Hizbullah'ın fiber optik teknolojisine sahip kamikaze İHA'ları, Lübnan'ın güney topraklarını işgal eden İsrail güçleri için önemli bir tehdit olarak öne çıkıyor. İsrail askerleri, Lübnan'ın güneyindeki onlarca beldeyi işgal ettikleri kara saldırıları kapsamında sık sık bu kamikaze İHA saldırılarının hedefi oluyor. Son olarak İsrail’in Kanal 12 televizyonu, pazartesi günü Lübnan’ın güneyinde düzenlenen kamikaze İHA saldırısında 3 İsrail askerinin yaralandığını bildirdi. Ancak saldırının boyutuna ve kayıplara ilişkin bağımsız kaynaklardan doğrulama yapılmadı.
İsrail'in fiber optik teknolojili İHA endişesi
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, daha önce yaptığı açıklamalarda, Hizbullah’ın fiber optik destekli İHA kapasitesini "başlıca tehditlerden biri" olarak nitelendirmiş ve ordudan bu araçlara karşı yeni yöntemler geliştirmesini istemişti. Söz konusu sistemlerde, uçuş sırasında açılan ince bir fiber optik kablo aracılığıyla görüntü ve komut aktarımı yapılıyor. Böylece klasik radyo frekansları kullanılmadığı için elektronik karıştırma sistemlerinden etkilenmiyor.
Ayrıca GPS veya kablosuz sinyal gerektirmeyen bu İHA’ların düşük iz bıraktığı ve bu nedenle tespit edilmelerinin daha zor olduğu belirtiliyor. İsrail Ordu Radyosu’na göre, Hizbullah bünyesinde fiber optik teknolojili kamikaze İHA’ları kullanabilen yaklaşık 100 eğitimli operatör bulunuyor. Söz konusu İHA’ların kullanımının 'karmaşık bir süreç' olduğu, bu nedenle operatörlerin özel eğitimlerden geçirildiği belirtiliyor. İsrail ordusu, Hizbullah’a bağlı İHA operatörlerinin büyük bölümünün, Kasım 2024 ile Mart 2026 arasındaki önceki ateşkes döneminde eğitim aldığını iddia ediyor.
"Hizbullah İHA operatörü yetiştirmeyi sürdürüyor"
Hizbullah'ın istihdam ettiği İHA operatörleri sayısının sınırlı olduğuna dikkat çekilen haberde, "İsrail ordusu, istihbarat ve askeri operasyonlarıyla kamikaze İHA operatörlerine odaklanmayı öncelikli görüyor. Çünkü bu operatörleri hedef almak, geçici de olsa bu tehdidin ciddiyetini azaltabilir." denildi.
İsrail ordusunun şu ana kadar Hizbullah'ın İHA'larını kullanan operatörlerden 5-10 tanesini hedef alabildiği aktarılan haberde, adının açıklanmadığı İsrailli bir subayın şu sözlerine yer verildi:
"Bu sayı yeterli değil. Onları tespit etmek ve hedef almak için teknolojik ve istihbarat çalışmaları yapıyoruz. Sayıları da sınırlı. Hizbullah hala daha fazla İHA operatörü yetiştirmeyi sürdürüyor."
Hizbullah'ın kamikaze İHA'la kullanan operatörlerin çoğunun Litani Nehri'nin güneyinden bu faaliyetleri sürdürdüklerine vurgu yapılan haberde, "Çünkü kamikaze İHA'ların çoğunda kullanılan optik fiberlerin uzunluğu 10 ila 15 kilometre arasında değişiyor" ifadeleri yer aldı.
İHA operatörlerinin Litani Nehri'nin güneyinde İsrail ordusunun ulaşamadığı noktalarda oldukları belirtilen haberde, operatörlerin zaman zaman İsrail ordusunun işgalindeki bölgelere sızabildikleri ve özellikle İsrail'in içine kadar ulaşan İHA'ların bunlar tarafından kullanıldığı savunuldu.
Demir Kubbeyi hedef alan İHA saldırısıyla ilgili soruşturma
İsrail ordusunun sahip olduğu teknolojik ve istihbarat imkanlarına rağmen radyo haberinde, Hizbullah'a ait kamikaze İHA'lardan birinin İsrail'in hava savunma sistemi olan Demir Kubbe bataryasını hedef alabildiği bilgisini paylaştı. Radyo haberinde, "İsrail ordusu, bu savaşta gerçekleşen en tehlikeli İHA saldırılarından biri üzerine soruşturma başlattı. Hizbullah'ın da dün görüntüsünü paylaştığı saldırıda, Demir Kubbe hedef alındı." denildi.
Askeri kaynaklara dayandırılan haberde, "Demir Kubbe'ye yönelik saldırının gerçekleştiği teyit edildi ancak hava savunma sisteminde herhangi bir operasyonel açık olmadı" ifadeleri yer aldı. Haberde ayrıca, "İsrailli askeri yetkililer, Lübnan'a yönelik 2024'teki saldırılardan sonra Hizbullah'ın kamikaze İHA'lar alanında yeteneklerini geliştirmeye odaklandığının farkındalar." denildi.
"Ateşkes sürecinde operatör eğitimine odaklandı"
Lübnan ile İsrail arasında ateşkesin yürürlüğe girdiği Kasım 2024'ten beri Hizbullah'ın kablosuz kamikaze İHA'ları geliştirmeye ve onları kullanacak operatörlere eğitim vermeye odaklandığının vurgulandığı haberde, şu yoruma yer verildi:
"Hizbullah örgütü, bu alandaki imkanlarının yeterli düzeyde geliştirilmediğini fark etti. Örgüt, 15 aylık ateşkes sürecinde hem kamikaze İHA'ları satın alma hem de operatör olarak görev yapacak unsurlara eğitimi kapsayan bir çalışma yürüttü."
İsrail ordusunun da Haziran 2025'te Lübnan'ın birçok bölgesini hedef alan geniş çaplı bir saldırıyla Hizbullah'ın kamikaze İHA atölyelerini vurduğu öne sürülen haberde, İHA'ları kullanan operatörlerin Hizbullah içinde bir tek birime bağlı olmadıkları, Lübnan'ın güneyindeki farklı birimlere bağlı görev yaptıklarına dikkat çekildi. Haberde, Hizbullah'ın kamikaze İHA'larını kullanan operatörlerin her birisinin yaşadığı beldede faaliyet gösterdiği, bu nedenle de kimliklerini tespit etmenin oldukça zor olduğu ifade edildi.
İsrail'de yayın yapan Kanal 12 televizyonu haberinde de ordunun, Lübnan'daki kara saldırılarının çapını genişletmeye hazırlandığı ve bunun için siyasi kararın çıkmasını beklediğini duyuruldu. Haberde İsrail ordusunun, Lübnan'ın güneyindeki İsrail güçlerine yönelik büyük bir tehdit oluşturan kamikaze İHA'lar sebebiyle kara saldırılarının çapını genişletebileceğine işaret edildi.
Hizbullah'ın kablolu İHA'ları
Klasik roket saldırılarından farklı olarak doğrudan askeri hedeflere yönelik hassas vuruş kapasitesi sunan bu sistemler, özellikle elektronik harp ortamında sağladığı avantajlarla dikkat çekiyor. Kablolu İHA'lar, İsrail'in geliştirdiği elektronik karıştırma, sinyal takibi ve hava savunma kapasitesini aşmaya dönük yeni nesil bir savaş teknolojisi olarak değerlendiriliyor.
Rusya-Ukrayna savaşında yaygın şekilde kullanılmaya başlanan bu İHA'lar, klasik radyo frekanslı sistemlerden farklı olarak operatör ile hava aracı arasındaki bağlantıyı fiziksel fiber optik kablo üzerinden sağlıyor. Sahada düşük irtifada ilerleyebilen ve hedefe son ana kadar operatör kontrolünde yönlendirilebilen fiber optik İHA'lar, düşük maliyetli olması nedeniyle de tercih ediliyor.
Açık kaynaklara göre bu sistemlerde kullanılan fiber optik kabloların uzunluğu genellikle 10 ila 20 kilometre arasında değişirken, bazı modellerde bu mesafe 30 kilometreye kadar ulaşabiliyor. Yaklaşık 10 kilometrelik fiber optik kablonun ağırlığının 200 ila 250 gram civarında olduğu, bu nedenle İHA'nın taşıma kapasitesini ciddi şekilde etkilemediği belirtiliyor.
İsrail, İHA'nın fırlatıldığı noktayı tespit edemiyor
Lübnanlı dijital dönüşüm ve teknoloji geliştirme uzmanı Hişam en-Natur, AA muhabirine yaptığı açıklamada, fiber optik destekli İHA'ların GPS müdahalesi ve sinyal sahteciliği gibi yöntemlere karşı dayanıklı olduğunu söyledi. Natur, "Bu mühendislik dönüşümü İHA'ya elektronik harp sistemlerine karşı adeta bağışıklık kazandırıyor. Aynı zamanda operatöre yüksek çözünürlüklü görüntü aktarımı ve sıfır gecikmeyle kontrol imkanı sağlıyor" dedi.
İsrail ordusunun yoğun şekilde elektronik harp sistemleri kullandığını ifade eden Natur, geleneksel kablosuz İHA'ların bu ortamda kolayca etkisiz hale getirilebildiğini belirtti. Natur, "Bu İHA'ların hiçbir radyo frekansı yayını yok. Bu nedenle İsrail'e ait elektronik gözetleme sistemleri, kontrol sinyalini takip ederek operatörün yerini ya da İHA'nın fırlatıldığı noktayı tespit edemiyor. Geleneksel İHA'larda ise yayılan frekanslar takip edilerek komuta merkezi belirlenebiliyordu." diye konuştu.
"Ukrayna sahası laboratuvar oldu"
Fiber optik İHA teknolojisinin ilk olarak Rusya-Ukrayna savaşında yoğun şekilde kullanıldığını belirten Natur, tarafların elektronik savunma sistemlerini aşmak için bu yönteme yöneldiğini söyledi. Natur, "Ukrayna sahası bu sistemler için adeta bir laboratuvar işlevi gördü. Elde edilen başarıdan sonra bu taktik Lübnan cephesine taşındı" değerlendirmesinde bulundu.
Bu sistemlerin İsrail ordusu açısından ciddi bir teknik ve askeri meydan okuma oluşturduğunu kaydeden Natur, "Erken uyarı ve elektronik önleme sistemleri bu İHA'lar karşısında adeta kör kalıyor. Bunları durdurmanın tek yolu doğrudan fiziksel müdahaleyle vurmak." diye konuştu.
"Düşük maliyetle milyon dolarlık hedefler vurulabiliyor"
Fiber optik İHA'ların tüm operasyonlarda kullanılmadığını, daha çok yüksek değerli hedeflere yönelik hassas saldırılarda tercih edildiğini aktaran Natur, fiziksel kablo nedeniyle hareket kabiliyetlerinin sınırlı olduğunu söyledi. Operatörlerin yüksek beceriye sahip olması gerektiğini belirten Natur, kablonun fiziksel engellere dolanması ya da pervaneler tarafından kesilmesi riskine dikkati çekti. Natur, "Bu İHA'ların maliyeti birkaç yüz dolardan birkaç bin dolara kadar çıkabiliyor. Buna rağmen milyonlarca dolar değerindeki askeri hedefleri vurabilecek kapasiteye sahipler" değerlendirmesinde bulundu.
Kaynak: AA
