Eski CIA Direktörü John Brennan, ABD Başkanı Donald Trump’ın görevden alınması çağrılarına katılarak, başkanın göreve uygun olmadığı gerekçesiyle azledilmesi gerektiğini savundu. Brennan, ABD Anayasası’ndaki 25. Değişiklik’in “adeta Trump için yazıldığını” öne sürdü.
Barack Obama döneminde CIA Direktörü olarak görev yapan Brennan, Trump’ın İran’a yönelik sert ve değişken açıklamalarının ciddi risk oluşturduğunu belirtti. Özellikle İran’a yönelik “medeniyetin yok edilmesi” yönündeki tehditlerin, başkanın görevden alınmasını gerektirecek nitelikte olduğunu ifade etti.
Brennan, Trump’ın başkomutan olarak elinde nükleer silahlar da dahil olmak üzere büyük bir askeri güç bulundurduğunu hatırlatarak, bu durumun kendisini “ciddi bir risk unsuru” haline getirdiğini söyledi.
Trump’ın İran’a yönelik askeri hamleleri ve sert söylemleri, Washington’da 25. Değişiklik tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. 1967’de yürürlüğe giren düzenleme, başkanın görevini yerine getiremeyecek durumda olduğuna karar verilmesi halinde, başkan yardımcısı ve kabinenin çoğunluğunun kararıyla görevden alınmasına imkân tanıyor.
NBC News verilerine göre, Kongre’de 70’ten fazla Demokrat temsilci söz konusu maddenin uygulanması çağrısında bulundu. Ancak ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve kabinenin Trump’a desteğini sürdürmesi nedeniyle bu adımın atılma ihtimalinin düşük olduğu değerlendiriliyor.
Öte yandan Brennan’ın açıklamaları, Trump yönetimiyle devam eden gerilim bağlamında da dikkat çekti. ABD Adalet Bakanlığı’nın, Beyaz Saray’ın baskısıyla Brennan ve eski FBI Direktörü James Comey hakkında soruşturma başlattığı biliniyor. Comey hakkında daha önce açılan dava düşürülürken, Brennan’a yönelik soruşturmanın sürdüğü ifade ediliyor.
Temsilciler Meclisi Adalet Komitesi Başkanı ve Trump müttefiki Jim Jordan ise mart ayında yaptığı açıklamada soruşturmanın hız kazandığını belirtmişti.
25. Anayasa Değişikliği nedir?ABD Anayasası’na eklenen 25. Değişiklik, başkanlık makamının devri ve başkanın görevini yerine getirememesi durumlarına ilişkin düzenlemeleri kapsar. Bu değişiklik, başkanın ölümü, istifası ya da görevden alınması halinde başkan yardımcısının doğrudan başkanlık görevini üstleneceğini netleştirir. Ayrıca başkan yardımcılığı makamının boşalması durumunda izlenecek süreci de belirler. Düzenleme, başkanın yetkilerini geçici olarak devretmesine de imkân tanır. Bu devir, başkanın kendi kararıyla ya da başkan yardımcısı ile kabinenin çoğunluğunun girişimiyle gerçekleşebilir. Her iki durumda da başkan yardımcısı, yetkiler iade edilene kadar “vekâleten başkan” olarak görev yapar. Değişiklik, 6 Temmuz 1965’te 89. Kongre tarafından eyaletlerin onayına sunuldu ve gerekli 38 eyaletin onayıyla 10 Şubat 1967’de yürürlüğe girdi. |
