ABD'li senatör Bernie Sanders, The Guardian için "Evet, zenginler vergilerin payına düşen kısımlarını ödemeli" başlıklı bir yazı kaleme aldı.
Sanders, ülkede servet eşitsizliğinin tarihsel seviyelere ulaştığını belirterek en zengin kesimin daha fazla vergi ödemesi gerektiğini savundu. Sanders, “Amerikan tarihinde hiç bu kadar az sayıda insan bu kadar büyük servet ve güce sahip olmamıştı” diyerek eşitsizliğin boyutuna dikkat çekti.
Sanders, Elon Musk’ın tek başına Amerikan hanelerinin en yoksul yüzde 53’ünden daha fazla servete sahip olduğunu belirtti. Eşitsizliğin giderek arttığını ifade eden Sanders, Donald Trump döneminde sağlanan vergi indirimlerine işaret ederek, milyarderlerin servetinin hızla büyüdüğünü kaydetti.
Ekonomideki yoğunlaşmaya dikkat çeken Sanders, az sayıda büyük şirketin hemen her sektörde hakimiyet kurduğunu ve fiyatları yükselttiğini kaleme aldı. BlackRock, Vanguard, Fidelity ve State Street gibi dev fonların ABD şirketlerinin yüzde 90’ından fazlasında büyük hissedar olduğunu ifade etti.
Sanders, milyarderlerin medya ve siyaset üzerindeki etkisinin de arttığını belirterek 2026 ara seçimlerinde yalnızca 50 milyarderin 433 milyon dolardan fazla harcama yaptığını aktardı. Bu durumu “yozlaşmış kampanya finansmanı sistemi içinde bir yönetici sınıfın olağanüstü siyasi güç kullanması” olarak tanımladı.
“Amerikan işçi sınıfı yıllardır ağır bir saldırı altında”
Sanders, “Amerikan işçi sınıfı yıllardır ağır bir saldırı altında” diyerek çalışan kesimin durumuna dikkat çekti. Teknolojik ilerleme ve verimlilik artışına rağmen ortalama işçi gelirlerinin reel olarak düştüğünü belirtti.
Son 50 yılda 79 trilyon doların alt yüzde 90’dan üst yüzde 1’e aktarıldığını ifade eden Sanders, nüfusun yüzde 60’ının maaştan maaşa yaşadığını kaleme aldı. “Bu kadar büyük bir zenginlik ve üretkenliğe rağmen neden insanlar hayatta kalmak için mücadele ediyor?” sorusunu yöneltti.
Sağlık sistemine de değinen Sanders, 85 milyon Amerikalının yetersiz ya da hiç sağlık sigortasına sahip olmadığını, her yıl yüz binlerce kişinin sağlık borçları nedeniyle iflas ettiğini belirtti.
Warren Buffett'ın sözünü hatırlattı: "Sınıf savaşı var ve onu zenginler kazanıyor"
Sanders, mevcut vergi sisteminin “tamamen zenginler lehine kurgulandığını” savunarak şirket lobilerinin vergi yasalarında çok sayıda boşluk oluşturduğunu kaleme aldı ve Warren Buffett’ın sözlerini hatırlattı: “Sınıf savaşı var ama bunu kazanan bizim sınıfımız, zenginler.” Sanders, bu değerlendirmenin bugün daha da geçerli olduğunu ifade etti.
Milyarderlerin efektif vergi oranlarının çoğu zaman sıradan çalışanlardan düşük olduğunu belirten Sanders, Jeff Bezos ve Michael Bloomberg gibi isimlerin yüzde 1’in altında vergi ödediğini kaleme aldı. Ayrıca Tesla, SpaceX ve Palantir gibi şirketlerin milyarlarca dolar kâr etmelerine rağmen federal gelir vergisi ödemediğini kaydetti.
938 milyardere yüzde 5 servet vergisi
Sanders, 938 milyardere yüzde 5 servet vergisi getirilmesini öngören bir yasa teklifi sunduğunu açıkladı. Teklifin 10 yılda 4,4 trilyon dolar gelir sağlayacağını belirten Sanders, bu kaynağın geniş kapsamlı sosyal politikalar için kullanılacağını ifade etti.
Teklif kapsamında hane geliri 150 bin doların altında olanlara yıllık 3 bin dolar destek verilmesi, milyonlarca uygun fiyatlı konut inşa edilmesi ve sağlık hizmetlerinin genişletilmesi planlanıyor. Sanders, bu politikaların “çalışan ailelere, yaşlılara, çocuklara ve hastalara doğrudan destek sağlayacağını” kaleme aldı.
Sanders ayrıca, “Hiçbir milyarder bu değişikliği fark etmeyecek bile” diyerek servet vergisinin en zenginler üzerindeki etkisinin sınırlı olacağını savundu.
“Demokrasi ya da oligarşi”
Sanders, ABD’nin temel bir tercih yapmak zorunda olduğunu belirterek eski Yüksek Mahkeme yargıcı Louis Brandeis’in şu sözünü hatırlattı: “Demokrasiye sahip olabiliriz ya da servetin birkaç kişinin elinde toplanmasına; ikisine birden sahip olamayız.”
“Zenginler adil payını ödemeli” diyen Sanders, “Herkes için işleyen bir ekonomi kurmalıyız, sadece yüzde 1 için değil” ifadeleriyle yazısını tamamladı.
Bernie Sanders kimdir?
Bernie Sanders, 1941 doğumlu ABD’li siyasetçi ve Vermont eyaletini Senato’da temsil ediyor. Uzun yıllardır kendisini “demokratik sosyalist” olarak tanımlayan Sanders, gelir eşitsizliği, evrensel sağlık hizmeti, ücretsiz yükseköğretim ve işçi hakları gibi başlıklarda yürüttüğü kampanyalarla tanınıyor.
Siyasi kariyerine bağımsız olarak başlayan Sanders, 2016 ve 2020’de Demokrat Parti’den başkanlık adaylığı için yarıştı ve özellikle genç seçmenler arasında geniş destek buldu. Halen Senato’da sağlık, eğitim, çalışma ve emeklilik komitesinde kıdemli üye olarak görev yapıyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
