açmış, Dubai’deki ABD Konsolosluğu da kentin yoğun nüfuslu bir bölgesinde hedef alınmıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin İran’a yönelik saldırılara müttefiklerin geniş destek verdiğini söylemesinin ardından Rutte’ye teşekkür etti. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda “Harika NATO Genel Sekreterimize teşekkürler!” ifadelerini kullandı.

Rutte ise NATO’nun İran’a yönelik saldırılara doğrudan dahil olmadığını ancak Washington’ın adımlarının müttefikler tarafından “geniş ölçüde desteklendiğini” söylemişti. NATO Genel Sekreteri, müttefiklerin büyük ölçüde ABD yönetiminin attığı adımları desteklediğini ve Washington’ın bölgede İran’ın nükleer kapasitesini ve füze yeteneklerini hedef alan operasyonlarına imkân sağladığını ifade etti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD’nin Sri Lanka açıklarında bir İran savaş gemisini batırmasının “acı sonuçları olacağı” uyarısında bulundu. Arakçi, sosyal medya platformu X’te yaptığı açıklamada ABD’yi “denizde bir vahşet gerçekleştirmekle” suçladı.

Açıklamasında, yaklaşık 130 denizcinin bulunduğu Dena fırkateyninin uluslararası sularda, İran kıyılarından yaklaşık 2 bin mil uzakta vurulduğunu belirterek, “ABD’nin oluşturduğu bu emsalden dolayı derin bir pişmanlık duyacağını göreceksiniz” ifadelerini kullandı.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ise daha önce yaptığı açıklamada, ABD’ye ait bir denizaltının Hint Okyanusu’nda İran savaş gemisini torpido ile batırdığını doğrulamıştı. Hegseth, geminin uluslararası sularda güvende olduğunu düşündüğünü ancak torpido saldırısıyla batırıldığını söyledi. Bunun, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana bir düşman gemisinin torpido ile batırıldığı ilk olay olduğunu belirten Hegseth, ABD’nin “savaşı kazanmak için mücadele ettiğini” ifade etti.

İran Kızılayı, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarında şu ana kadar çok sayıda sivil noktanın hedef alındığını bildirdi. Kurumun açıklamasına göre cumartesiden bu yana ülke genelinde 1.332 saldırı kaydedildi ve 636 farklı noktada operasyon düzenlendi. Bu saldırılar arasında en az 105 sivil bölgenin bulunduğu belirtildi.

İran Kızılayı, hedef alınan sivil yerler arasında 14 sağlık tesisi ile yedi Kızılay binasının da bulunduğunu açıkladı. Kurum ayrıca saldırıların en az 174 kenti etkilediğini bildirdi. Açıklamada, saldırıların yol açtığı hasar ve insani etkilerin değerlendirilmeye devam ettiği ifade edildi.

İranlı general Kiyumers Heydari, ülkesinin hedeflerine ulaşana ve ABD’ye ağır darbeler indirene kadar savaşı sürdürmeye kararlı olduğunu söyledi. İran’ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı’na konuşan Heydari, “Bu savaşın kaç gün süreceği bizim için önemli değil” dedi.

Hatemu’l-Enbiya Merkez Karargâhı komutan yardımcısı olan Heydari, İran’ın geçmişte sekiz yıl süren bir savaş tecrübesi olduğunu hatırlatarak, “Hedeflerimize ulaşmadan ve düşmanı bu utanç verici eyleminden dolayı pişman edip umutsuzluğa düşürmeden bu savaşı bitirmeyeceğiz” ifadelerini kullandı.

Wall Street Journal'in dün Hatay'da düşürülen İran füzesine dair haberinde füzenin hedefinin ABD ve Türk ordusunun ortak kullandığı İncirlik Hava Üssü olduğu iddiasına yer verildi. Adana'daki İncirlik Üssü, ABD Hava Kuvvetleri için bölgedeki önemli operasyon merkezlerinden biri olarak biliniyor.

Wall Street Journal İran füzesinin detaylarını yazdı: Hedef İncirlik'ti, Kürecik fark etti, ABD gemisi vurdu

ABD Senatosu’nda İran’a yönelik askeri politikaların ele alındığı bir komite oturumunda protesto düzenleyen eski bir deniz piyadesi zorla salondan çıkarıldı. Görüntülerde Cumhuriyetçi Senatör Tim Sheehy’nin de güvenlik güçlerine yardım ettiği görülürken, olayda üç polis memurunun yaralandı.

Dünya ABD Senatosundaki görüntüyü konuşuyor: 'Kimse İsrail için ölmek istemiyor' dedi, ortalık karıştı

İsrail medyasına göre ülkenin güneyinde, Ürdün sınırına yakın bölgelerde insansız hava aracı tehdidi nedeniyle sirenler çaldı. Times of Israel’in haberine göre, olası bir drone ihlali uyarısı üzerine bölgede yer alan birçok yerleşimde alarm sistemleri devreye girdi. Sirenlerin birkaç farklı yerleşim biriminde duyulduğu bildirildi.

Katar Havayolları: Doha çıkışlı uçuşlar yapılmıyor. Ancak bugün itibarıyla Maskat ve Riyad’dan mahsur kalan yolcular için bazı tahliye seferleri başlayacak.

Emirates: Birleşik Arap Emirlikleri’nin oluşturduğu güvenli hava koridorları üzerinden Dubai ve Abu Dabi’den sınırlı sayıda uçuş gerçekleştiriliyor.

Etihad Havayolları: Dubai ve Abu Dabi çıkışlı sınırlı sayıda uçuş hizmeti sunuyor.

El Al İsrail Havayolları: Perşembe günü Atina, Milano, Cenevre, Münih ve Paris gibi dokuz Avrupa kentinden Tel Aviv’e toplam dokuz uçuş planlanıyor.

Israir: Perşembe günü Roma, Berlin, Atina, Batum ve Rovaniemi’den Tel Aviv’e beş uçuş planlandı.

Arkia: Perşembe günü Roma’dan Tel Aviv’e bir uçuş planlıyor; önümüzdeki günlerde ek seferler yapılması bekleniyor.

Türk Hava Yolları: Bahreyn, İran, Irak, Ürdün, Kuveyt, Lübnan, Umman, Katar, Suriye ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne yapılan bazı uçuşların yanı sıra Suudi Arabistan’daki Dammam ve Riyad şehirlerine olan bazı seferleri iptal etti.

Air France: Dubai ve Riyad’a yapılan uçuşları 6 Mart’a kadar askıya aldı. Tel Aviv ve Beyrut seferleri ise en az 8 Mart’a kadar yapılmayacak.

Air India: Perşembe günü Mumbai–Dubai–Yeni Delhi hattında bir uçuş planlanıyor. Dönüşte mahsur kalan yolcuları taşıyabilmek için daha büyük bir uçak kullanılacak.

Lübnan'ın resmi ajansı NNA'nın haberine göre İsrail ordusu, Trablusşam kentinde bulunan el-Bedavi Filistin Mülteci Kampı'nda bir evi bombaladı.

Hamas yöneticilerinden Vesim Atallah el-Ali ile eşinin evlerini hedef alan saldırıda yaşamını yitirdiği, Atallah'ın kızlarından birinin yaralandığı bildirildi.

Sabah saatlerinde el-Bedavi kampında Atallah'ı hedef alan İsrail saldırısı yürüyüşlerle protesto edildi.

Vesim Atallah'ın kardeşi Said Atallah'ın da İsrail'in daha önce Bedavi kampına düzenlediği saldırıda ailesiyle hayatını kaybettiği hatırlatıldı.

Ayrıca, İsrail ordusu, başkent Beyrut'un güneyindeki Dahiye bölgesinde saldırı tehdidinde bulunduğu el-Gubeyri Mahallesi'nin yanı sıra Bir el-Abd ve Hıreyk mahallelerine hava saldırıları düzenledi.

İran, Türkiye’ye doğru bir füze fırlattığı iddialarını reddetti. İran Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada, Türkiye’nin hava sahasına yönelen herhangi bir füzenin İran tarafından fırlatılmadığı belirtildi. Açıklamada, “İran İslam Cumhuriyeti’nin silahlı kuvvetleri komşu ve dost ülke Türkiye’nin egemenliğine saygı duyar ve bu ülkenin topraklarına doğru herhangi bir füze fırlatıldığını reddeder” denildi. Açıklama İran’ın resmi ajanslarından Mehr Haber Ajansı tarafından yayımlandı.

Milli Savunma Bakanlığı dün, İran’dan fırlatılan ve Türk hava sahasına yönelen bir balistik mühimmatın NATO hava savunma unsurları tarafından havada imha edildiğini açıklamıştı. Açıklamada "İran’dan ateşlenip Irak ve Suriye hava sahasını geçtikten sonra Türk hava sahasına yöneldiği tespit edilen bir balistik mühimmat, Doğu Akdeniz’de konuşlu NATO hava ve füze savunma unsurları tarafından zamanında angaje edilerek etkisiz hâle getirilmiştir" ifadelerine yer verilmişti.

İsrail ordusu, İran’ın Kum kentinde saldırıya hazırlanan bir balistik füze rampasını hedef aldığını açıkladı. İsrail askeri sözcüsü Aviçay Adraee, sosyal medya platformu X’te yaptığı açıklamada İsrail Hava Kuvvetleri’nin saldırıya hazırlanan füze platformunu “vurarak imha ettiğini” söyledi.

Adraee ayrıca İran’ın İsfahan kentinde uçakları hedef almak üzere konuşlandırılmış bir hava savunma sisteminin de imha edildiğini belirtti. İsrail ordusu, söz konusu saldırıların İran’ın savunma kapasitesini zayıflatmayı ve İsrail’in “bölgedeki hava kontrolünü genişletmeyi” amaçladığını ifade etti.

Katar Havayolları, mahsur kalan yolcular için bugün Maskat ve Riyad’dan bazı tahliye seferleri düzenleyeceğini açıkladı.

Şirketten yapılan açıklamada, buna karşın Doha çıkışlı uçuşların Katar hava sahasının kapalı olması nedeniyle hâlâ askıya alındığı belirtildi.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), İran’a karşı yürütülen savaşta hayatını kaybeden iki asker daha olduğunu açıkladı. ABD Ordusu Yedek Kuvvetleri’ne bağlı iki asker, Pazar günü Kuveyt’teki Şuaybe Limanı’nda bulunan bir ABD askeri tesisine düzenlenen insansız hava aracı saldırısında yaşamını yitirdi. Saldırıda daha önce dört yedek askerin de öldüğü bildirilmişti.

Pentagon, saldırıda 45 yaşındaki Binbaşı Jeffrey O’Brien’ın hayatını kaybettiğini açıkladı. Ayrıca 54 yaşındaki Baş Astsubay Robert M. Marzan’ın da öldüğünün değerlendirildiği, ancak kimliğinin kesin olarak adli tıp incelemesinin ardından doğrulanacağı belirtildi. Her iki asker de Iowa eyaletinin Des Moines kentindeki 103. İkmal Komutanlığı’nda görev yapıyordu. Bu birlik, ABD ordusunun küresel lojistik ve tedarik operasyonlarının bir parçası olarak faaliyet gösteriyor.

ABD ordusu daha önce aynı saldırıda hayatını kaybeden dört askerin kimliklerini de açıklamıştı. Ölen askerlerin Yüzbaşı Cody A. Khork (35), Kıdemli Çavuş Noah L. Tietjens (42), Kıdemli Çavuş Nicole M. Amor (39) ve Çavuş Declan J. Coady (20) olduğu duyurulmuştu. Söz konusu saldırı, İran’la başlayan savaşın ilk ABD askeri kayıpları olarak kayıtlara geçti.

ABD ve İsrail güçleri İran’a yönelik saldırılarını sürdürürken, başkent Tahran’ın yanı sıra Kürt kentleri Senendec, Sakkız ve Bukan’da patlamalar meydana geldi. İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırıları da yoğunlaştı; kuzeydeki Trablus yakınlarında bulunan bir Filistin mülteci kampında en az iki kişi, güneydeki Kalila kasabası yakınlarında ise üç kişi hayatını kaybetti.

İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), İsrail ve Orta Doğu’daki ABD hedeflerine yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarının 19. dalgasını başlattığını duyurdu. Bölgedeki gerilim artarken Suudi Arabistan en az üç insansız hava aracını düşürdüğünü açıkladı; Katar ise Doha’daki ABD Büyükelçiliği yakınındaki bazı evlerin tahliye edilmesini emretti.

İran devlet medyasına göre Tahran ayrıca Irak’ın kuzeyindeki Kürt bölgesinde bulunan “ayrılıkçı güçlere” yönelik saldırılar düzenledi; Süleymaniye vilayetinde çok sayıda patlama meydana geldiği bildirildi. Öte yandan Kanada Başbakanı Mark Carney, ülkesinin müttefiklerinin yanında duracağını söyledi ve İran’la yaşanan çatışmaya katılım ihtimalini “kesin olarak dışlayamayacaklarını” ifade etti.

Kuveyt açıklarında bir petrol tankerinde meydana gelen patlamanın ülkenin karasuları dışında gerçekleştiği bildirildi. Kuveyt İçişleri Bakanlığı, olayın Mübarek el-Kebir Limanı’ndan 60 kilometreden daha uzakta meydana geldiğini açıkladı.

Daha önce Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Merkezi (UKMTO), demirli durumdaki bir tankerin kaptanının geminin sol tarafında büyük bir patlama gördüğünü ve duyduğunu, ardından küçük bir teknenin bölgeden uzaklaştığını bildirdiğini aktarmıştı. Kuruma göre mürettebatın tamamı güvende ancak patlamanın ardından gemiye su girdiği ve bir kargo tankından denize petrol sızdığı tespit edildi. Yetkililer bunun çevresel etkilere yol açabileceği uyarısında bulundu.

Suudi Arabistan, Ürdün sınırındaki Cevf vilayetinde bir insansız hava aracını düşürdüğünü açıkladı. Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, ülkenin kuzeyinde yer alan ve Ürdün’le sınırı bulunan bölgede tespit edilen dronun hava savunma sistemleri tarafından imha edildiğini bildirdi.

Kanada Başbakanı Mark Carney, Orta Doğu’da tırmanan savaşta ülkesinin askeri olarak yer alma ihtimalini tamamen dışlayamayacağını söyledi. Avustralya’nın başkenti Kanberra’da Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ile birlikte konuşan Carney, Kanada’nın çatışmaya katılıp katılmayacağı sorusuna “katılım ihtimali hiçbir zaman kategorik olarak dışlanamaz” yanıtını verdi ancak sorunun “varsayımsal” olduğunu vurguladı. Carney, Kanada’nın müttefiklerinin yanında duracağını ve “Kanadalıları her zaman savunacaklarını” ifade etti.

Carney daha önce ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını “uluslararası hukukla bağdaşmayan” bir adım olarak nitelendirmişti. Kanada’nın saldırılar hakkında önceden bilgilendirilmediğini ve operasyona katılmasının istenmediğini belirten Carney, ABD ve İsrail’in Birleşmiş Milletler’i devreye sokmadan ve müttefiklerle istişare etmeden hareket ettiğini söyledi. Saldırılara “bir miktar üzüntüyle” destek verdiğini de ifade eden Carney, bunun küresel düzenin sarsıldığını gösteren aşırı bir örnek olduğunu dile getirdi.

Öte yandan Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand, savaşın başlamasından bu yana Orta Doğu’dan ayrılmak isteyen 2 binden fazla Kanadalının hükümetten yardım talep ettiğini açıkladı. Başvuruların yaklaşık yarısının Birleşik Arap Emirlikleri’nden geldiğini, ayrıca Katar, Lübnan, İsrail ve İran’daki vatandaşlardan da yüzlerce talep alındığını belirtti. Kanada hükümeti, Birleşik Arap Emirlikleri’nden tahliye için charter uçuşları planlarken, bölgedeki hava sahasının büyük ölçüde kapanması nedeniyle ticari uçuşların neredeyse durduğu bildirildi. Çatışma nedeniyle başta Dubai olmak üzere Körfez’deki büyük havalimanlarının faaliyetleri ciddi şekilde aksarken, bu durumun COVID-19 pandemisinden bu yana en büyük seyahat kesintisine yol açtığı değerlendiriliyor.

Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung, piyasalardaki dalgalanmayı yatıştırmak amacıyla 100 trilyon won (yaklaşık 68,5 milyar dolar) büyüklüğünde acil finans paketinin devreye alınmasını istedi.

Açıklama, ülkenin gösterge borsa endeksi KOSPI’nin Orta Doğu’daki çatışmaların ekonomiye etkisine dair artan endişeler nedeniyle 11 Eylül saldırılarından bu yana en büyük günlük düşüşünü yaşamasının ardından geldi.

Ticaret ve ithal yakıta büyük ölçüde bağımlı olan Güney Kore ekonomisine yönelik risklerin artması piyasaları sarsarken, yatırımcıların düşük fiyatlardan alım yapmasıyla Perşembe günü hisselerde toparlanma görüldü ve işlemler kısa süreliğine durduruldu.

Lee, kabine toplantısında ayrıca Orta Doğu’daki savaş bölgelerinde bulunan Güney Kore vatandaşlarının tahliyesini hızlandırmak için askeri uçaklar ve charter seferleri dahil tüm ulaşım imkanlarının kullanılmasını istedi. Yetkililer şu ana kadar İran’dan Türkmenistan’a 24, İsrail’den ise Mısır’a otobüslerle 62 Güney Kore vatandaşının tahliye edildiğini açıkladı. Tahliyeler öncesinde İran’da yaklaşık 60, İsrail’de ise yaklaşık 600 Güney Kore vatandaşının bulunduğu belirtilmişti.

Lübnan’ın güneyinde düzenlenen bir insansız hava aracı saldırısında en az üç kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Lübnan’ın resmi haber ajansı Lübnan National News Agency, saldırının Tyre ile Naqoura arasındaki yol üzerinde, Qalila kasabası yakınlarında gerçekleştiğini aktardı. Ajansın aktardığına göre saldırı sonucu en az üç kişi yaşamını yitirdi.

İran’ın başkenti Tahran’da son bir saat içinde bir dizi patlama sesi duyulduğu bildirildi. İran’a yakın Tasnim News Agency, patlamaların ardından ülkenin hava savunma sistemlerinin devreye alındığını aktardı. Bu gelişme, sabah saatlerinde İran’ın başkentinde bildirilen son patlama haberleri arasında yer alıyor. Aynı saatlerde İran’ın Kürdistan eyaletindeki Sanandaj kentinde de patlamalar meydana geldiğine dair haberler geldi.

İran’ın Irak Kürdistan Özerk Yönetimi'nde “İran karşıtı ayrılıkçı güçlere” yönelik bir operasyon başlattığı bildirildi. İran devlet medyası Press TV, İran güçlerinin komşu Irak’taki özerk Kürt bölgesinde bulunan hedefleri vurduğunu aktardı. X’te paylaşılan görüntülerde operasyon sırasında gece gökyüzünü aydınlatan patlamalar görülürken, saldırıların tam olarak hangi noktada gerçekleştiği belirtilmedi.

Öte yandan daha önce Irak’ın kuzeyindeki Süleymaniye vilayetinde çok sayıda patlama meydana geldiği bildirilmişti. Yerel kaynaklar saldırıların, Irak’ta konuşlu İranlı Kürt silahlı örgütlerinden Kurdistan Toilers Association (Komala)’nın karargâhını hedef aldığını öne sürdü.

Söz konusu gelişmeler, bazı İranlı Kürt silahlı grupların son günlerde ABD ile İran’ın batısındaki güvenlik güçlerine yönelik olası saldırılar konusunda temas kurduğu yönündeki iddiaların ardından geldi. Reuters’ın aktardığına göre, İran-Irak sınırında konuşlu bu grupların İran ordusunu zayıflatmayı amaçlayan olası bir operasyon için hazırlık yaptığı belirtiliyor. Buna karşılık İran’a yakın Tasnim News Agency, Irak’tan İran’a silahlı Kürt savaşçıların geçtiği yönündeki haberleri yalanladı.

İran’ın batısındaki Sanandaj kentinde birden fazla patlama meydana geldiği bildirildi. Al Jazeera tarafından doğrulanan görüntülerde şehirde art arda patlamaların yaşandığı görülürken, yerel kaynaklar hedefin bir radyo-televizyon kurumu olduğunu belirtti. Patlamanın etkisiyle çevredeki bazı evlerin camlarının kırıldığı ve yakın binalarda hasar oluştuğu ifade edildi.

Enerji ekonomisti Ed Hirs, Strait of Hormuz’un kapanması halinde petrol fiyatlarının varil başına 150 dolara kadar yükselebileceği uyarısında bulundu. University of Houston’da öğretim görevlisi olan Hirs’e göre, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri saldırıları nedeniyle petrol arzında yaşanabilecek kesintiler küresel enerji piyasalarında fiyat artışlarını daha da hızlandırabilir. Hirs, Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrolün yaklaşık yarısının akışının durması ve ABD donanmasının tankerleri koruyamaması durumunda petrol fiyatlarında ciddi bir sıçrama görülebileceğini belirtti.

Al Jazeera’ya konuşan Hirs, gerilimin ilk etkilerinin sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) piyasasında görüldüğünü, fiyatların ilk gün yüzde 40’ın üzerinde arttığını söyledi. Avrupa ülkelerinde doğal gaz fiyatlarının da kısa sürede neredeyse iki katına çıktığını belirten Hirs, dizel fiyatlarında da orantısız bir yükseliş yaşandığını ifade etti. Bazı ülkelerin gaz yerine petrol ürünlerine yönelmeye başlamasının ABD’de bazı eyaletlerin gelecekteki siparişlerini de etkileyebileceğini dile getiren Hirs, özellikle ABD’nin New England bölgesinin bu durumdan ciddi biçimde etkilenebileceğini söyledi. Hirs’e göre böyle bir senaryo, yaklaşan ara seçimler öncesinde Başkan Donald Trump için iç politikada da zorlayıcı sonuçlar doğurabilir.

ABD Senatosu, Başkan Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri yetkilerini sınırlamayı amaçlayan girişimi kabul etmedi. Bu sonucun iki temel nedeni olduğu değerlendiriliyor.

Öncelikle Senato’da çoğunluk Cumhuriyetçilerin elinde ve Cumhuriyetçi senatörlerin büyük bölümü İran’a karşı yürütülen askeri operasyonlara destek veriyor. Bu nedenle söz konusu düzenlemenin Senato’dan geçmesinin baştan beri zor olduğu ifade ediliyordu.

Öte yandan Kongre’den geçecek herhangi bir düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için başkanın imzası gerekiyor. Temsilciler Meclisi de Cumhuriyetçilerin kontrolünde olduğu için, yasa tasarısı her iki kanattan geçse bile Trump’ın bunu veto etmesi bekleniyordu.

Başkanın vetosunun aşılabilmesi için Senato üyelerinin üçte ikisinin başkanın savaş yetkilerinin sınırlandırılması yönünde oy kullanması gerekiyor. Ancak bu desteğin sağlanmasının mümkün olmadığı belirtiliyordu.

Cumhuriyetçi liderlerin Senato’daki tutumu nedeniyle tasarının geçme ihtimalinin düşük olduğu daha önce de dile getirilmişti. Temsilciler Meclisi’nde de başkanın yetkilerini sınırlamayı amaçlayan benzer bir girişim bulunuyor. Ancak Senato’daki sonuç göz önüne alındığında bu girişimin de kabul edilmesinin ya da oylamaya sunulmasının düşük bir ihtimal olduğu değerlendiriliyor.