ABD Başkanı Donald Trump, Asya turunun en kritik durağı olan Çin'e 18 Kasım Çarşamba günü ulaştı. Trump'ın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile gerçekleştireceği tarihi üçlü görüşme öncesinde Shenzhen'de düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi'nde dikkat çekici anlar yaşandı.
Reuters, Trump'ın Asya turunun ikinci gününde öne çıkan diplomatik gelişmeleri ve ziyaretin ilginç ayrıntılarını derledi.
Putin'den Trump'a dikkat çeken tokalaşma
Zirvenin karşılama töreninde Putin'in Trump'a yaklaşarak kameralar önünde tokalaşması dikkat çekti. İki liderin samimi görüntüsü, Rusya'nın Ukrayna'daki savaş nedeniyle Batılı ülkelerle ilişkilerinin gergin olduğu bir dönemde geldi.
Reuters'a göre bu tokalaşma, Putin'e ABD Başkanı ile doğrudan temas kurabildiğini ve uluslararası diplomaside önemli bir aktör olmaya devam ettiğini gösterme fırsatı sundu. Trump açısından ise görüntüler, dış politikada dünya liderleriyle kurduğu kişisel ilişkilere verdiği önemi yansıttı.
Üç liderin bugün gerçekleştireceği görüşmeden büyük bir diplomatik ilerleme çıkması beklenmese de tokalaşma, zirve öncesinde olumlu bir atmosfer oluşmasına katkı sağladı.
Trump, kameralar için özel olarak poz verdi
Trump'ın dikkat çektiği bir diğer an, APEC liderleri için düzenlenen karşılama yemeğinde yaşandı.
Diğer liderler, sekiz kişilik klasik müzik topluluğunun ve gazetecilerin önünden kısa selamlaşmalarla geçerken Trump farklı bir yol izledi.
Orkestra ABD'nin ünlü vatansever şarkılarından "America the Beautiful"u çalarken Trump yaklaşık 10 saniye boyunca durarak müziği dinledi. Ardından gazetecilere dönerek kameralara poz verdi.
Reuters, Trump'ın siyasi kariyeri boyunca askeri törenlere, gösterişli karşılamalara ve protokol etkinliklerine verdiği önemin bu ziyaret sırasında da kendisini gösterdiğini belirtti.
Filipinler'de kızarmış tavuk diplomasisi
Trump'ın Çin'e geçmeden önce ziyaret ettiği Filipinler'de ise gündeme kızarmış tavuk geldi.
Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr., Trump ve beraberindeki heyet için gece atıştırmalığı olarak ülkenin ünlü fast food zinciri Jollibee'den kızarmış tavuk sipariş ettiğini açıkladı.
Marcos, Jollibee'nin popülerliğini överek "ABD'de popülerlik açısından KFC'yi geride bıraktığımızı gururla söyleyebiliriz" dedi.
Fast food sevgisiyle bilinen Trump ise bu açıklamaya "Vay canına, harika" yanıtını verdi.
Trump'ın 2024 başkanlık kampanyasının en çok konuşulan görüntülerinden biri, bir McDonald's restoranında önlük takarak patates kızartması hazırlaması olmuştu.
Ancak Reuters, Trump'ın Filipinler'de kendisi için sipariş edilen Jollibee tavuklarından yiyip yemediğinin bilinmediğini aktardı.
Imelda Marcos'la yıllar sonra buluşma
Trump'ın Manila ziyareti sırasında dikkat çeken bir diğer gelişme, Filipinler'in 97 yaşındaki eski First Lady'si Imelda Marcos ile yeniden bir araya gelmesi oldu.
Imelda Marcos'un eşi Ferdinand Marcos, 1986'da iktidardan uzaklaştırılmadan önce ülkeyi 21 yıl boyunca yönetmişti. Ailenin sahip olduğu mücevherler ve Imelda Marcos'un bini aşkın ayakkabıdan oluşan koleksiyonu, otoriter yönetim dönemindeki aşırı harcamaların simgelerinden biri haline gelmişti.
Bugün ise ailenin oğlu Ferdinand Marcos Jr. ülkenin devlet başkanlığı görevini yürütüyor.
Beyaz Saray yetkililerinden birinin sosyal medyada paylaştığı görüntülerde, tekerlekli sandalyede oturan Imelda Marcos'un Trump'a öpücük gönderdiği görüldü. Trump da eski First Lady'ye "İyi vakit geçir, tamam mı?" dedi.
İkilinin tanışıklığı onlarca yıl öncesine dayanıyor. Trump, henüz emlak sektöründe yükselen bir iş insanıyken Imelda Marcos'la New York'ta düzenlenen bir davette tanışmıştı.
Filipinler Devlet Başkanı'na hitaben yaptığı konuşmada ailesiyle geçmiş ilişkilerine değinen Trump, "Yaşımı belli etmek istemiyorum ama annenizi ve babanızı çok iyi tanıyordum. Harika insanlardı" dedi.
Ticaret anlaşmaları açıklandı ancak ayrıntılar belirsiz
Trump'ın Asya turunun diplomatik gündeminde ise ticaret anlaşmaları öne çıktı.
ABD Başkanı, Tayland ve Filipinler ile önemli ekonomik anlaşmalara vardıklarını duyurdu. Ancak iki ülkeyle yürütülen müzakerelerin ayrıntılarının henüz kesinleşmediği ortaya çıktı.
Trump, Tayland ile varılan mutabakatı "İnanılmaz bir zafer" olarak nitelendirirken anlaşma kapsamında Tayland'ın ABD ürünlerine uyguladığı tüm gümrük vergilerini kaldıracağını söyledi.
Beyaz Saray ise tarafların müzakerelerde önemli ölçüde ilerleme sağladığını, nihai anlaşma için çalışmaların devam ettiğini açıkladı.
Trump, Filipinler ile de Amerikan çiftçilerine ve enerji sektörüne fayda sağlayacak önemli bir anlaşma yapıldığını duyurdu. Ancak anlaşmanın kapsamı, mali büyüklüğü ve uygulama takvimine ilişkin ayrıntı paylaşmadı.
Filipinler yönetimi ise tarafların henüz ekonomik işbirliği konusunda bir mutabakata vardığını belirtti.
Trump'ın ticaret alanındaki başarılarını öne çıkarması, gümrük vergisi politikalarının ABD'de fiyatlar üzerindeki etkisi nedeniyle eleştirildiği ve Cumhuriyetçi Parti'nin kasım ayındaki ara seçimlerde önemli kayıplar yaşadığı bir döneme denk geldi.
Tarihi zirve öncesinde beklentiler düşük
Trump'ın Asya turunun son durağı olan Çin'de ise asıl gündem, ABD, Çin ve Rusya liderlerinin ilk kez gerçekleştireceği üçlü görüşme.
Ancak liderlerin öncelikleri farklılaşıyor. Trump nükleer silahların sınırlandırılmasını gündeme getirmek isterken Şi, Çin'in nükleer kapasitesinin ABD ve Rusya'nın gerisinde olması nedeniyle bu konudaki müzakerelere mesafeli yaklaşıyor. Putin ise Ukrayna'daki savaşı Moskova'nın çıkarlarını koruyan koşullarda sona erdirecek bir çözüm arıyor.
Ukrayna ve Avrupa ülkeleri, Trump ile Putin'in Kiev'i dışarıda bırakan bir anlaşmaya varmasından endişe ederken Tayvan yönetimi de görüşmenin Çin'in ada üzerindeki baskısını artırabilecek sonuçlar doğurmasından kaygı duyuyor.
Reuters'a göre dikkatle planlanan ve basının erişiminin sınırlı tutulacağı zirvede önemli bir diplomatik ilerleme sağlanması ihtimali düşük. Bununla birlikte Trump'ın öngörülemeyen açıklamaları, görüşmenin seyrini değiştirebilecek unsurlardan biri olarak görülüyor.
