Brezilya ile Paraguay arasındaki Dostluk Köprüsü, uzun yıllardır sigara ve elektronik ürün kaçakçılığının önemli güzergâhlarından biri olarak biliniyor. Ancak Brezilyalı yetkililere göre son dönemde sınırdaki en kârlı kaçak ürünlerden biri zayıflama ilaçları oldu.
CNN'de yer alan habere göre, Brezilya’da semaglutid ve tirzepatid gibi GLP-1 temelli ilaçlara talebin hızla artmasıyla birlikte Paraguay sınırında ele geçirilen izinsiz zayıflama ürünlerinin miktarı da yükseldi. Brezilya Federal Gelir İdaresi verilerine göre 2026’nın ilk yarısında sınırda 76 binden fazla kalem, flakon ve benzeri ürün ele geçirildi. Bu sayı, 2025’in tamamında yakalanan miktarın yaklaşık üç katına ulaştı.
Zayıflama ilaçları, Paraná ve Santa Catarina eyaletlerini kapsayan bölgede ele geçirilen kaçak ürünler arasında değer bakımından cep telefonlarının ardından ikinci sıraya yükseldi. Yetkililer, yüksek kâr marjı ve ürünlerin küçük boyutları nedeniyle organize suç gruplarının da bu alana yöneldiğini belirtiyor.
200 dolarlık fiyat farkı
Brezilya’da tirzepatid içeren ve ruhsatlı olarak satılan Mounjaro’nun fiyatı yaklaşık 266 doları aşabiliyor. Paraguay’da ise yerel üretim olduğu belirtilen tirzepatid içeren bir ampul yaklaşık 65 dolara satılıyor. Bu fiyat farkı, kaçakçılığı cazip hale getiriyor.
Uzmanlara göre zayıflama ilaçları, sigara gibi hacimli ürünlere kıyasla çok daha kolay taşınabiliyor. Birkaç kutu ilaçtan elde edilen kazanç, büyük miktarda sigara kaçakçılığından sağlanan gelire yaklaşabiliyor.
Kaçakçılar ilaçları ayakkabı tabanlarında, şampuan şişelerinde, masaj jeli kutularında ve araçların gizli bölmelerinde saklayarak sınırdan geçirmeye çalışıyor. Bazı sevkiyatlarda ise Dostluk Köprüsü yerine Paraná Nehri üzerinden tekneler kullanılıyor.
Ancak sağlık uzmanları, bu ürünlerin yalnızca yasa dışı olmaları nedeniyle değil, saklama ve içerik koşullarının belirsizliği nedeniyle de ciddi risk taşıdığı uyarısında bulunuyor.
Semaglutid ve tirzepatid gibi ilaçların belirli sıcaklık koşullarında taşınması gerekiyor. Uzmanlara göre sıcaklığın 30 derecenin üzerine veya sıfırın altına düşmesi, ilaçların yapısını ve etkinliğini bozabiliyor. Kaçak ürünlerde ise taşıma ve depolama koşullarının kontrol edilmesi mümkün olmayabiliyor.
İlaçların içeriği bilinmiyor
Daha büyük risk ise ürünlerin gerçekten ne içerdiğinin bilinmemesi. Paraguay’da yasal olarak satılan ilaçların çalınarak Brezilya’ya sokulduğu vakaların yanı sıra sahte üretim yapılan gizli tesisler de ortaya çıkarıldı. Yetkililer Çin’den getirilen bazı ürünlerin de bölgede ele geçirildiğini belirtiyor.
Brezilyalı endokrinoloji uzmanı Alexandre Hohl, kaçak zayıflama ilaçları kullandıktan sonra ciddi yan etkiler yaşayan hastalarla karşılaştığını söyledi. Hohl’un aktardığı vakalardan birinde, Paraguay’dan getirilen ve tirzepatid olarak satılan bir ürünü kullanan kadın yoğun bakıma kaldırıldı.
Başka bir hastanın ise doktor tarafından reçete edilen ruhsatlı tirzepatid yerine Paraguay’dan getirilen bir ürünü kullanmaya başladıktan sonra bulantı, kusma ve ishal yaşadığı ve acil servise başvurduğu belirtildi.
Siparişler yüzde 149 arttı
Brezilya’da GLP-1 ilaçlarına yönelik talep de hızla büyüyor. Serasa Experian’ın verilerine göre bu ilaçlarla bağlantılı çevrim içi siparişler 2026’nın ilk yarısında bir önceki altı aylık döneme kıyasla yüzde 149 arttı. Ocak-haziran döneminde 1,36 milyondan fazla sipariş verilirken, toplam satış tutarı yaklaşık 437 milyon doları aştı.
Artan kaçakçılık nedeniyle Brezilya ve Paraguay sınır denetimlerini güçlendirmeye başladı. Brezilya’nın sağlık düzenleyicisi Anvisa ile Paraguay’ın sağlık gözetim kurumu Dinavisa, sınırdaki denetimlerin artırılması için yeni bir işbirliği anlaşması imzaladı.
Onaylanmamış ilaçlar piyasaya girdi
Yetkilileri endişelendiren bir diğer gelişme ise henüz hiçbir ülkede onaylanmamış deneysel ilaçların da kaçak piyasaya girmeye başlaması. Eli Lilly tarafından geliştirilen ve klinik denemeleri süren retatrutid henüz ABD Gıda ve İlaç Dairesi ya da başka bir düzenleyici kurum tarafından onaylanmış değil. Buna rağmen Paraguay’da retatrutid adıyla ürünlerin satıldığı belirtiliyor.
Brezilyalı yetkililere göre kaçak pazar artık yalnızca sınır geçişleriyle sınırlı değil. Sosyal medya ve internet üzerinden satış yapan kişiler, ürünleri doğrudan tüketicilere ulaştırabiliyor ve sınırdan nasıl geçirileceğine ilişkin bilgiler de çevrim içi ortamda paylaşılabiliyor.
Sağlık uzmanları ise tüketicileri reçetesiz ve kaynağı belirsiz ürünlerden uzak durmaları konusunda uyarıyor.
