Hürmüz Boğazı’nda seyreden bir geminin saldırıya uğradığı bildirildi. Olay, Suudi Arabistan’ın kritik Doğu-Batı petrol boru hattını insansız hava aracı saldırısının ardından geçici olarak kapatmasıyla birlikte küresel enerji arzına ilişkin endişeleri daha da artırdı.
İngiliz donanmasıyla bağlantılı Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları Kurumu (UKMTO), boğazdan geçen bir gemiye merminin isabet ettiğine ilişkin ihbar aldığını açıkladı. Saldırının ardından gemide yangın çıktığı, mürettebatın yerel yetkililer tarafından tahliye edildiği belirtildi.
Suudi Arabistan'da petrol boru hattına saldırı
Yeni saldırı haberi, Suudi Arabistan’ın 1.200 kilometrelik Doğu-Batı petrol boru hattını tedbir amacıyla geçici olarak kapatmasından bir gün sonra geldi. Riyad ve Bağdat, hattı hedef alan İHA saldırısının İran destekli milislerin faaliyet gösterdiği Irak topraklarından gerçekleştirildiğini açıkladı.
Hürmüz Boğazı’nın savaş nedeniyle yaklaşık altı aydır büyük ölçüde kullanılamaması, Suudi Arabistan’ın doğusundaki petrol sahalarını Kızıldeniz kıyısına bağlayan Doğu-Batı hattının önemini artırmıştı. Hat son dönemde günde 4 ila 5 milyon varil petrol taşıyor ve küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 4 ila 5’ine karşılık geliyordu.
Boru hattına yönelik saldırının sorumluluğunu henüz üstlenen olmadı. Uydu görüntülerinde Medine’nin güneyindeki hat çevresinden siyah duman yükseldiği görülürken, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı saldırıda bazı kişilerin yaralandığını ve hasar meydana geldiğini açıkladı. Petrol ihracatının ne ölçüde etkilendiğine ilişkin ise bilgi verilmedi.
ABD Başkanı Donald Trump, saldırının arkasında muhtemelen İran’ın bulunduğunu söyledi. İran devlet medyası da pazar sabahı ülkenin güney kıyıları açıklarında bir İran ticari gemisinin vurulduğunu, saldırıda bir kişinin öldüğünü ve üç kişinin yaralandığını duyurdu.
Yemen’deki Husiler ise Suudi Arabistan’ın ülkenin güneybatısındaki Taiz vilayetinde üç hava saldırısı düzenlediğini ileri sürdü. Riyad’dan bu iddiaya ilişkin resmi açıklama gelmedi.
Bölgedeki gerilimin enerji fiyatlarına etkisi de büyüyor. Brent petrolün varil fiyatı geçen hafta yeniden 100 doların üzerine çıkarken, ABD’de motorinin perakende fiyatı galon başına 6 doları aşarak rekor seviyeye ulaştı.
Gerilim Kızıldeniz'e yayılıyor
Gerilimin Kızıldeniz’e de yayılması, enerji taşımacılığı açısından ikinci büyük risk alanını oluşturuyor. Reuters’a konuşan Yemen hükümeti kaynaklarına göre Husiler, Kızıldeniz’in güney girişindeki Babülmendep Boğazı’nda stratejik öneme sahip Perim Adası’nı ele geçirdi. Husiler temmuz ayında ilan ettikleri ablukanın ardından bölgede Suudi gemilerini ve enerji tesislerini hedef alıyor.
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın da ABD’den askeri destek istediği bildirildi. Reuters’a konuşan kaynaklara göre bin Selman, Trump ile yaptığı telefon görüşmesinde Husilere karşı doğrudan Amerikan askeri desteği talep etti. Washington’ın şimdilik doğrudan müdahaleye sıcak bakmadığı ancak istihbarat desteği sağlamayı kabul ettiği belirtildi.
Diplomatik cephede ise gözler Umman’a çevrildi. İran’ın pazartesi günü Körfez Arap ülkeleriyle Hürmüz Boğazı’nın geleceğinin ele alınacağı bir toplantıya katılması bekleniyor. Ancak İranlı yetkililer görüşmelerden hızlı bir sonuç çıkması ihtimalini düşük görüyor.
Tahran yönetimi Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünün tanınmasını ve geçen gemilerden ücret alma hakkı verilmesini istiyor. Washington ise bu talebe karşı çıkıyor. İran’a yakın Tasnim haber ajansına konuşan bir kaynak, Tahran’ın ABD’ye ilettiği yedi şart karşılanmadıkça boğazın yeniden tamamen açılmayacağını öne sürdü.
Kaynak: Gazete Oksijen
