Nepal’de gençlerin öncülük ettiği ve 77 kişinin hayatını kaybettiği kitlesel ayaklanma döneminde paylaşımlarıyla öne çıkan 35 yaşındaki rapçi Balendra Shah (Balen), 5 Mart’ta yapılacak genel seçimlerde başbakanlık için en güçlü adaylardan biri olarak gösteriliyor.
Reuters'ta yer alan habere göre, Eylül 2025'te yaşanan ayaklanmanın ardından milyonlarca takipçisine “Z Kuşağı, artık ülkeyi siz yöneteceksiniz, hazır olun” mesajı veren Shah, beş ay içinde ulusal siyasetin merkezine yerleşti. Nepal’de güvenilir kamuoyu yoklamaları bulunmasa da siyaset analistleri ve yerel medya, Shah’ın geleneksel siyasi partilerin önüne geçtiğini belirtiyor.
Rap sahnesinden ulusal siyasete
Shah’ın siyasi yükselişi 2022’de başkent Katmandu Belediye Başkanı seçilmesiyle başladı. Eğer genel seçimleri kazanırsa, düzen karşıtı rap şarkılarıyla tanınan bir ismin ülkenin en üst makamına çıkması Nepal siyasetinde ciddi bir kırılma anlamına gelecek.
Himalayalar’da Çin ile Hindistan arasında konumlanan Nepal, uzun yıllardır birkaç köklü partinin hakimiyetinde. Bunlar arasında Çin’e yakın olmakla anılan Nepal Komünist Partisi ile Hindistan’a daha yakın görülen merkez çizgideki Nepali Congress öne çıkıyor.
Shah’ın başbakan adayı olduğu Rastriya Swatantra Party (RSP) ise görece yeni ve merkezde konumlanan bir hareket. Parti, seçim bildirgesinde Çin ve Hindistan’la “dengeli dış ilişkiler” yürütme taahhüdünde bulunuyor.
Belediye performansı popülaritesini artırdı
Shah’ın ülke genelindeki desteğinin önemli bir kısmı, Katmandu Belediye Başkanlığı dönemindeki icraatlarına dayanıyor. Özellikle atık yönetimi ve kentsel altyapı projelerine odaklanan Shah, sağlık hizmetlerine erişimi artırmaya yönelik adımlar attı.
Ancak görev süresi tartışmalardan uzak geçmedi. İnsan Hakları İzleme Örgütü, Shah’ı sokak satıcıları ve topraksız yurttaşların mülklerine el koymak için polisi kullanmakla eleştirdi.
Geleneksel medyadan büyük ölçüde uzak duran Shah, kampanyasını sosyal medya üzerinden yürütüyor. Facebook başta olmak üzere platformlarda 3,5 milyondan fazla takipçisi bulunan siyasetçi, paylaşımlarında genellikle koyu renk güneş gözlüğü ve kırlaşmış sakalıyla yer alıyor.
Bağımsız siyaset analisti Puranjan Acharya, “Balen’i farklı kılan, sosyal medyada kısa ve doğrudan mesajlarla gençlerle bağını sürdürmesi. Ancak başbakanlık o kadar da kolay bir süreç olmayacak” değerlendirmesinde bulundu.
“Bırakın konuşayım”
Geleneksel Ayurvedik tıp uygulayan bir babanın ve ev hanımı bir annenin çocuğu olarak dünyaya gelen Shah, genç yaşta şiire ilgi duymaya başladı. Bu ilgi zamanla rap müziğe dönüştü. Tupac Shakur ve Curtis “50 Cent” Jackson gibi Amerikalı sanatçılardan etkilendi.
Nepal’de inşaat mühendisliği eğitimi aldıktan sonra Güney Hindistan’da yapısal mühendislik alanında yüksek lisans yaptı. Bu dönemde ülkede rap müziğin öne çıkan isimlerinden biri haline geldi.
Şarkılarında sıklıkla Nepal’in yönetici sınıfını ve siyasi sistemi hedef alan Shah, yaklaşık 30 milyonluk nüfusun yüzde 20’sinin aşırı yoksulluk içinde yaşadığı ülkede geniş bir karşılık buldu. 2019’da yayımlanan ve YouTube’da 12 milyondan fazla izlenen “Balidan” adlı şarkısında, “Bırakın konuşayım efendim, bu suç değil… Gerçeği söylemekten korkmam” sözleriyle dikkat çekti.
Büyük vaatler, zorlu sınav
Aralık ayında, eski televizyon sunucusu ve siyasetçi Rabi Lamichhane liderliğindeki RSP’ye katılan Shah, partinin başbakan adayı oldu.
Parti programında 1,2 milyon yeni istihdam yaratılması, zorunlu göçün azaltılması, kişi başına düşen gelirin 1.447 dolardan 3.000 dolara çıkarılması ve ekonominin beş yıl içinde 100 milyar dolarlık GSYH’ye ulaştırılması hedefleri yer alıyor. Ayrıca tüm nüfusu kapsayan sağlık sigortası gibi sosyal güvenlik mekanizmaları vaat ediliyor.
Ancak analistler, Shah’ın ulusal düzeyde başarılı olmasının, yolsuzluk eleştirileriyle anılan ve verimsiz olduğu söylenen kamu yönetimini dönüştürebilecek güçlü bir ekip kurmasına bağlı olduğunu belirtiyor.
Acharya’ya göre, “Bir ekibe, uzmanlara ve güçlü bir desteğe ihtiyacı var. Mevcut devlet yapısıyla tek başına başarılı olması zor; aksi halde içten içe çürüyen bir tahta gibi hızla yıpranabilir.”
Genç kuşakların değişim umudu olarak görülen Shah’ın bu beklentileri karşılayıp karşılayamayacağı ise seçim sonuçlarının ardından netleşecek.
Kaynak: Reuters
