Venezuela, çarşamba günü meydana gelen 7.2 ve 7.5 büyüklüğündeki iki büyük depremin ardından ağır bir insani krizle karşı karşıya. Resmi verilere göre en az 920 kişi hayatını kaybetti, 51 binden fazla kişi ise kayıp olarak kayıtlara geçti. En çok yıkımın yaşandığı La Guaira ve çevresinde arama-kurtarma çalışmaları, kritik 72 saatlik “hayatta kalma penceresi”nin son aşamasına girerken yoğunlaştı.
Depremler, ülkenin Karayip kıyısında yer alan yerleşim alanlarını dakikalar içinde enkaza çevirdi. Özellikle kıyı şeridindeki yoğun nüfuslu bölgelerde çok sayıda bina tamamen çöktü. Telefon hatlarının kesilmesi ve altyapının çökmesi nedeniyle kayıpların tam sayısına ilişkin belirsizlik sürüyor.
Enkazda zamanla yarış
Bölgedeki en kritik sorunlardan biri, arama-kurtarma kapasitesinin yetersizliği olarak öne çıkıyor. Resmi ekiplerin sınırlı sayıda sahada bulunduğu, buna karşılık sivillerin çoğu noktada kendi imkanlarıyla enkaz kazma çalışmalarına katıldığı bildiriliyor. Bazı bölgelerde insanlar, yakınlarına ulaşabilmek için elleriyle molozları kaldırmaya çalışıyor.
Uluslararası yardım kuruluşları, ilk 72 saatin hayati önem taşıdığına dikkat çekerek, bu sürenin sonunda enkaz altındaki kişilerin yaşama şansının ciddi biçimde düştüğünü vurguluyor. Buna rağmen erişim sorunları, trafik yoğunluğu ve koordinasyon eksikliği nedeniyle birçok bölgeye tam anlamıyla ulaşılabilmiş değil.
Bölgeye girişler kısıtlandı
Yetkililer, La Guaira çevresine girişlerin artık izin sistemine bağlandığını ve bölgenin güvenlik gerekçesiyle kontrol altına alındığını açıkladı. Ancak bu kararın sahadaki hareketliliği yavaşlattığına dair eleştiriler de var. Bazı yerel kaynaklar, sahadaki devlet ekiplerinin görünürlüğünün sınırlı olduğunu aktarıyor.
Hükümet ise resmî açıklamalarında geniş çaplı bir müdahale yürütüldüğünü savunuyor. Yetkililer, uluslararası kurtarma ekiplerinin ülkeye giriş yaptığını ve yeni ekiplerin de yolda olduğunu belirtti.
Resmi açıklamalar ve siyasi gerilim
Ulusal Meclis Başkanı Jorge Rodríguez, “Kurtarılan her kişi bir mucize” ifadesini kullanırken, felaketin boyutuna ilişkin hiçbir bilginin gizlenmeyeceğini söyledi.
Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez ise hükümetin “kritik saatlerde” tam kapasiteyle çalıştığını belirterek gıda ve su dağıtımının sürdüğünü açıkladı. Aynı zamanda uluslararası yardımın memnuniyetle karşılandığını ifade etti.
Ancak ülkede yaşanan ekonomik kriz ve siyasi meşruiyet tartışmaları, afet yönetimine ilişkin güven sorunlarını da beraberinde getiriyor. Yerel halkın bir kısmı, resmi açıklamalarla sahadaki durum arasında fark olduğunu dile getiriyor.
Kayıplar artabilir
Yetkililer ölü sayısının artmasından endişe ediyor. Bağımsız veri platformlarında kayıp sayısının on binleri bulduğu bildiriliyor. Bu rakamların bir kısmının iletişim kesintileri nedeniyle ulaşılamayan kişilerden oluştuğu, bir kısmının ise mükerrer kayıtlar olabileceği ifade ediliyor.
Şu ana kadar 3.300’den fazla yaralı olduğu ve 243 kişinin enkazdan sağ çıkarıldığı açıklandı. Uluslararası Göç Örgütü ise afetin 6,76 milyon kişiyi doğrudan etkileyebileceğini, bunun yaklaşık 2 milyonunun başkent Caracas’ta bulunduğunu bildirdi.
Uluslararası yardım seferberliği
Venezuela’ya Meksika, ABD, El Salvador, İsviçre ve Kolombiya dahil birçok ülkeden toplam 800’ün üzerinde gönüllü kurtarma personeli ulaştı. Yeni ekiplerin de bölgeye sevk edildiği açıklandı.
Uluslararası Kızılhaç yetkilileri, insanların evlerine dönmekten hâlâ korktuğunu ve birçok bölgede ikinci büyük sarsıntı riskine karşı tedirginliğin sürdüğünü aktardı.
Depremlerin kısa aralıklarla ve sığ odaklı gerçekleşmesi, yıkımın şiddetini artıran temel faktörlerden biri olarak değerlendiriliyor. Yetkililer ise hem artçı sarsıntılar hem de altyapı çökmesi nedeniyle durumun “dinamik ve yüksek riskli” olduğunu belirtiyor.
