Kuzey İrlanda'da İngiltere yanlıları ile Cumhuriyetçiler arasında 1990'larda büyük çatışmalara neden olan Orange Order Yürüyüşü'nün 28 yıl sonra Katolik mahallesinden geçişine yeniden izin verilmesi, bölgede Protestan-Katolik gerilimini yeniden artırdı. Yürüyüş, kortejin Katoliklerin yoğun olarak yaşadığı Garvaghy Road'dan geçmesine tepki gösteren yaklaşık 2 bin kişinin pazar sabahı yolu kapatması nedeniyle ertelendi.
Kuzey İrlanda'da İngiltere yanlısı ve Protestan Orange Order üyelerinin her yıl yaptığı yürüyüşün Drumcree Mahallesi'nde Katoliklerin yaşadığı Garvaghy Road'dan geçen kısmının yapılmasına izin verilmesi için yapılan başvuru mahkeme tarafından kabul edildi.
Taraflar arasındaki yürüyüş ve protestoların barışçıl hale getirilmesi için kurulan Bağımsız Yürüyüş Komisyonu, en son 1997'de yapılan ve 1998'de yasaklanan yürüyüşün Drumcree ayağının bugün yapılabileceğine hükmetti.
Komisyon, yalnızca 35 kişinin yürüyebileceğini ve bandonun yürüyüşte yer alamayacağını belirtirken, karara hem Orange Order üyeleri, hem Katolikler hem de Cumhuriyetçi Kuzey İrlanda Bölgesel Başbakanı Michelle O'Neill tepki gösterdi.
Eski gerilimin yenilenmesi endişesi
Orange Order üyeleri, tarihi güzergah olan Garvaghy Road'daki yasağın kalktığını ve yürüyüşün kısıtlanmadan yapılabileceğini açıklarken, Katolikler ise 1995, 1996 ve 1997'de büyük çatışmalara neden olan yürüyüşün eski gerginlikleri yenileyeceği endişesini dile getirdi.
Garvaghy Road Sakinleri Koalisyonu sözcüsü Breandan Mac Coinnaith, yürüyüşün engellenmesini talep eden 4 bin imzalı dilekçeyi mahkemeye verdiklerini vurgulayarak, "Herkes komşularımızın yürüyüşe izin verilmemesi gerektiği görüşünü paylaştığını biliyor." ifadelerini kullandı.
Başbakan da yolu kapatma eylemine katıldı
O'Neill ise toplumda gerginliği artıracağını belirttiği yürüyüşün yapılmaması için bir grup İrlanda milliyetçisi Sinn Fein üyesiyle birlikte güzergahı kapatma eylemine başladı.
Bölgedeki 28 yıllık huzurun tekrar bozulmaya çalışıldığını kaydeden O'Neill, yol kapatma eylemi sırasında basına açıklama yaptı. O'Neill, "Orange Order ve birlik yanlıları bizi geriye götürüyor." dedi.
Birlik yanlısı aktivist ve yürüyüş katılımcısı Jamie Bryson ise O'Neill'in yol kapatan eylemciler arasında yer almasına tepki göstererek, "Sözde Bölgesel Başbakan yasa dışı şekilde yolu kapatarak eylemi engelliyor. Yasaya bağlılıklarıyla ilgili çok ciddi soru işaretleri oluştu." diye konuştu.
Kuzey İrlanda'nın İngiltere'ye bağlı kalmasını savunan Demokratik Birlik Partisi milletvekili Jonathan Buckley ise iktidardaki milliyetçi Sinn Fein'i eleştirerek, "Sinn Fein ve Garvaghy Road sakinleri 28 yıldır Orange Order'a Yürüyüş Komisyonu'nun bir karar verdiğini söylüyordu. Şimdi de herkes kurallara uymalı." ifadelerini kullandı.
İngiltere Başbakanı Burnham, Kuzey İrlanda Bakanı'nı bölgeye gönderdi
İngiltere Başbakanı Andy Burnham ise yıllık İşçi Partisi Konferansı için Liverpool'da bulunan Kuzey İrlanda Bakanı Chris Bryant'ı bölgeye gönderdi.
BBC'ye açıklama yapan Burnham, şöyle konuştu:
"Yürüyüş kararı polis tavsiyesiyle alınmalıydı ancak polis böyle bir tavsiyede bulunmadı. Bağımsız Yürüyüş Komisyonu bu kararı aldı. Benim görevim Kuzey İrlanda Bakanı'nın 2027'de 30'uncu yılına girecek Belfast Anlaşması'na uygun davranmasını sağlamaktır. Dün akşam telefonla görüştüğüm İrlanda Başbakanının da (Micheal Martin) böyle bir sorumluluğu var. Kendisiyle bu konuda yakın çalışıyoruz. Tüm tarafları itidalli olmaya çağırıyorum. Kuzey İrlanda'da 30 yılda çok kazanım elde ettik. Bunların geriye gittiğini görmek istemiyoruz."
İrlanda hükümeti de olaylara ilişkin yazılı açıklama yaparak, "Sabahın ilk saatlerinden beri yaşanan mahkeme sürecini takip ediyoruz. Gelişmeleri sahada gözlemliyoruz ve Garvaghy Road sakinleri de dahil olmak üzere tüm paydaşlarla temas halindeyiz. Hükümetimiz durumdan son derece endişelidir. Belfast Anlaşması kapsamında uzlaşının ilerletilmesi yolunda uzun yıllar boyunca kaydedilen önemli ilerlemeleri hatırlıyor ve geçmişin bölünmelerine geri dönüşün en büyük endişemiz olduğunu belirtiyoruz." ifadelerine yer verdi.
Orange Order'ın 1807'den beri yaptığı yürüyüş farklı yıllarda farklı güzergahlarda geçici olarak engellense de Garvaghy Road'dan geçişe 1998'den bugüne kadar izin verilmemişti.
Özellikle 1995'te bir Katolik eylemcinin öldürüldüğü olaylardan sonra İngiliz ordusu bölgede güvenlik önlemi alsa da 1997'ye kadarki yürüyüşlerde karşılıklı çatışmalar yaşanmıştı.
Yürüyüşün Garvaghy Road geçişi 1998'deki kararla yasaklanmıştı.
Kaynak: AA
