Avrupa Parlamentosu’nda dijital euro düzenlemesi yeni bir gecikmeyle karşı karşıya. Dosyanın raportörü İspanyol milletvekili Fernando Navarrete Rojas’ın aşırı sağ gruplarla oluşturduğu azınlık blok, taslak metin etrafında çoğunluk sağlanmasını engelledi. Son uzlaşı metni ise projenin kapsamını daraltıyor.
Avrupa Halk Partisi (EPP) üyesi İspanyol milletvekili Fernando Navarrete Rojas, dijital euro dosyasının raportörü olarak yasama metnini yönlendirmek ve siyasi gruplar arasında uzlaşı sağlamakla görevli.
Euronews'in haberine göre Navarrete’nin aşırı sağ gruplarla kurduğu azınlık blok nedeniyle gölge raportörlerin taslak metin etrafında çalışabilir bir çoğunluk oluşturamadığı belirtiliyor.
Euronews’ün gördüğü son uzlaşı metni, projenin kapsamını Avrupa Komisyonu’nun ilk planına kıyasla daraltıyor.
Çevrimdışı model tartışması
Brüksel’in önerisi, hem çevrimiçi hem de çevrimdışı kullanılabilecek dijital bir nakit formu oluşturulmasını öngörüyor.
Navarrete ise yalnızca çevrimdışı kullanım modelini savunuyor. Bu yaklaşım, Komisyon’un temel vizyonuna doğrudan aykırı olarak değerlendiriliyor.
Raportör olarak Navarrete’nin görevi, gölge raportörlerle müzakereler yoluyla Parlamento’da çoğunluk desteğine sahip bir pozisyon oluşturmak. Ancak kaynaklara göre mevcut değişiklik önerileri, Komisyon planını destekleyen gruplar için “kabul edilemez” nitelikte.
'Metin ilerlemiyor'
Perşembe günü yapılan toplantıda milletvekilleri hararetli tartışmaların ardından görüş ayrılıklarını gidermeye çalıştı. Ancak toplantıya katılan bazı isimler, “metnin hiçbir yere gitmediğini” ifade etti.
Bir sonraki toplantının 10 Mart’ta yapılması planlanıyor. Mayıs ayında yapılması öngörülen oylamanın ise ertelenmesi bekleniyor.
Avrupa Birliği üyesi ülkeler, Avrupa Birliği Konseyi çatısı altında kendi pozisyonlarını zaten kabul etti. Ancak Parlamento’dan resmi bir müzakere yetkisi çıkmadan düzenleme bir sonraki aşamaya geçemiyor.
Parlamento’dan genel destek sinyali
Parlamento daha önce dijital euroya geniş destek sinyali vermişti.
10 Şubat’ta milletvekilleri, Avrupa Merkez Bankası’nın yıllık raporunu kabul ederken dijital euroyu destekleyen iki değişiklik önergesine onay verdi. Muhalefet ağırlıklı olarak bazı merkez ve aşırı sağ milletvekillerinden geldi.
EPP içinde de görüş ayrılığı bulunuyor. Özellikle Almanya delegasyonu, Berlin’den gelen baskıların da etkisiyle projeye güçlü destek veriyor. Almanya Başbakan Yardımcısı Lars Klingbeil, şubat ortasında yaptığı açıklamada dijital euroya karşı çıkanların Avrupa’ya zarar verdiğini söyledi.
Dijital euro nedir?
Dijital euro, Avrupa Birliği ile ABD arasındaki ekonomik gerilimlerin arttığı bir dönemde siyasi ağırlık kazandı. Tartışmalar, Avrupa’nın Amerikan ödeme devlerine bağımlılığı üzerinden yoğunlaşıyor.
ABD merkezli Visa ve Mastercard, Avrupa’daki günlük kart harcamalarının büyük bölümünü altyapı olarak destekliyor. Avrupa Merkez Bankası’nın 2025 verilerine göre iki şirket, AB’deki kart ödemelerinin yüzde 61’ini ve sınır ötesi kart ödemelerinin neredeyse tamamını oluşturuyor.
Proje, Avrupa Merkez Bankası tarafından ihraç edilecek elektronik bir nakit biçimi oluşturmayı hedefliyor. Bu sistemin, banknotların ve ticari bankaların sunduğu ödeme hizmetlerinin yanında yer alması planlanıyor.
Destekçilere göre dijital euro, vatandaşlara doğrudan “kamusal” dijital paraya erişim sağlayacak. Halihazırda bu erişim büyük ölçüde yalnızca fiziksel nakit yoluyla mümkün.
Komisyon teklifine göre kullanıcılar, hem çevrimiçi hem çevrimdışı ödemeler için bir dijital cüzdana sahip olacak ve işlemler izlenemeyecek şekilde tasarlanacak.
Kaynak: Gazete Oksijen
