ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik saldırı kararında kişisel bir unsur bulunduğunu ilk kez açıkça dile getirdi. Trump, ABD-İsrail ortak operasyonunda İran lideri Hamaney'in öldürülmesini, 2024 yılında kendisine yönelik suikast girişimleriyle ilişkilendirdi.
Trump ABC News’e verdiği röportajda, 'O beni öldürmeden ben onu öldürdüm, önce ben davrandım' ifadelerini kullandı.
İran tehdidi kampanya sürecine damga vurdu
Washington Post'un haberine göre Trump daha önce, İran’ın kendisine yönelik tehditlerinin Orta Doğu’da savaşa girme kararını nasıl etkilediğine dair kamuoyuna açık bir değerlendirme yapmamıştı.
2024 Temmuz ve Eylül aylarındaki suikast girişimleri ile İran’dan geldiği belirtilen tehditler, Trump ve ekibinin seçim kampanyası sürecinde yoğun güvenlik önlemleri almasına yol açtı. Uçak değişiklikleri, konvoy güzergahlarının son anda farklılaştırılması gibi acil tedbirler gündeme geldi.
İran'a yönelik Trump'ın kişisel tavrı
İran’ın Trump’ı hedef alma isteği, Ocak 2020’de ABD’nin düzenlediği hava saldırısında İranlı General Kasım Süleymani'nin öldürülmesine kadar uzanıyor. ABD’de federal savcılar, İran bağlantılı olduğu iddia edilen iki ayrı kiralık katil planıyla ilgili dava açtı.
2024’te Trump’a yönelik iki suikast girişimiyle İran arasında doğrudan bağlantı kuran bir kanıt ortaya konmadı.
Buna rağmen Trump, ABC’ye verdiği demeçte, “İki kez denediler” diyerek bir bağ kurduğunu ima etti. Beyaz Saray ise bu bağlantıyı destekleyen herhangi bir kanıt sunmadı.
“Hamaney’i ortadan kaldırmak için milyon neden var”
Üst düzey bir yönetim yetkilisi, isminin açıklanmaması kaydıyla, “Ayetullah Hamaney gibi teröristleri ortadan kaldırmak için milyonlarca neden var. Başkan Trump’a yönelik suikast planları bunlardan sadece biri” dedi.
ABD’nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Mike Waltz ise İran’ın Trump’a yönelik tehditlerini, Washington’un saldırı kararını haklı gösteren bir davranış zincirinin parçası olarak nitelendirdi.
Waltz, BM Güvenlik Konseyi’nin acil toplantısında yaptığı konuşmada, İran’ın ABD ve İsrail’e karşı “nedensiz silahlı saldırılar” düzenlediğini, BM Şartı’nı ihlal ettiğini ve Orta Doğu’da uluslararası barış ve güvenliği tehdit ettiğini savunarak, “Hatta ABD Başkanı’na, Başkan Trump’a suikast girişiminde bile bulundu” sözlerini kullandı.
2024’teki saldırılar
Ulusal güvenlik yetkilileri, 13 Temmuz 2024’te Pensilvanya eyaletinin Butler kentinde düzenlenen mitingde Trump’ın yaralanmasından önce, İran’ın kendisini öldürmek istediği yönünde kampanyayı bilgilendirmişti.
Saldırıyı gerçekleştiren 20 yaşındaki Thomas Matthew Crooks olay yerinde öldürüldü. Soruşturmacılar saldırının net bir motivasyonunu ortaya koyamadı.
Eylül 2024’te yapılan bir brifingde ABD’li yetkililer, İran’ın ülke içinde birden fazla “suikast timi” bulundurduğunu Trump ekibine iletti. Kaynaklara göre Trump, Butler saldırısının arkasında İran’ın olup olmadığını defalarca sordu; soruşturmacılar ise bu ihtimali dışlayamadıklarını belirtti.
Florida’nın West Palm Beach kentindeki golf sahasında Trump’a yönelik bir diğer girişimin faili olan 59 yaşındaki Ryan Wesley Routh ise kendisini savunduğu davada ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.
Geçen hafta ayrıca, Temmuz 2024’te tutuklanan ve bir siyasi figürü öldürmek üzere kiralık katil tutmaya çalışmakla suçlanan Pakistanlı Asif Merchant hakkında dava başladı. Geçen ay ise Brooklyn’de yaşayan bir kişi, İran bağlantılı olduğu iddia edilen bir plan kapsamında İranlı bir muhalifi öldürmeyi tasarladığı gerekçesiyle 15 yıl hapis cezası aldı.
İranlı yetkililer geçmişte Trump’ın yanı sıra eski Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ve eski Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton hakkında da intikam çağrıları yapmıştı. Biden yönetimi döneminde Pompeo ve Bolton’a sağlanan güvenlik korumaları, Trump tarafından geri çekildi.
Kamuoyuna sınırlı bilgilendirme
Trump ve yönetimi, İran’a yönelik saldırıya ilişkin kapsamlı bir kamuoyu dosyası sunmuş değil. Geçen hafta yaptığı Birliğin Durumu konuşmasında 108 dakikalık hitabının yalnızca üç dakikasını bu konuya ayırdı.
Hafta sonu iki video yayımladı ve pazartesi günü yaklaşık altı dakikalık bir açıklama yaptı; ancak soru almadı.
Kaynak: Gazete Oksijen
