Bloomberg tarafından cuma günü yayımlanan bir rapora göre İran, ABD ordusuna ait 1 milyar dolar değerindeki MQ-9 Reaper insansız hava aracını imha etti. Bu miktar, ABD’nin savaş öncesindeki gelişmiş insansız hava aracı (İHA) envanterinin yaklaşık yüzde 20’sine denk geliyor.
Middle East Eye'ın haberine göre İHA’ların birçoğunun uçuş esnasında İran hava savunma sistemleri tarafından düşürüldüğü belirtildi. Bazı Reaper drone’larının ise İran’ın Körfez’deki ABD askeri üslerine düzenlediği saldırılarda yerdeyken imha edildiği kaydedildi. Hem gözetleme hem de taarruz yeteneğine sahip olan MQ-9 Reaper İHA'ları, genellikle Hellfire füzeleri veya JDAM güdümlü bombalar taşıyor.
Maliyet tahminleri Kongre raporunu aştı
Bloomberg, ABD’nin savaşta 30 adede kadar MQ-9 Reaper İHA kaybetmiş olabileceğini aktardı. Bu sayı, Kongre Araştırma Servisi (CRS) tarafından bu ay yayımlanan raporda belirtilen 24 adetlik kayıp verisinden daha yüksek bir bilançoya işaret ediyor.
1 milyar dolarlık İHA kaybı, ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü savaşın genel maliyetini daha da artırdı. Üst düzey bir Pentagon yetkilisi, mayıs ayında Reuters’a yaptığı açıklamada savaşın toplam maliyetinin 29 milyar dolara ulaştığını ifade etmişti. MQ-9 Reaper modelleri ABD ordusu tarafından kademeli olarak envanter dışı bırakılsa da üretici firma General Atomics, yabancı müşteriler için üretimi sürdürüyor.
'Hava savunması yok edildi' iddiası çürütüldü
İran’ın yüksek teknolojiye sahip MQ-9 Reaper İHA’larını düşürebilme yeteneği, ülkenin hava savunma kapasitesini etkili bir şekilde kullanabildiğini gösteriyor. Bu durum, ABD Başkanı Donald Trump’ın "İran’ın savunma hatları tamamen yok edildi" yönündeki iddialarıyla çelişen bir tablo ortaya koyuyor.
The New York Times’a konuşan bir ABD’li yetkili, İranlı askeri komutanların Amerikan savaş uçakları ve bombardıman uçaklarının rotalarını haritalandırmış olabileceğini belirtti. Uzmanlar, Trump’ın savaşı yeniden başlatma kararı alması halinde bu durumun ABD operasyonları için riskleri ciddi oranda artıracağını vurguluyor.
Rusya ve Çin desteğiyle istihbarat
Nisan ayında ABD ile İran arasında sağlanan kırılgan ateşkes anlaşmasından günler önce İran, Amerikan ordusuna ait bir F-15E Strike Eagle savaş uçağını düşürmüştü. Olayın ardından ABD, pilotları kurtarmak için geniş çaplı bir operasyon başlatmıştı. Uzmanlar, pilotların İran tarafından sağ yakalanması halinde Washington üzerinde çok büyük bir siyasi baskı oluşacağını ifade ediyor.
The New York Times, Rusya’nın, askeri unsurlarını ve hava savunma sistemlerini daha iyi konuşlandırabilmesi için İran’a ABD uçuş rotalarını çıkarma konusunda yardım etmiş olabileceğini yazdı.
Tahran ve Moskova arasında uzun süredir devam eden bir güvenlik anlaşması bulunuyor. ABD medyasında yer alan haberlere göre Rusya, Amerikan savaş gemileri ve askeri personeline ait uydu görüntülerini de İran ile paylaştı.
İran’ın hava savunma altyapısı yerli üretim sistemlerin yanı sıra Rus ve Çin menşeli sistemlerin birleşiminden oluşuyor.
Çin’in İran’a hava savunma bataryaları tedarik ettiğini ilk olarak Middle East Eye duyurmuştu. Bu sevkiyat, Haziran 2025’te ABD’nin İran’a ait üç nükleer tesisi bombalamasıyla tırmanan savaşın ardından gerçekleşmişti.
Kaynak: Gazete Oksijen
