İngiltere Başbakanı Keir Starmer için kader anı: Kabine, istifa gündemiyle toplanıyor

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ülkede 7 Mayıs'ta yapılan seçimlerdeki ağır yenilgi sonrası ilk kabine toplantısında liderlik sınavı veriyor.

Kabine, Starmer'a verilen desteği ve istifasını gündeme taşıyarak toplanıyor. İçişleri Bakanı Shabana Mahmood, Starmer'ın istifası için bir zaman çizelgesi belirlemesini isteyen bakanlar arasında yer alıyor. Starmer'ı istifaya çağıran milletvekillerinin sayısı artarken rakip bir adayın da İşçi Partisi'nin yüzde 20'sinin desteğini alması gerekiyor.

Son dört yılda dört başbakan

İngiltere'nin son dört yılda dört başbakanı oldu. BBC, Starmer'ın uçurumun eşiğinde durduğunu yazdı. Times gazetesi, "Kabine Starmer'a sırt çevirdi" başlığıyla çıktı. Daily Telegraph, "Kabine Starmer'a gitme zamanının geldiğini söyledi" diye yazdı. Daily Mail, liderlik spekülasyonları nedeniyle "hükümetin kaos içinde" olduğunu ilan etti.

"Starmer'ın koltuğu tehlikede"

The Guardian gazetesi "Starmer'ın koltuğu tehlikede" derken Express "Başbakan uçurumun kenarında" ifadelerini kullandı. Daily Star ise popüler bir televiyon dizisine atıfta bulunarak "Sayın Başbakan, hainlerin emriyle... Öldürüldünüz" dedi.

İşçi Partisi Milletvekili Jonathan Hinder, Starmer'ın istifasını talep eden son milletvekili oldu. Hinder, hiçbir başbakanın milletvekillerinin güvenini kaybettikten sonra liderlik pozisyonunda kalamayacağını dile getirdi.

Hükümetin en alt basamağı olan altı bakanlık yardımcısı, Starmer'ın istifasını talep ettikten sonra görevden alındı.

Yerel yönetim, inanç ve topluluklar bakanı Miatta Fahnbulleh de görevinden istifa ettiğini duyurdu. Fahnbulleh, Starmer'a "Halk sizin bu değişime öncülük edebileceğinize inanmıyor, ben de inanmıyorum" dedi.

En az 78 milletvekili istifa çağrısı yaptı

BBC’nin sayımına göre, sabah saatlerinde en az 72 milletvekili Starmer’ın görevden ayrılması ya da istifasına ilişkin bir takvim açıklaması gerektiğini söyledi. Bu sayı, İşçi Partisi’nin 403 milletvekilinin yüzde 17’sinden fazlasına karşılık geliyor.

Starmer'ın istifasını talep eden milletvekillerinin sayısı Türkiye saatiyle 12.00'de 78 milletvekiline ulaştı. 78 milletvekili, İşçi Partisi'nin 403 milletvekilinin yaklaşık yüzde 20'sine denk geliyor.

Peki bu toplantılar neden önemli ve genellikle hangi konular ele alınıyor?

Kabine toplantısında ne konuşuluyor?

Starmer, kabine toplantılarını genellikle salı sabahları 10 Downing Street’te gerçekleştiriyor.

Kabine devlet sekreterleri ve hükümet departmanlarını yöneten diğer üst düzey bakanlardan oluşan, başbakanın en üst düzey siyasi ekibi niteliğini taşıyor. Bu görevler, ya Avam Kamarası milletvekili ya da Lordlar Kamarası üyesi olan İşçi Partili siyasetçiler tarafından yürütülüyor.

Starmer’ın kendi kabinesi içinde de görevine devam edip etmemesi konusunda görüş ayrılıkları bulunuyor.

Toplantılarda genellikle parlamentodaki gündem, haberlerde öne çıkan başlıklar, iç ve dış politika meseleleri gibi konular ele alınıyor. Bugünkü görüşmelerde başbakanın siyasi geleceğinin de gündeme gelmesi bekleniyor.

İşçi Partisi'nin son şansı mı?

İşçi Partisi’nin seçim yenilgilerinin ardından partinin “son şansıyla” karşı karşıya olduğu uyarısı da öne çıkıyor. Büyük Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham'ın ismi Starmer'a rakip olarak gündeme gelirken başbakan yardımcı Angela Rayner, halkın ekonomik olarak daha iyi hissetmesini sağlayacak daha cesur adımlar atılması için Starmer’a “anın gereğini yerine getirme” çağrısını yineliyor.

Starmer, artan çağrılara rağmen görevine devam edeceğini söylüyor

Öte yandan Starmer, istifası yönündeki artan çağrılara rağmen kabineye yönetime devam edeceğini söylüyor ve şöyle diyor:

"Bu seçim sonuçlarının sorumluluğunu üstleniyorum ve söz verdiğimiz değişimi gerçekleştirmenin sorumluluğunu da üstleniyorum. İşçi Partisi'nin bir lidere meydan okuma süreci var ve bu henüz tetiklenmedi. Ülke bizden yönetimi sürdürmemizi bekliyor. Benim yaptığım da bu ve kabine olarak da yapmamız gereken şey bu".

Güvensizlik oylaması yok ama liderlik yarışı tetiklenebilir

"Güvensizlik oylaması" İşçi Partisi'nin kurallarında resmen yer almıyor. Bu durum, 2016 yılında İşçi Partisi milletvekillerinin Jeremy Corbyn'e karşı güvensizlik oylaması yapmasına rağmen Corbyn'in istifa etmeyi reddetmesiyle ortaya çıkmıştı. İşçi Partili milletvekillerinin liderlik yarışını tetiklemesinin tek yolu, yüzde 20'sinin meydan okuyanı açıkça desteklemesinden geçiyor. Partinin parlamentodaki mevcut büyüklüğü göz önüne alındığında bu 81 İşçi Partisi milletvekilinin tek bir isim etrafında toplanması gerektiği anlamına geliyor.

Şu anda yaklaşık 80 milletvekili başbakana istifa etmesi veya ayrılması için bir takvim belirlemesi çağrısında bulundu.

Ancak milletvekilleri Starmer'ın yerine kimin geçmesini istedikleri konusunda ortak fikre varmadı.

İngiltere Başbakanı Starmer: İstifa etmeyeceğim, sürekli değişim ülkeyi kaosa sürüklüyor