Kuzey Kore’nin ana nükleer tesisi Yongbyon’da yeni bir uranyum zenginleştirme tesisi kurduğu ve başkent Pyongyang yakınlarındaki Kangson’daki zenginleştirme tesisinin de genişletilmiş bir bölümünü faaliyete geçirdiği bildirildi. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na (UAEA) göre Yongbyon’daki yeni tesis, 28 santrifüj kaskadına ev sahipliği yapabilecek kapasitede.
Reuters'ın aktardığına göre UAEA, 28 Ağustos tarihli raporunda Kuzey Kore’nin nükleer altyapısının birden fazla noktada istikrarlı biçimde genişlediğine dikkat çekti. Kurum, değerlendirmelerini uydu görüntüleri ve Kuzey Kore devlet medyasında yayımlanan fotoğraflar gibi açık kaynaklara dayandırdı.
UAEA müfettişleri 2009’dan bu yana Kuzey Kore’ye giremiyor. Kurum, Yongbyon’da yeni inşa edilen iki katlı binanın tesisin ikinci uranyum zenginleştirme tesisi olduğunu, Kuzey Kore lideri Kim Jong-un’un haziran ayındaki ziyareti sırasında yayımlanan fotoğrafları uydu görüntüleriyle karşılaştırarak tespit etti.
Rapora göre fotoğraflarda, ana binanın hem üst hem de alt katlarında gaz santrifüjü kaskadlarının kurulduğu görülüyor. Binanın, fotoğraflarda görülen tipte 28'e kadar santrifüj kaskadını barındırabileceği değerlendiriliyor.
Kangson’daki tesis de genişletildi
UAEA ayrıca, Pyongyang yakınlarındaki Kangson’da bulunan uranyum zenginleştirme tesisinin 2024’te inşa edilen ek bölümünde faaliyetlerin ocak ayında başladığına ilişkin bulgular bulunduğunu açıkladı.
Kurum, Yongbyon ve Kangson’daki tesislerin işletilmesinin ve Kuzey Kore’nin silah yapımında kullanılabilecek nükleer madde üretim kapasitesini genişletmesinin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarını ihlal ettiğini belirtti.
UAEA Başkanı Rafael Grossi, Kuzey Kore'nin Yongbyon ve Kangson'daki zenginleştirme tesislerini işletmeye devam etmesinin ve silah yapımında kullanılabilecek nükleer madde üretimini daha da genişletmesinin "ciddi endişe kaynağı" olduğunu söyledi.
Kuzey Kore UAEA'nın yetkisini reddediyor
Kuzey Kore, uzun süredir UAEA'nın ülkenin nükleer faaliyetlerini denetleme yetkisini reddediyor. Pyongyang yönetimi geçen yıl BM'nin Viyana'daki misyonu aracılığıyla yaptığı açıklamada, nükleer silah sahibi ülke statüsünün geri döndürülemez hale geldiğini savunmuş ve UAEA'nın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması (NPT) dışında bulunan bir nükleer silah devletinin iç işlerine müdahale etme konusunda "yasal hakkı" olmadığını belirtmişti.
UAEA'nın son bulguları, Kuzey Kore'nin nükleer programının büyüklüğüne ilişkin doğrudan denetim yapılamadığı bir dönemde, uydu görüntüleri üzerinden elde edilen yeni göstergelere dayanıyor.
