Elon Musk'ın uzay ve uydu iletişim şirketi SpaceX'in, yatırımcı tanıtım turu öncesinde halka arz fiyatını hisse başına 135 dolar olarak belirlemeyi planladığı bildirildi. Reuters'a konuşan konuya yakın bir kaynağa göre şirket, bu fiyat üzerinden yaklaşık 75 milyar dolar kaynak toplamayı hedefliyor.
Reuters'a bilgi veren kaynaklara göre, SpaceX, halka arz kapsamında 555,6 milyon hisse satmayı planlıyor. Konuya yakın iki ayrı kişi ise şirketin halka arz sonrası değerlemesinin yaklaşık 1,75 trilyon dolar seviyesine ulaşmasının hedeflendiğini belirtti.
SpaceX'in halka arzı, uzun süredir durgun seyreden büyük ölçekli halka arz piyasasında yeni bir dönemin başlangıcı olarak görülüyor. Şirketin ardından yapay zekâ şirketleri OpenAI ve Anthropic'in de borsaya açılmasının beklendiği belirtiliyor.
Halka arz sürecinde sıra dışı yöntem
SpaceX'in yatırımcı sunumları ve talep toplama süreci başlamadan önce halka arz fiyatını sabitleme kararı, piyasalarda alışılmışın dışında bir adım olarak değerlendiriliyor.
Normal şartlarda şirketler halka arz öncesinde bir fiyat aralığı belirleyerek yatırımcı talebine göre nihai fiyatı şekillendiriyor. Güçlü talep durumunda hisse fiyatı belirlenen aralığın üst sınırına hatta üzerine çıkabiliyor. Ancak SpaceX'in doğrudan sabit fiyat açıklaması, geleneksel halka arz yöntemlerinden önemli bir sapma olarak görülüyor.
Şirketin yatırımcı tanıtım turunun perşembe günü başlaması beklenirken, daha önce bazı yatırımcılarla ön görüşmeler yaptığı ifade edildi. Kaynaklar, yatırımcı görüşmelerinin başlamasıyla birlikte halka arzın büyüklüğü ve diğer detaylarda değişiklik yapılabileceği konusunda da uyarıda bulundu.
ABD merkezli hukuk firması Wilson Sonsini Goodrich & Rosati'nin Hong Kong'daki kıdemli ortağı Weiheng Chen, SpaceX'in yaklaşımının yasal açıdan herhangi bir engelle karşılaşmayacağını belirterek, "Musk aslında yatırımcılara 'kabul et ya da etme' yaklaşımı sunuyor. Bu yöntem hem takipçi kitlesi için işe yarıyor hem de mevcut piyasa koşullarında mantıklı görünüyor" değerlendirmesinde bulundu.
Mars ve uzaydaki veri merkezleri yatırım hikâyesinin merkezinde
Elon Musk, SpaceX'in halka arz sürecinde de geleneksel yöntemlerin dışına çıkıyor. Şirket, bireysel yatırımcılara daha geniş pay ayrılması, büyük endekslere erken dahil olma hedefi ve kurucunun şirket üzerindeki kontrolünü koruyacak bir yönetim yapısı oluşturulması gibi adımlarla halka arz kurallarını yeniden şekillendiriyor.
SpaceX'in hedeflediği yüksek değerleme ise büyük ölçüde henüz tam anlamıyla oluşmamış teknoloji ve pazarlardaki liderlik beklentilerine dayanıyor. Şirket, Mars görevlerinden uzayda kurulacak yapay zekâ veri merkezlerine kadar geleceğin sektörlerinde baskın oyuncu olmayı amaçlıyor.
Reuters'ın daha önce aktardığı bilgilere göre SpaceX, halka arzın yüzde 30'una kadar olan bölümünü bireysel yatırımcılara ayırmayı değerlendiriyor. Bu oran, halka arz piyasasında alışılmışın oldukça üzerinde kabul edilirken, Musk'ın geniş hayran kitlesinin ilgisini çekmeyi ve şirket sahipliğini daha geniş bir yatırımcı tabanına yaymayı hedefliyor.
Kaynaklara göre halka arzın tamamen yeni hisselerden oluşması planlanıyor. Bu nedenle elde edilecek tüm gelir doğrudan şirkete aktarılacak, mevcut SpaceX hissedarları ise halka arz sırasında ellerindeki payları satamayacak.
Ayrıca Elon Musk'ın halka arz sonrasında sahip olduğu SpaceX hisselerini en az 366 gün boyunca elinde tutması gerekecek. Bu şartın, yatırımcılara Musk'ın şirkete olan uzun vadeli bağlılığını göstermeyi amaçladığı belirtiliyor.
Halka arzdan sağlanacak kaynağın önemli bir bölümünün yapay zekâ hesaplama altyapısının genişletilmesi ve SpaceX'in uydu ağının büyütülmesi için kullanılması planlanıyor.
SpaceX, bu yılın başlarında Musk'ın yapay zekâ girişimi xAI ile birleşmişti. Söz konusu anlaşmada SpaceX'in değeri 1 trilyon dolar, Grok sohbet botunu geliştiren xAI'ın değeri ise 250 milyar dolar olarak belirlenmişti.
Bununla birlikte şirketin doğrudan rakiplerinin bulunmaması, SpaceX'in gerçek değerinin belirlenmesini zorlaştırıyor ve değerlemeyi büyük ölçüde yatırımcıların geleceğe yönelik beklentilerine bağlı hale getiriyor.
Şirket değerlemesinde yapay zekâ etkisi
Araştırma şirketi Morningstar, 1 Haziran tarihli analizinde SpaceX'in değerini 780 milyar dolar olarak hesapladı. Bu rakam, şirketin özel piyasalardaki mevcut değerlemesinin yaklaşık yüzde 48 altında bulunuyor. Morningstar'a göre bu değerin büyük bölümü, geçen yıl şirketin gelir, kârlılık ve büyümesinin ana kaynağı olan Starlink uydu internet hizmetinden geliyor.
Buna karşın SpaceX, gelecekteki büyüme hikâyesini büyük ölçüde yapay zekâ teknolojileri üzerine kuruyor. Reuters'ın daha önce bildirdiğine göre şirket, uzayda güneş enerjisiyle çalışacak veri merkezleri gibi henüz geliştirilme aşamasındaki teknolojilerden önemli gelir elde etmeyi hedefliyor. SpaceX, bu projelerle toplam büyüklüğünün 28,5 trilyon dolara ulaşabileceği öngörülen yeni pazarlarda yer almayı amaçlıyor.
Şirketin hedeflediği 1,75 trilyon dolarlık değerleme ve 2025 yılında kaydedilen 18,67 milyar dolarlık gelir baz alındığında, SpaceX'in fiyat/satış oranı yaklaşık 93,7 seviyesine ulaşıyor. Karşılaştırma açısından, uzay teknolojileri şirketi Rocket Lab yaklaşık 118, veri analitiği firması Palantir 81, elektrikli araç üreticisi Tesla ise yaklaşık 17 fiyat/satış çarpanıyla işlem görüyor.
Öte yandan SpaceX'in geçen yıl net zarar açıklaması nedeniyle şirketi geleneksel fiyat/kazanç oranı üzerinden değerlendirmek mümkün görünmüyor. Bu nedenle yatırımcıların şirket değerlemesinde mevcut kârlılıktan çok gelecekteki büyüme potansiyeline odaklandığı belirtiliyor.
SpaceX 'halka arz' dalgasının önünü açabilir
Piyasalarda SpaceX'in halka arzının, uzun süredir beklenen yeni bir "mega halka arz" dönemini başlatacağı değerlendirmesi yapılıyor. SpaceX'in yanı sıra OpenAI ve Anthropic'in de borsaya açılması halinde, bu üç şirketin toplamda yaklaşık 4 trilyon dolarlık yeni piyasa değeriyle halka açık piyasalara katılması bekleniyor. Bu durumun yatırımcı sermayesi için rekabeti önemli ölçüde artıracağı öngörülüyor.
Birçok yatırımcı için SpaceX hisselerine yatırım yapmak, yalnızca şirkete değil aynı zamanda Elon Musk'a da yatırım yapmak anlamına geliyor. Musk'ın Tesla'daki başarı geçmişi ve bireysel yatırımcıları harekete geçirme kabiliyeti, daha önceki girişimlerinde olduğu gibi SpaceX hisselerine yönelik güçlü talep yaratabilecek unsurlar arasında gösteriliyor.
Bank of America'nın eski Asya-Pasifik Küresel Sermaye Piyasaları Eş Başkanı Craig Coben, SpaceX'in sıra dışı halka arz yaklaşımını değerlendirirken, "Tarihin en çok beklenen halka arzlarından birini gerçekleştiriyorsanız, yatırımcıların sizin sürecinize uyum sağlamasını isteyebilirsiniz; tersi değil" ifadelerini kullandı.
Bununla birlikte şirketin finansal görünümüne ilişkin bazı soru işaretleri de bulunuyor. Analistlere göre SpaceX'in üç ana faaliyet alanından ikisi hâlâ nakit tüketmeye devam ediyor. Şirketin kâr üreten tek iş kolu ise Starlink uydu internet ağını bünyesinde barındıran bağlantı hizmetleri segmenti. Starlink, şirketin en önemli gelir ve nakit kaynağı olarak görülüyor.
SpaceX'in geliri, 31 Mart'ta sona eren üç aylık dönemde geçen yılın aynı dönemindeki 4,07 milyar dolardan 4,69 milyar dolara yükseldi. Ancak aynı dönemde hisse başına zarar 18 sentten 1,27 dolara çıktı.
Şirket, 2025 yılında ise 791 milyon dolar kârdan 4,94 milyar dolar net zarara geçti.
Uzmanlar, yatırımcı sunumlarının önemli ölçüde Elon Musk'ın vizyonu ve liderliği üzerine kurulmasının kurumsal yönetim açısından bazı endişeleri de beraberinde getirebileceğini belirtiyor. Halka arz izahnamesinde yer alan çift sınıflı hisse yapısı gibi düzenlemeler, oy haklarının büyük bölümünü Musk ve sınırlı sayıdaki üst düzey yönetici grubunun elinde topluyor.
SpaceX'in Nasdaq'ta "SPCX" koduyla işlem görmesi planlanıyor. Kaynaklara göre şirket hisselerinin 12 Haziran'da borsada işlem görmeye başlaması bekleniyor.
Halka arzın lider aracı kurumları arasında Goldman Sachs, Morgan Stanley, BofA Securities, Citigroup ve J.P. Morgan yer alıyor. Söz konusu kurumlar, işlemi üstlenen küresel yatırım bankaları konsorsiyumuna liderlik ediyor.
Kaynak: Reuters
