Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Yönetim Kurulu, Beşar Esad yönetiminin beyan edilmemiş nükleer faaliyetleri nedeniyle 2011'de gündemine aldığı Suriye dosyasını kapattı. Karar, Viyana'da devam eden ve basına kapalı gerçekleştirilen UAEA Yönetim Kurulu toplantısında alındı. Suriye'nin 2011'de tespit edilen yükümlülük ihlallerini giderdiğinin kayda geçirilmesini ve dosyanın kapatılmasını öngören karar oybirliğiyle kabul edildi.
Kararda, Suriye'deki yeni yönetimin, gerekli bilgi ve erişimi UAEA'ya sağladığı, daha önce beyan edilmemiş nükleer malzemelerin Ajansın güvence denetimleri kapsamına alındığı belirtildi. Suriye'nin, UAEA'nın geçmiş nükleer faaliyetleriyle ilgili açıkta kalan güvence denetimi konularına ilişkin sorularını açıklığa kavuşturup çözüme ulaştırdığı ifade edilen kararda, Şam yönetiminin, 2011'de tespit edilen yükümlülük ihlallerini gidermek için gerekli adımları attığı kaydedildi. Yönetim Kurulunun, yükümlülük ihlalinin giderildiğini de aynı açıklıkla tespit edebilmesinin önemine işaret edilen kararda, yeni Suriye yönetiminin şeffaflığı ve işbirliği takdir edildi.
Kararda, Esad dönemindeki Suriye'nin yükümlülüklerini yerine getirmediğine hükmedilen 2011 tarihli kararın hükümlerine son verilmesine ve "Suriye'de Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) Güvence Denetimi Anlaşması'nın Uygulanması" başlıklı dosyanın artık Yönetim Kurulunun gündeminden çıkarılmasına karar verildi. Suriye'nin NPT kapsamındaki yükümlülüklerinin devam ettiği belirtilen kararda, ülkenin bundan sonra diğer nükleer silaha sahip olmayan taraf devletler gibi UAEA'nın rutin güvence denetimlerine tabi olacağına işaret edildi.
UAEA Başkanı Rafael Mariano Grossi'den Deyrizor'daki kazılar dahil devam eden çalışmalar tamamlandığında Yönetim Kurulunu bilgilendirmesi istendi. Kararın ve Grossi'nin Suriye raporunun UAEA üyesi ülkelere ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyine gönderilmesi de kararlaştırıldı.
'Uyumsuzluk' kararı kaldırıldı
Suriye Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Mudar el-Ukla, ajansın Suriye hakkındaki 'uyumsuzluk' kararını kaldırdığını duyurdu. Ukla, Suriye'nin resmi haber kanalı El-İhbariye televizyonuna yaptığı açıklamada, alınan kararın tarihi bir başarı olduğunu belirterek, söz konusu gelişmenin Suriye yönetiminin bir buçuk yıldır sürdürdüğü diplomatik ve teknik çalışmaların sonucu olduğunu söyledi.
Suriye'nin nükleer enerjiyi barışçıl amaçlarla kullanma hakkından taviz vermediğini vurgulayan Ukla, "Ülkemiz mutlak şeffaflık ve teknik işbirliği ilkesiyle hareket ederek uluslararası standartlara ve kapsamlı güvence sistemine olan bağlılığını kanıtlamıştır” dedi. Kararın, Suriye dosyası üzerinden kurulan siyasi baskı dönemini sona erdirdiğini savunan Ukla, "Bu karar, Suriye'nin izlediği yaklaşımın dürüstlüğüne ve ciddiyetine yönelik açık bir uluslararası tescildir” ifadelerini kullandı.
Ukla, “Ülkemizin nükleer bilimleri ulusal kalkınmanın hizmetine sunma konusundaki tam hakkı yeniden teyit edilmiştir” şeklinde konuştu. UAEA, 2007'de Deyrizor'da vurulan bir tesisin gizli bir nükleer reaktör olduğu ve Esad rejiminin müfettişlere erişim izni vermemesi gerekçesiyle Suriye’yi 'uyumsuz ülke' ilan etmişti.
