03 Mart 2026, Salı
Haber Giriş: 03.03.2026 11:39 | Son Güncelleme: 03.03.2026 13:20

Intel'in 23 yıllık kehaneti gerçek oldu: Yapay zekada bakır yerine artık foton kullanılacak

Nvidia ve AMD destekli çip girişimi Ayar Labs, 3,8 milyar dolar değerleme üzerinden 500 milyon dolar yatırım aldı. Şirket, bakır bağlantılar yerine ışık tabanlı fiber optik teknolojisiyle yapay zeka çiplerinde hız ve enerji verimliliğini artırmayı hedefliyor
Intel'in 23 yıllık kehaneti gerçek oldu: Yapay zekada bakır yerine artık foton kullanılacak
A+ Yazı Boyutunu Büyüt A- Yazı Boyutunu Küçült

Yapay zeka çiplerinde veri iletimini kökten değiştirmeyi amaçlayan ABD merkezli girişim Ayar Labs, 3,8 milyar dolar değerleme üzerinden 500 milyon dolarlık yeni yatırım aldı.

Şirketin Seri E turuna Neuberger Berman, MediaTek, Qatar Investment Authority, Alchip Technologies, ARK Invest, Insight Partners, Sequoia Capital ve 1789 Capital katıldı.

Yaklaşık 10 yıllık geçmişe sahip olan şirket, daha önce de Nvidia ve Advanced Micro Devices (AMD) tarafından desteklenmişti.

Bakır yerine ışık

Ayar Labs, veri merkezlerindeki sunucu rafları içinde çiplerin birbirine bağlanma biçimini dönüştürmeyi hedefliyor. Şirket, “co-packaged optics” (birlikte paketlenmiş optik) adı verilen ve yarı iletkenlerle optik bağlantıları aynı paket içinde birleştiren ileri düzey bir teknoloji geliştiriyor.

Şirket, silikon fotonik alanında faaliyet gösteren az sayıdaki girişimden biri. Bu alanda amaç, çipler arasındaki bakır kablo bağlantılarını fiber optik bağlantılarla değiştirmek.

Böylece veriler, daha yavaş ve daha fazla enerji tüketen elektronlar yerine ışık hızında hareket eden fotonlarla taşınabiliyor.

“Yapay zekanın en büyük donanım sorunlarından birini çözüyoruz”

Ayar Labs CEO’su ve elektrik mühendisi Mark Wade, şirketin 15 yıldır temel teknolojileri üzerinde çalıştığını belirterek, “Yapay zekada darboğaz yaratan en büyük donanım sorunlarından birini çözüyoruz” dedi.

Wade’e göre 2020’li ve 2030’lu yıllarda bakır bağlantıların hesaplama verimliliğini sınırlayacağı öngörülüyordu. Şirket, geliştirdiği ara bağlantı çiplerinin, bakır kullanan sistemlere kıyasla bir yapay zeka işlemcisinin watt başına 4 ila 20 kat daha fazla işlem hacmi sunabildiğini savunuyor.

Yapay zeka patlaması, büyük dil modellerinin eğitilmesinden bu modellerin sohbet botları ve otonom ajanlar gibi uygulamalarda kullanılmasına kayarken, yarı iletken şirketleri çip verimliliğine daha fazla odaklanmaya başladı.

Nvidia’nın verimlilik arayışı

Gelişmiş yapay zeka çiplerinde pazar lideri olan Nvidia, özellikle “inference” olarak adlandırılan ve modellerin kullanıcı sorgularına yanıt vermesini sağlayan hesaplama türünde verimliliği artırmaya çalışıyor.

Şirket 2014 yılında, çipler arasında yüksek hızlı veri transferi sağlayan bakır tabanlı NVLink teknolojisini piyasaya sürmüştü. Daha güçlü GPU’larla birlikte yeni nesiller geliştirildi.

Neuberger Berman’dan yatırım turuna liderlik eden Gabe Cahill, “İnsanlar mümkün olduğunca bakırda kalır, ancak bakırdan geçen elektron sayısı arttıkça sinyal kalitesi bozulur. Işığı kullanmak sıçrama niteliğinde bir adım” sözlerini kullandı.

Cahill, Ayar Labs için yakın vadede halka arzın “olağanüstü bir fırsat” sunduğunu da ifade etti.

Intel’den 20 yıl önce gelen öngörü

Ayar Labs yönetim kurulu üyesi ve eski Intel CEO’su Pat Gelsinger, silikon fotonik araştırmalarını Intel bünyesinde 23 yıl önce başlattığını hatırlattı.

“Bakırın ölümünün geldiğini ilan etmiştim ama 20 yıl erken davranmışım” diyen Gelsinger, GPU’ların daha fazla hesaplama gücüne erişmekte zorlandığını ve bakırın fiziksel sınırlarının veri merkezi kümelerinin büyüklüğünü kısıtladığını söyledi.

Teknolojinin gelişiminin yavaş olmasının nedeni ise ısınma sorunlarından optik bağlantıların çiplerle birlikte hassas biçimde paketlenmesine kadar birçok mühendislik probleminin aşılması gerekliliği oldu.

Gelsinger, “Ayar Labs’i özel kılan, tüm bu sorunları çözmüş ve yüksek hacimli üretime hazır olması” değerlendirmesinde bulundu.

Nvidia’dan optik atağı

Öte yandan Nvidia pazartesi günü yaptığı açıklamada, yapay zeka çipleri için gelişmiş optik ara bağlantı teknolojileri geliştiren Coherent ve Lumentum şirketlerine ayrı ayrı 2’şer milyar dolar yatırım yapacağını duyurdu.

Citigroup analistleri, bu yatırımların Nvidia’nın veri merkezi çiplerini daha hızlı yapay zeka işlemcilerine yönelik artan talebe uygun şekilde optik teknolojilerle güçlendirme isteğinin güçlü bir göstergesi olduğunu belirtti.

Yapay zekada performans yarışı sürerken, sektörün gözleri artık bakırdan ışığa geçişin hızına çevrilmiş durumda.

Kaynak: Gazete Oksijen