22 Şubat 2024, Perşembe
Haber Giriş: 05.12.2023 11:57 | Son Güncelleme: 05.12.2023 12:25

Isı artışları küresel deniz seviyesinde artışlara neden oluyor

Isı artışlarının küresel deniz seviyesinde artışlara neden olduğunu açıklayan Bengi Korgavuş “Birleşmiş Milletler, yüksek deniz seviyelerini kasırgalara, tayfunlara ve sellere yol açabilen bir tehdit çarpanı olarak adlandırmakta. Ayrıca fırtınalar küresel ekonomiyi de tehdit etmektedir” dedi
Isı artışları küresel deniz seviyesinde artışlara neden oluyor

Yeditepe Üniversitesi'nden yapılan açıklamaya göre, aşırı hava olayları Türkiye’de pek çok şehirde etkisini gösterdi, göstermeye devam ediyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Yeditepe Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dekan Yardımcısı ve Kentsel Tasarım ve Peyzaj Mimarlığı Bölümü Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Bengi Korgavuş, Türkiye’nin de içinde yer aldığı Akdeniz Havzası’nın iklim değişikliğine karşı en kırılgan bölgelerden biri olduğunu belirterek, kentlerin acil olarak iklim değişikliğine karşı dirençli hale getirilmesinin önemini vurguladı.

"Geniş kapsamlı dönüşümler"

Korgavuş, "Küresel ısınmanın 1,5 dereceyle sınırlanması için kentlerde enerji sistemleri, ulaşım, binalar, atık yönetimi ve yeşil alanlar konusunda hızlı ve geniş kapsamlı dönüşümler yapılması gerekmektedir" değerlendirmesinde bulundu.

Son yıllarda gerçekleşen doğa olaylarının çoğunun doğrudan ya da dolaylı olarak küresel iklim değişikliği ile bağlantılı olduğuna işaret eden Kongavuş, “İklim değişikliğinin dünyamıza etkisi sadece sıcaklıkların artması değildir. Kuraklık, seller, yangınlar, su baskınları, fırtına, tayfun, hortum, kasırga ve dolu yağışları gibi aşırı hava olaylarının ve afetlerin sıklık ve etkisindeki artış, buzulların erimesi, okyanus ve deniz suyu seviyelerinin yükselmesi gibi birçok etkisi bulunmaktadır. Türkiye’nin de içerisinde yer aldığı Akdeniz Havzası, iklim değişikliğine karşı en kırılgan bölgelerden birisidir" açıklamasını yaptı.

"Kontrol edilemeyen orman yangınları"

Bu yıl, küresel ısınma etkisine ek olarak El Nino’nun etkisiyle Türkiye dâhil dünya genelinde aşırı hava olaylarının meydana geldiğini anımsatan Korgavuş, "Bu sebeple artan aşırı hava olaylarıyla karşılaştırıldığında bile 2023 yılı olağanüstüydü; tarihi sıcaklıklar, kontrol edilemeyen orman yangınları ve fırtınalarla damgasını vurdu" ifadelerini kullandı.

Korgavuş, 2023 yılında haziran, temmuz, ağustos, eylül ve ekim aylarının her birinin, Dünya Meteoroloji Örgütü’nün ilgili aydaki bir önceki sıcaklık rekorunu büyük bir farkla geride bıraktığına dikkati çekti.

"Aşırı sıcaklık toprağı kurutuyor"

Temmuz ayının Kuzey Yarımkürenin kayıtlı tarihindeki en sıcak ayı olarak kayıtlara geçtiğini aktaran Korgavuş, "Avrupa, Amerika Birleşik Devletleri, Çin, Kuzey Afrika ve Orta Doğu’da sıcaklık rekorları kırıldı ve sıcaktan kaçamayanların bazıları için ölümcül sonuçlar doğurdu.

ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi’ne göre haziran ayından ağustos ayına kadar dünyanın kayıtlı tarihteki en sıcak üç aylık dönemi yaşandı ve temmuz ayındaki ortalama küresel sıcaklık, geçen yüzyılın ortalamasından 1,1 derece daha fazlaydı. Aşırı sıcaklıklar diğer hava olaylarıyla birleştiğinde bu sene yaşadığımız gibi orman yangınlarına, sellere, kuraklıklara ve fırtınalara katkıda bulunmaktadır" yorumunda bulundu.

"Orman yangını riskini artırabilmektedir"

Daha yüksek sıcaklıkların, daha kuru koşulları yaratarak yangınların daha kolay tutuşmasına, daha hızlı yayılmasına ve daha yoğun yanmasına yol açtığına işaret eden Korgavuş, "Amerikan Jeofizik Birliği tarafından yapılan bir araştırmaya göre, yüksek sıcaklıklar orman yangını riskini de yüzde 80’e kadar artırabilmektedir. Bu sebeple bu yaz yüksek sıcaklardan kaynaklanan, eşi benzeri görülmemiş yangınlar yaşandı" değerlendirmesinde bulundu.

Korgavuş, aşırı sıcaklığın buharlaşmayı hızlandırdığını ve böylece yüzey sularını azaltarak toprağı kuruttuğunu da kaydederek, "Kuru toprak daha az emici olduğundan su baskınlarını daha sık ve yıkıcı hale getirmektedir. Sıcak havalar ülkemiz de dâhil olmak üzere, dünya çapında rekor yağışlara yol açtı. Eylül ayında şimdiye kadarki en ölümcül Akdeniz kasırgası Daniel’in neden olduğu aşırı yağışlardan kaynaklanan sel felaketi, Libya, Yunanistan, Bulgaristan ve Türkiye’yi etkiledi. Özellikle Libya’da ağır can kayıplarına neden oldu. Afrika’nın Büyük Boynuzu’nda art arda beş mevsim yaşanan kuraklığın ardından sel baskınları geldi ve bu da daha fazla yerinden edilmeyi tetikledi" açıklamasını yaptı.

"Deniz seviyesinde artışlara neden oluyor"

Deniz sıcaklıklarının da bu sene rekorlar kırdığına işaret eden Bengi Korgavuş, ortalama küresel okyanus yüzeyi sıcaklığının tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştığını belirtti.

Isı artışlarının küresel deniz seviyesinde artışlara neden olduğunu da vurgulayan Korgavuş, “Birleşmiş Milletler, yüksek deniz seviyelerini daha tehlikeli kasırgalara, tayfunlara ve sellere yol açabilen bir tehdit çarpanı olarak adlandırmaktadır. Ayrıca daha büyük fırtınalar ve deniz seviyesinin yükselmesi, kıyı topluluklarını ve küresel ekonomiyi tehdit etmektedir” dedi.

Korgavuş, iklim değişikliğinin yıkıcı etkilerinin bu sene olduğu kadar hiçbir zaman dünya çapında bu kadar etkili olmadığını vurgulayarak, "Ancak ısıyı hapseden sera gazı emisyonlarının dünya çapında artmaya devam etmesi nedeniyle, dünyanın önümüzdeki birkaç yıl içinde kritik eşik olan 1,5 derece eşiğini geçeceği ön görülmektedir" ifadelerini kullandı.

Kentlerin iklim değişikliği ile mücadele de kritik bir role sahip olduğuna dikkati çeken Korgavuş, kentlerin iklim değişikliğinin hem en önemli kaynağı hem de yıkıcı etkilerinden en fazla etkilenen yerler olduğunu ancak aynı zamanda iklim değişikliğini azaltma ve önleme konularında en önemli çözüm alanlarından da biri konumunda bulunduğunu sözlerine ekledi.

Kaynak: AA