Yunanistan’da ülkenin tanınmış pop yıldızlarından Giorgos Mazonakis’in 54 yaşında hayatını kaybetmesi, son yıllarda hızla büyüyen wellness, yaşlanma karşıtı tedavi ve “uzun yaşam” sektörünün denetimine ilişkin tartışmaları ülke gündeminin merkezine taşıdı.
Politico'nun haberine göre Mazonakis, bu ayın başında Atina’nın merkezindeki özel bir klinikte plazmaferez adı verilen tıbbi işlem sırasında kalp krizi geçirerek yaşamını yitirdi. Normalde bağışıklık sistemiyle ilişkili bazı hastalıkların tedavisinde kullanılan plazmaferez, bazı wellness klinikleri tarafından ise vücudu “detoksifiye etmek” ve yaşam süresini uzatmak amacıyla sunuluyor.
Yunanistan Sağlık Bakanı Adonis Georgiadis’e göre işlem, bu uygulamayı gerçekleştirmek için gerekli ruhsata sahip olmayan özel bir klinikte yapıldı.
Mazonakis’in ölümü sonrasında Yunanistan’ın hızla büyüyen wellness sektörü yoğun biçimde mercek altına alındı. Sağlık uzmanları, doktor örgütleri ve muhalefet partileri; hormon düzenleme, detoks programları, bütünsel tedaviler ve şamanik uygulamalar gibi çok farklı yöntemlerin sunulduğu sektörün önemli bölümünde yeterli denetim bulunmadığını savunuyor.
Denetimlerde çok sayıda ihlal ortaya çıktı
Yunanistan Ulusal Şeffaflık Kurumu’nun son günlerde yürüttüğü incelemelerde sektörde çeşitli ihlal iddiaları ortaya çıktı.
Bunlar arasında dermatolog bulunmadan saç ekimi gerçekleştiren estetik merkezleri ve ruhsatsız faaliyet gösteren kök hücre bankaları da bulunuyor.
Ayrıca bazı doktorların hastaları fiziksel olarak muayene etmeden internet üzerinden reçete yazdığı ve bazı kliniklerin ise bünyelerinde doktor bulunmadan faaliyet gösterdiğine ilişkin iddialar gündeme geldi.
Mazonakis’in ölümüyle ilgili ayrıntılar ise kamuoyunda daha büyük bir tepkiye yol açtı.
Adli makamların topladığı verilere göre şarkıcının bilincini kaybetmesi ile acil sağlık hizmetlerinin çağrılması arasında açıklanamayan 87 dakikalık bir zaman aralığı bulunuyor. Soruşturma kapsamında toplanan polis ve adli makam ifadelerinde, klinik çalışanlarının acil resüsitasyon yöntemleri hakkında internet üzerinden aramalar yaptığı da belirlendi.
Kliniğin geçmişinde de ihlaller bulunuyor
Mazonakis’in hayatını kaybettiği klinik, Atina’nın merkezindeki lüks bir bölgede bulunuyor. Atina Tabipler Birliği’nin (ISA) daha önce yaptığı denetimlerde klinikte çeşitli ihlaller tespit edildiği ve kuruma bir kez para cezası uygulandığı belirtiliyor.
Merkezin sorumluluğundaki iki doktor hakkında olası kastla öldürme de dahil olmak üzere cezai suçlamalaryöneltildi.
Doktorlardan Ilias Theodoropoulos ise Mazonakis’in tıbbi işleminden doğrudan sorumlu olmadığını söylüyor. Theodoropoulos’a göre Mazonakis, kliniğin sahibi olan eşinin hastasıydı.
Eşi Ioanna Gaka da tedavinin tıbbi protokollere uygun şekilde gerçekleştirildiğini savunuyor.
Soruşturma yalnızca kliniği değil, doktorların bağlı olduğu meslek kuruluşunu da kapsayacak şekilde genişletildi. Savcılar, Atina Tabipler Birliği’nin denetimlerini gerektiği gibi yapıp yapmadığını, doktorların ruhsatlarını takip edip etmediğini ve kendisine iletilen şikayetleri nasıl ele aldığını incelemeye başladı.
“Devlet sorumluluk taşıyor”
Skandal, iktidardaki Yeni Demokrasi Partisi üzerinde de siyasi baskı oluşturdu.
Muhalefet partileri ve bazı sağlık uzmanları hükümeti, Yunanistan’daki wellness sektörünün sorunlarını uzun süre görmezden gelmekle suçluyor.
Hükümet 2019’da iktidara geldikten sonra sağlık sektöründe özel denetim görevi yapan SEYYP adlı uzman sağlık müfettişleri birimini kaldırdı. Bunun ardından denetim sorumluluğu yerel tabipler birlikleri ile Ulusal Şeffaflık Kurumu arasında bölündü.
Sol görüşlü Elas partisi, yaptığı açıklamada, bu düzenlemenin ardından sağlık hizmetlerinde sistematik denetim açısından büyük bir boşluk oluştuğunu savundu.
Sağlık Bakanı Georgiadis başlangıçta SEYYP’in yeniden kurulmasına karşı olmayacağını söyledi. Ancak birkaç gün sonra bu konudaki tutumunu geri çekti.
Sağlık Bakanı da tartışmaların odağında
Georgiadis’in kendisi de geçmişte tıbbi açıdan tartışmalı uygulamaları desteklediği gerekçesiyle muhalefet tarafından eleştirildi.
Bakan, 2010’ların sonlarında Yunan televizyonundaki bir satış kanalında çalışırken “nanobiyonik yelekler” olarak pazarlanan ürünleri tanıtmış ve birkaç günlük kullanımın ardından “bütün ağrıların geçtiğini” ileri sürmüştü.
Georgiadis, salı günü sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada bu dönemin “geçmişte yapılmış bir hata” olduğunusöyledi. Ürünlerin seçilmesinde ticari gerekçelerin etkili olduğunu belirtti.
Bakanlık görevi sırasında Georgiadis, özel sağlık hizmetlerini de düzenli olarak destekledi. Geçen yıl Attika bölgesindeki bir uzun yaşam kliniğini ziyaret eden bakan, Yunanistan’ın sağlık sektörüne yatırım çekmesi ve özellikle Orta Doğu’dan yüksek gelirli ziyaretçileri ülkeye getirmesi gerektiğini savundu.
Ayrıca röportajlarında kendi kullandığı yaşlanma karşıtı kremler, saç ekimi ve botoks hizmetlerinden de söz etti.
Hükümet yeni bir düzenleme hazırlıyor
Mazonakis’in ölümünün ardından wellness sektörüne yönelik tepkilerin büyümesi üzerine Georgiadis, uzun yaşam hizmetleri, rejeneratif tıp ve benzeri tıbbi işlemler için açık bir kurumsal çerçeve oluşturmak amacıyla yeni bir komite kurulacağını açıkladı.
Bakan, devlet televizyonu ERT’ye yaptığı açıklamada Yunanistan’da uzun yaşam uygulamalarını yasaklamayacağını söyledi.
Georgiadis, bunun uluslararası ölçekte hızla gelişen bir tıp alanı olduğunu belirterek Almanya, Birleşik Arap Emirlikleri ve Türkiye gibi ülkelerde de benzer hizmetlerin geliştirildiğine dikkat çekti.
Bununla birlikte, tartışmanın merkezinde sektörün tamamen yasaklanıp yasaklanmamasından çok, hangi uygulamaların bilimsel ve tıbbi standartlara göre yapılacağı ve bunların kim tarafından denetleneceği sorusu bulunuyor.
Yunanistan’ın sağlık sisteminde daha geniş bir sorun
Londra Ekonomi Okulu bünyesindeki LSE Health araştırma merkezinin direktörü Elias Mossialos, sorunun yalnızca wellness sektöründeki birkaç klinikle sınırlı olmadığını belirtiyor.
Mossialos’a göre Yunanistan, geçmişte sağlık hizmetlerinde bazı alanlarda Avrupa’nın öncü ülkelerinden biriydi. 2010-2011 yıllarındaki kurtarma programı kapsamında elektronik reçete sisteminin zorunlu hale getirilmesi, ülkeyi o dönemde Avrupa standartları açısından öncü konuma taşımıştı.
Ancak Mossialos, bu dijital dönüşümün devamının gelmediğini ve hastaların tıbbi kayıtlarını kapsayan sistemlerin aynıhızla geliştirilemediğini söylüyor.
Ona göre sağlık sisteminin dijital altyapısı modern bir sağlık hizmetinin temelini oluşturabilecek noktaya kadar geliştirilemedi.
Mossialos ayrıca Yunanistan’da hastalara sunulan sağlık hizmetlerinin sistematik biçimde kalite kontrolünden geçirilmediğini ve yaşlanan ve nüfusu küçülen bir toplumun önümüzdeki 10 yıl içinde hangi sağlık uzmanlıklarına ihtiyaç duyacağının yeterince planlanmadığını belirtiyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
