İki günlük ziyaret için dün gece Pekin'e ulaşan Devlet Başkanı Putin'i ülkeye varışında havalimanında Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi karşıladı. Rus lider için bu sabah Tiananmen Meydanı'nda devlet töreni düzenlenecek. Törenin ardından Çin Devlet Başkanı Şi Cingping ile baş başa ve heyetler arası görüşmeler yapacak olan Putin, gün içinde ülkesine dönecek.
Rus liderin, Trump'ın ziyaretinden günler sonra Çin'i ziyaret etmesi dikkati çekiyor. ABD Başkanı 13-15 Mayıs'ta Çin'e resmi ziyarette bulunmuştu.
Çin'e 8,5 yıl aradan sonra yaptığı ziyarette Trump'ı havalimanında Çin Devlet Başkanı Yardımcısı Han Cıng karşılamıştı.
Trump, devlet töreni ve resmi görüşmeler dışında, Pekin'de tarihi Gök Tapınağı'nı ziyaret etmiş, onuruna verilen akşam yemeği davetine katılmış ve ülkeden ayrılmadan önce Şi ile çay buluşmasında bir araya gelmişti.
Görüşmeler başladı: Enerji ve “çok kutuplu dünya” masada
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Pekin’de Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bir araya geldi. Büyük Halk Salonu’nda düzenlenen karşılama töreninin ardından iki lider önce dar kapsamlı, ardından heyetlerin de katıldığı geniş formatlı görüşmelere geçti.
Putin, görüşmenin açılışında Şi’ye “değerli dostum” diye hitap ederek Rusya ile Çin arasındaki ilişkilerin “benzeri görülmemiş bir seviyeye” ulaştığını söyledi. Rus lider, iki ülkenin ekonomik ilişkilerinde “iyi bir dinamizm” olduğunu belirterek, Ortadoğu’daki kriz ortamında Rusya’nın Çin için “güvenilir bir enerji tedarikçisi” olmayı sürdüreceğini vurguladı.
Şi ise Çin ve Rusya ilişkilerinin “daha hızlı gelişmenin yeni bir aşamasına” girdiğini söyledi. Çin lideri, mevcut uluslararası düzeni “karmaşık ve değişken” diye tanımlarken, “tek taraflı hegemonyanın yaygınlaştığını” savundu. Şi, Pekin ve Moskova’nın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri ve büyük güçler olarak “daha adil ve eşitlikçi bir küresel yönetim sistemi” için birlikte çalışması gerektiğini ifade etti.
Görüşmelerde enerji işbirliğinin öne çıkması bekleniyor. Putin’in, Rusya’dan Çin’e yılda 50 milyar metreküpe kadar doğal gaz taşıyabilecek yeni boru hattı projesini gündeme getirmesi bekleniyor. Çin, Batı yaptırımları altındaki Rusya’nın en büyük petrol alıcısı konumunda bulunurken, iki ülke arasındaki ticaret hacmi de son yıllarda rekor seviyelere ulaşmış durumda.
İki liderin gün içinde resmi imza törenine katılması bekleniyor. Rus tarafına göre görüşmeler kapsamında 21 belgenin imzalanması planlanıyor. Bu belgeler arasında kapsamlı ortaklık ve stratejik etkileşimin güçlendirilmesine ilişkin ortak açıklama ile çok kutuplu dünya düzeni ve yeni tip uluslararası ilişkiler üzerine bir deklarasyonun öne çıktığı belirtiliyor.
Putin'in Çin'e 25. ziyareti
Trump'ın ziyaretine kıyasla Putin'in programının daha sade ve görüşmelere odaklı olduğu görülüyor. Çin ile Rusya arasında son yıllardaki yakınlaşmayla birlikte lider ziyaretlerinin sık yapılması ve stratejik eşgüdüm mekanizmalarının farklı düzeylerde işler halde olması nedeniyle bu durum çok şaşırtıcı değil.
Bu, Putin'in iktidarı döneminde Çin'e yaptığı 25. ziyaret oldu. Rus lider, en son Eylül 2025'te Pekin'i ziyaret etmiş, İkinci Dünya Savaşı'nın bitişinin 80. yılı dolayısıyla düzenlenen askeri geçit törenine katılmıştı.
Putin, ziyaret öncesinde yayınladığı video mesajında, Rusya-Çin stratejik ittifakının küresel sahnede önemli ve istikrarlı bir rol oynadığını belirterek "Kimseye karşı ittifak kurmuyoruz, aksine barış ve evrensel refah için çalışıyoruz." ifadesini kullandı.
Pekin’i bir kez daha ziyaret etmekten mutluluk duyduğunu dile getiren Putin, düzenli karşılıklı ziyaretlerin ve üst düzey Rus-Çin görüşmelerinin iki ülke arasındaki ilişkileri geliştirmek ve sınırsız potansiyellerini ortaya çıkarmak için ortak çabaların önemli bir parçası olduğunu vurguladı.
25 yıl önce Rusya ve Çin’in İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması imzaladığını hatırlatan Putin, "Bugün, Rus-Çin ilişkileri gerçekten eşi benzeri görülmemiş bir seviyeye ulaştı." değerlendirmesinde bulundu.
Çin-Rusya yakınlaşması
Ekonomik işbirliği konuları ile stratejik ilişkilerin odakta olacağı ziyarette iki ülke arasında yaklaşık 40 işbirliği belgesinin imzalanması bekleniyor.
Son yıllarda Çin ile ABD arasında artan rekabet ve jeopolitik gerilimler, Ukrayna'daki savaş nedeniyle ABD ve müttefikleri karşısında benzer meydan okumalarla karşı karşıya bulunan Rusya ile Çin'i yakınlaştırdı.
Pekin, Ukrayna'daki savaş nedeniyle Batı'nın yaptırımlarının hedefindeki Moskova ile başta enerji olmak üzere ekonomik ilişkilerini geliştirdi. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2023 ve 2024 yıllarında 240 milyar doları aşarken Rusya'nın ihraç ettiği ham petrol ve doğal gazın yaklaşık yarısı Çin tarafından satın alındı.
İran'daki savaşın Hürmüz Boğazı'ndan enerji akışında sebep olduğu kesinti de Çin'in petrol ve doğal gaz tedariki açısından Rusya'yı daha da önemli hale getirdi.
'Kapsamlı stratejik koordinasyon ortaklığı'
Çin ve Rusya, ikili ilişkilerini, "yeni dönemde kapsamlı stratejik koordinasyon ortaklığı" olarak tanımlıyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin daimi üyesi olan iki ülke, ABD ve Batılı müttefiklerinin ağırlığına karşı küresel sorunlarda çoğu zaman birbirini destekleyen politika tercihlerini ortaya koyuyor.
İki ülke, kuruluşuna öncülük ettikleri Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) ve BRICS gibi çok taraflı platformlarda da işbirliğini sürdürüyor.
Putin'in ziyareti, ABD ile Çin'in Trump'ın ziyaretinde uzlaşmaya vardığı "yapıcı stratejik istikrar ilişkisi" formülünün, Çin ile Rusya’nın "kapsamlı stratejik koordinasyon ortaklığı" açısından ne anlama geldiğinin ipuçlarını verecek.
Kaynak: AA
