ABD Başkanı Donald Trump, İsrail'e sağlanan Amerikan askeri yardımının yıl sonunda sona ereceğini duyurdu. Fox News'in Fox & Friends programına konuşan Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile aylar önce yardımların kesilmesi konusunda anlaştıklarını söyledi.
Trump, ABD'nin İsrail'e yılda yaklaşık 4 milyar dolarlık destek sağladığını belirterek, bu ödemelerin yıl sonunda durdurulacağını ifade etti. İsrail'in artık ekonomik ve askeri açıdan bu yardıma ihtiyaç duymadığını savunan Trump, ülkenin kendi silahlarını satın alabilecek durumda olduğunu söyledi.
Reuters'a göre Trump, yardımların sona ermesinin İsrail'in ABD'den tamamen bağımsız hareket edeceği anlamına gelmediğini de belirtti. ABD Başkanı, İsrail'in ihtiyaç duyması halinde Washington'ın yardım edeceğini, ülkenin Amerikan silahlarını doğrudan satın alabileceğini söyledi. Netanyahu'nun ofisi ise açıklamanın ardından henüz bir değerlendirme yapmadı.
Mevcut anlaşma 2028'e kadar geçerli
Trump'ın açıklamasında belirsiz kalan nokta, sözünü ettiği yıllık 4 milyar dolarlık desteğin mevcut askeri yardım anlaşmasıyla nasıl ilişkilendirileceği. ABD ile İsrail arasında 2018'de yürürlüğe giren 10 yıllık mutabakat, Washington'ın 2028'e kadar İsrail'e toplam 38 milyar dolarlık askeri yardım sağlamasını öngörüyor. Bu kapsamda İsrail'e yılda yaklaşık 3,8 milyar dolar aktarılıyor.
Reuters, Trump'ın yıl sonunda sona ereceğini söylediği yardımın mevcut anlaşmayı mı kapsadığının, yoksa başka bir finansman kalemine mi işaret ettiğinin henüz açıklığa kavuşmadığını bildirdi. İki ülke arasında 2028 sonrasında uygulanacak yeni güvenlik işbirliği çerçevesine ilişkin görüşmeler de sürüyor.
Netanyahu da yardımların sona ermesini istiyordu
Netanyahu, ABD'nin askeri yardımına bağımlılığı azaltma hedefini daha önce birkaç kez gündeme getirmişti. Reuters'ın mayıs ayında yayımladığı röportajda İsrail Başbakanı, ABD'den alınan askeri desteğin mali bileşenini önümüzdeki 10 yıl içinde sıfıra indirmek istediğini söylemişti.
Netanyahu, ABD ile ilişkilerde yardım alan ülke konumundan ortaklığa geçilmesinin zamanının geldiğini savunmuştu. İsrail'in savunma sanayisini geliştirmesi ve kendi askeri kapasitesini artırması da bu hedefin parçaları arasında yer alıyor.
İsrail'e yardım ABD iç siyasetinde tartışma konusu
Trump'ın açıklaması, İsrail'e sağlanan askeri desteğin ABD iç siyasetinde giderek daha fazla tartışıldığı bir dönemde geldi. Reuters, Trump'ın Demokrat siyasetçilerin İsrail'e verilen yardımı Cumhuriyetçilere yönelik eleştirilerinde kullandığını söylediğini aktardı.
İsrail'e yönelik Amerikan kamuoyu desteğinde de özellikle Demokrat seçmenler arasında gerileme yaşanıyor. Reuters'ın aktardığı haziran ayı anketine göre Demokratların yüzde 66'sı, ABD seçmenlerinin genelinde ise yüzde 48'i Washington'ın İsrail'e verdiği desteğin aşırı olduğunu düşünüyor.
Trump, yardımların sona erdirilmesini İsrail'in ekonomik ve askeri açıdan kendi ayakları üzerinde durabilecek bir ülke haline gelmesiyle açıklarken, kararın ABD'deki siyasi tartışmalarla bağlantısına da işaret etti.
Kaynak: Gazete Oksijen
