İsveçli enerji şirketi Vattenfall, küçük modüler reaktör (SMR) projesi kapsamında yeni nesil nükleer santrallerin tedariki için İngiliz şirketi Rolls-Royce SMR’ı seçtiğini açıkladı. Böylece şirket, ABD merkezli GE Vernova’nın teklifini geride bırakarak İsveç’in ilk yeni nükleer enerji yatırımlarından birinde yer alma hakkını kazandı.
İsveç Parlamentosu geçen yıl, ülkede 40 yıldan uzun bir aradan sonra inşa edilecek yeni reaktörlerin finansmanına yönelik yasayı kabul etmişti. Hükümet, yeni nükleer kapasitenin hem enerji arz güvenliği hem de 2045 yılına kadar net sıfır emisyon hedefine ulaşılması açısından gerekli olduğunu savunuyor.
Vattenfall, Ağustos 2025’te yaptığı açıklamada, iştiraki Videberg Kraft’ın GE Vernova’dan beş adet BWRX-300 reaktörü ya da Rolls-Royce’tan üç adet küçük modüler reaktör satın almayı değerlendirdiğini duyurmuştu. Her iki seçenek de yaklaşık 1.500 megavatlık toplam üretim kapasitesi öngörüyordu.
Vattenfall Üst Yöneticisi (CEO) Anna Borg, düzenlediği basın toplantısında kararın yalnızca bir şirket tercihi olmadığını, aynı zamanda Avrupa genelinde büyüyen nükleer enerji girişimlerinin bir parçası olduğunu söyledi. Borg, “Bu proje artık gerçeğe dönüşecek” dedi.
Her bir reaktör bir hanenin 60 yıllık ihtiyacını karşılayacak
Rolls-Royce, geliştirdiği her bir küçük modüler reaktörün bir milyona yakın hanenin elektrik ihtiyacını 60 yıldan uzun süre karşılayabilecek kapasitede olduğunu belirtiyor.
Yeni nükleer kapasitenin, ülkenin güneybatısındaki mevcut Ringhals nükleer santralinin bulunduğu sahada kurulması planlanıyor. Videberg Kraft’ın yüzde 80’i Vattenfall’a aitken kalan yüzde 20’lik pay İsveç’in önde gelen şirketlerinden oluşan bir yatırımcı grubunun elinde bulunuyor.
İsveç’in merkez sağ hükümeti, artan enerji güvenliği kaygıları ve elektrik talebinin 2045’e kadar iki katına çıkacağı yönündeki öngörüler nedeniyle nükleer enerjiyi yeniden stratejik öncelikler arasına aldı. Hükümet, parlamentonun onay vermesi halinde Videberg Kraft’ta yüzde 60 çoğunluk hissesine sahip olmayı planlıyor.
Yüksek yatırım maliyetleri ve finansal riskler nedeniyle özel sektörün çekimser kaldığı nükleer projeleri desteklemek isteyen Stockholm yönetimi, sektöre yaklaşık 440 milyar İsveç kronu (47 milyar dolar) tutarında kredi imkânı sunmayı, 40 yıllık fiyat garantileri sağlamayı ve nükleer atık yönetimine destek vermeyi taahhüt etti.
İsveç hükümeti bu teşviklerle birlikte en az 5 bin megavatlık yeni nükleer enerji kapasitesinin devreye alınmasını hedefliyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
