ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’ın nükleer programını yeniden inşa ettiğini ve ABD’yi vurabilecek kapasitede füzeler üretmeye çalıştığını söyledi. Rubio, İran’ın şu anda uranyum zenginleştirmediğini ancak “nihayetinde bunu yapabilecek noktaya ulaşmaya çalıştığını” ifade etti.
Perşembe günü Cenevre’de yapılacak kritik ABD-İran görüşmeleri öncesinde konuşan Rubio, Tahran’ın balistik füze programını müzakere etmeyi reddetmesinin “büyük bir sorun” olduğunu belirtti. İran füzelerinin “yalnızca ABD’yi vurmak üzere tasarlandığını” savunan Rubio, “Nükleer programda ilerleme sağlanamazsa balistik füzeler konusunda ilerleme kaydetmek de zor olacaktır” dedi.
Cenevre’de kritik temas
ABD ile İran temsilcileri, Washington’ın Tahran’ın nükleer silah geliştirmesine izin vermeme yönündeki tutumu nedeniyle yıllardır süren anlaşmazlığı çözmek amacıyla İsviçre’nin Cenevre kentinde bir araya gelecek.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, ülkesinin nükleer teklifini Umman Dışişleri Bakanı Sayyid Badr Albusaidi’ye iletti. Ummanlı Bakan, ABD’nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile yürütülen temaslarda arabuluculuk yapıyor. İran devlet ajansı, belgede “olası bir anlaşmanın temel unsurlarının” yer aldığını bildirdi.
ABD’den askeri yığınak
Trump, zenginleştirme programı konusunda anlaşma sağlanamaması halinde İran’a askeri saldırı düzenleyebileceğini defalarca dile getirdi. ABD, son haftalarda Orta Doğu’daki askeri varlığını Irak Savaşı’ndan bu yana en yüksek seviyeye çıkardı.
Dünyanın en büyük uçak gemisi dahil olmak üzere çok sayıda ABD donanma unsuru bölgeye sevk edildi. Ayrıca gelişmiş F-22 Raptor savaş uçakları ilk kez İsrail’e konuşlandırıldı. Bazı haberlere göre ABD’li yetkililer, ilk saldırıyı İsrail’in gerçekleştirmesi yönünde Tel Aviv’e mesaj verdi.
Trump, Kongre’de salı günü yaptığı uzun Birliğin Durumu konuşmasında İran’ı “dünyanın bir numaralı terör sponsoru” olarak nitelendirdi ve ülkenin asla nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceklerini söyledi. İran’ın “Avrupa’yı ve ABD’nin denizaşırı üslerini tehdit edebilecek füzeler geliştirdiğini” ve yakında ABD ana karasına ulaşabilecek kapasiteye erişmeye çalıştığını savundu.
Trump, ABD’nin geçen haziran ayında İran’ın nükleer tesislerine yönelik saldırılarına atıf yaparak Tahran’ın zenginleştirme programını “yeniden başlatmak istediğini” ve “karanlık nükleer hedeflerini sürdürdüğünü” iddia etti.
Tahran’dan yalanlama
İran yönetimi, Trump’ın iddialarını “büyük yalanlar” olarak nitelendirdi. Dışişleri Bakanlığı, nükleer program, balistik füzeler ve ocak ayındaki protestolara ilişkin suçlamaların gerçeği yansıtmadığını açıkladı.
İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ülkenin dini lideri Hamaney'in kitle imha silahlarının üretimini yasakladığını belirterek bunun Tahran’ın nükleer silah geliştirmeyeceği anlamına geldiğini söyledi.
Washington’da görüş ayrılığı
Trump’a yakın bazı danışmanların, ABD’nin doğrudan müdahalesi öncesinde İsrail’in İran’a saldırmasının siyasi açıdan daha avantajlı olacağını düşündüğü öne sürüldü. Bu görüşe göre İran’ın İsrail’e vereceği olası karşılık, ABD kamuoyunda askeri müdahaleye desteği artırabilir.
Trump’a yakın isimler arasında Güney Carolina Senatörü Lindsey Graham ve İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu İran’a karşı sert tutumdan yana görülüyor. ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine, Jared Kushner, Steve Witkoff ve Başkan Yardımcısı JD Vance’in ise askeri seçeneğe mesafeli olduğu belirtiliyor. Rubio’nun tutumu ise netleşmiş değil.
Kamuoyu temkinli
AP-NORC tarafından 19-23 Şubat tarihleri arasında yapılan ankete göre, ABD’li yetişkinlerin yaklaşık yarısı İran’ın nükleer programını ülkeye yönelik doğrudan bir tehdit olarak görüyor. Ancak katılımcıların yalnızca dörtte biri Trump’ın dış düşmanlarla ilişkiler ve askeri güç kullanımı konusundaki kararlarına yüksek düzeyde güvendiğini belirtti.
Trump, 19 Şubat’ta yaptığı açıklamada İran’a 10 ila 15 gün içinde anlaşma çağrısı yaparak aksi takdirde “çok kötü şeyler” yaşanacağını söyledi. Başkan Yardımcısı JD Vance de Fox News’e verdiği demeçte, “İran nükleer silaha sahip olamaz. Eğer Başkan bu yolu seçerse nihai askeri hedef bu olur” ifadelerini kullandı.
Kaynak: Gazete Oksijen
