Ankara'nın "Mavi Vatan" düzenlemesi ve diplomatik çıkışları sonrası Ege ve Doğu Akdeniz'de politik bakımdan gerilim yükseldi.
Bu bağlamda Yunanistan'ın en önemli medya kuruluşlarından Kathimerini, Yunan ordusunun 2024-2026 dönemine ait olduğunu öne sürdüğü Türkiye'nin bölgedeki faaliyetlerine ilişkin raporu inceledi.
Kathimerini'nin haberi şöyle:
"Türkiye son haftalarda attığı adımlarla Ege’de "sakin sular" olarak adlandırılan dönemin geride kalmak üzere olduğunu farklı kanallardan gelen sinyallerle net şekilde gösterdi.
Özellikle kamuoyuna sızan "Mavi Vatan" yasa tasarısı tartışmaları ile Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi’nin "İsrail’in bölgedeki uzantıları" olarak hedef gösterilmesi, Ege'deki atmosferi yeniden 2023 öncesindeki gergin günlere döndürdü.
Yunanistan Silahlı Kuvvetleri'nin 2024-2026 yıllarını kapsayan veri analizleri, Türkiye’nin bölgedeki egemenlik haklarına yönelik hamlelerini gözler önüne sürdü. Kathimerini bu verilere özel olarak ulaştıklarını belirtiyor.
Bu kapsamda öne çıkan en net verilerden biri, Türk Deniz Kuvvetleri ve Sahil Güvenlik unsurlarının Yunan kara sularındaki geçiş ihlalleri oldu.
2024 yılında 1.109 olarak kayıtlara geçen bu geçişler, 2025 yılında da benzer bir seyir izleyerek 1.107 seviyesinde gerçekleşti.
2026 yılının ilk dört aylık döneminde (Ocak-Nisan) şimdiden 423 ihlal rapor edildi. Bu tempo, yıl geneline vurulduğunda son iki yılın istatistiklerini geride bırakacak bir artışa işaret ediyor.
Hava sahası
Ege üzerindeki hava sahasında da 2023 sonrasındaki görece sakin ortam yerini hareketliliğe bıraktı. Ulusal Hava Sahası ihlalleri 2024 yılında yalnızca 8 iken, 2025 yılında 28 kat artarak 225'e fırladı.
Bununla birlikte, Atina FIR hattı içinde uçuş planı bildirmeyen Türk hava unsurlarının Hava Trafik Kuralları ihlalleri de ciddi oranda tırmandı. 2024'te 301 olan kural ihlali sayısı, sadece bir yıl içinde 410 artış göstererek 2025'te 711'e ulaştı.
2026'nın ilk dört ayındaki ön veriler de bu tırmanışın sürdüğünü doğruluyor. Yılın ilk çeyreğinde Atina FIR hattında 225 hava trafik kuralı ihlali ve 159 ulusal hava sahası ihlali gerçekleşti. Mevcut seyrin devam etmesi halinde 2026 bilançosunun 2025'i de aşacağı tahmin ediliyor.
Havadaki bu hareketlilik askeri operasyonlara da doğrudan yansıdı. Yunanistan Hava Kuvvetleri'ne ait jetler, Türk uçak ve İHA'larını önlemek adına 2024 yılında toplam 541 sorti yaptı. 2025'te bu sayı 772'ye yükseldi. 2026'nın ilk dört ayında gerçekleşen 384 ihlal girişimi için ise Yunan jetleri şimdiden 431 kez havalanmak zorunda kaldı.
Taktik değişiklik ve kıta sahanlığı
Deniz yüzeyinde ise geleneksel kara suları ihlallerinin yanı sıra, Türk Deniz Kuvvetleri'nin bölgedeki araştırma ve kablo döşeme gemilerine yönelik telsizle sorgulama yöntemini artırdığı görüldü.
2024 ve 2025 yıllarında altışar kez yaşanan bu tarz olaylar, 2026'nın ilk dört ayında erkenden 15'e yükseldi. Üstelik bu telsiz sorgulamalarının zaman zaman Yunan kara suları içinde de yapıldığı rapor edildi.
Askeri uzmanların analizlerine göre, Türk unsurlarının Yunan kara suları içindeki tacizleri azalırken (2024'te 32, 2025'te 16, 2026'nın ilk dört ayında ise sadece 2), kara suları dışındaki açık deniz alanlarında bu baskıyı artırması stratejik bir taktik değişikliğine işaret ediyor.
Yunan ordusuna göre Ankara’nın buradaki temel amacı, mücadeleyi kara sularından ziyade doğrudan kıta sahanlığı iddiaları üzerine kaydırmak.
NAVTEX konusu
Taraflar arasındaki bir diğer sürtüşme alanı ise askeri tatbikatlar ve bilimsel araştırmalar gerekçe gösterilerek yayımlanan NAVTEX, anti-NAVTEX ve NOTAM bildirimleri üzerinden yürüyen "harita savaşı" oldu.
2024 yılında karşılıklı 58 NAVTEX ve anti-NAVTEX yayımlanırken, 2025'te bu sayı 38 oldu. 2026'nın ilk dört ayında ise sayı şimdiden 26'ya ulaştı.
Türkiye'nin Ekim 2024'ten itibaren taktik değiştirerek Ege'nin tam ortasından geçen 25. meridyenin doğusu için "uzun süreli NAVTEX" yayınlama yoluna gitmesi dikkat çekiyor.
Atina'dan diplomatik NOTA hamlesi
Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, sahadaki bu hareketliliğe karşı diplomatik kanalları devreye soktu. 21 Mayıs'ta Türk Dışişleri Bakanlığı'na deniz sahasındaki ihlalleri içeren kapsamlı bir rapor sunuldu.
Atina, Türk balıkçı teknelerinin ve onlara eşlik eden Türk Sahil Güvenlik botlarının kara sularını ihlal ettiği gerekçesiyle Türkiye’ye toplam 14 adet sözlü nota verdi.
Diplomatik girişimde denizdeki ihlallerin ulaştığı boyut istatistiklerle ortaya kondu. Mart 2026'daki ihlal sayısının, bir önceki aya göre %74, geçen yılın mart ayına göre ise %99 oranında arttığı vurgulandı."
Kaynak: Gazete Oksijen
