Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası'nın 12-18 Ekim tarihlerinde Tayland'ın başkenti Bangkok'ta düzenlediği yıllık toplantılarda, gelişmekte olan ülkelerin ekonomik sorunlarına yönelik kapsamlı bir çözüm ortaya konulamadı.
Dünya'da yer alan habere göre, Orta Doğu'da yayılan savaş, Ukrayna'daki çatışmalar, artan borç ödemeleri ve yapay zeka yatırımlarında olası balon riski görüşmelerin gündeminde öne çıktı. Ancak gelişmekte olan ülkelere mali açıklarını azaltmaları, ekonomik reformları hızlandırmaları ve özel sektör yatırımlarını çekmeleri yönündeki mevcut tavsiyeler tekrarlandı.
Borç ödemeleri kamu gelirlerinin yüzde 14'üne ulaştı
IMF Başkanı Kristalina Georgieva, gelişmekte olan ülkelerin borç seviyelerinin son yıllarda gerilediğini ancak küresel tahvil getirilerindeki yükseliş nedeniyle borçlanma maliyetlerinin arttığını belirtti.
Bu ülkelerde ortalama borç ödemelerinin son 10 yılda iki kattan fazla artarak kamu gelirlerinin yüzde 14'üne ulaştığını açıklayan Georgieva, söz konusu durumun eğitim, sağlık ve diğer temel hizmetlere ayrılan kaynakları azalttığını söyledi.
Cumartesi günü katıldığı panelde yapay zekanın ekonomik etkilerine de değinen Georgieva, "Cevaplardan çok daha fazla sorumuzun olduğu bir noktadayız" ifadelerini kullandı.
Atlantic Council Uluslararası Ekonomi Başkan Yardımcısı Josh Lipsky ise toplantıların gelişmekte olan ülkelere yol gösterme ve destek sağlama konusunda beklenen sonuçları vermediğini belirtti. Lipsky, gelişmiş ekonomilerin kendi mali sorunlarıyla mücadele etmesinin ve kalkınma yardımlarının siyasi öncelikler arasında gerilemesinin uluslararası işbirliğini zorlaştırdığını söyledi.
Kolombiya'nın eski Maliye Bakanı Mauricio Cardenas da politika yapıcıların küresel ekonomide ciddi bir bozulma yaşanmasından endişe duyduğunu ancak buna karşı somut bir yol haritası bulunmadığını ifade etti.
Gelişmekte olan ülkelerde büyüme yüzde 3,6'ya geriledi
Dünya Bankası Baş Ekonomist Yardımcısı Ayhan Köse, küresel ekonominin Orta Doğu'daki savaşın yol açtığı enerji şokunu beklenenden daha iyi atlattığını ancak büyüme görünümünün kötüleştiğini belirtti.
Gelişmiş ekonomilerin yaklaşık yarısında büyümenin yavaşladığını aktaran Köse, gelişmekte olan ülkelerde büyüme hızının yüzde 4,4'ten yaklaşık yüzde 3,6'ya gerilediğini söyledi.
Köse, "Bugünkü direnç, yarınki direncin garantisi değil" diyerek küresel ekonominin yeni şoklara karşı kırılganlığını koruduğunu vurguladı.
Dünya Bankası'nın gelişmekte olan ülkelerin yapay zeka dönüşümüne hazırlanmasına destek vermeyi sürdürdüğünü belirten Köse, bu kapsamda harekete geçirilen özel sermayenin 2022 seviyesinin üç katına çıktığını bildirdi. Ancak kalkınma yardımlarındaki düşüş ve yabancı yatırım çekmede yaşanan güçlüklerin devam ettiğini ifade etti.
Jeopolitik gerilimler toplantılara da yansıdı
Küresel siyasi gerilimler, Bangkok'taki görüşmelerde de kendisini gösterdi. Rusya Maliye Bakanı'nın IMF'nin yönlendirme komitesinde konuşması sırasında delegelerin yaklaşık yarısının salonu terk ettiği bildirildi.
Suudi Arabistan Maliye Bakanı Muhammed el-Cedan'ın da Riyad Havalimanı'na düzenlenen saldırılar nedeniyle seyahat güzergâhını değiştirmek zorunda kaldığı belirtildi.
York Üniversitesi Profesörü Kate Pickett ise gelişmekte olan ülkelere yalnızca zorlu yapısal reformlar önerilmesi yerine daha kapsayıcı büyüme politikalarına odaklanılması gerektiğini söyledi. Pickett, eşitsizliğin ve yoksulluğun artmasının uzun vadede ekonomik maliyetleri yükselteceği uyarısında bulundu.
Bangkok toplantıları, gelişmekte olan ülkelerin artan finansman ihtiyacını ve küresel ekonomideki belirsizlikleri yeniden gündeme taşısa da borç yükünün hafifletilmesi ve yapay zeka dönüşümüne uyum konusunda yeni ve kapsamlı bir yol haritası açıklanmadan tamamlandı.
