Bir dönem Barack Obama’nın vazgeçemediği, Brad Pitt ve Angelina Jolie gibi yıldızların elinden düşürmediği BlackBerry telefonlar teknoloji tarihindeki yerini aldı. Ancak markanın kendisi ortadan kaybolmadı. Telefon pazarından çekilen Kanadalı şirket, bugün otomobillerden robotlara, tıbbi cihazlardan hükümetlerin haberleşme sistemlerine uzanan yazılımlarıyla yeniden büyüyor.
Financial Times’ın haberine göre yaklaşık 15 yıldır devam eden dönüşüm, BlackBerry’nin yılın ilk çeyreğinde pozitif nakit pozisyonuna geçmesiyle karşılığını vermeye başladı. Finansal istikrar açısından önemli kabul edilen bu eşiğe şirket, 2017’den bu yana hiçbir mali yılın ilk çeyreğinde ulaşamamıştı.
BlackBerry’nin dönüşümünün merkezinde otomobiller için geliştirilen QNX işletim sistemi ile hükümetler ve büyük bankalar tarafından kullanılan Secusmart şifreleme yazılımı bulunuyor.
'Dönüşümden büyüme dönemine geçtik'
Aralık 2023’ten bu yana BlackBerry’nin CEO’luğunu yürüten John Giamatteo, Financial Times’a yaptığı açıklamada QNX’e yönelik talebin hızla arttığını söyledi.
Şirketin Toronto’nun yaklaşık 115 kilometre batısındaki Waterloo merkezinde konuşan Giamatteo, BlackBerry’nin artık dönüşüm dönemini geride bıraktığını ve büyüme aşamasına geçtiğini belirtti.
Bu tablo, şirketin telefonlarıyla özdeşleştiği “CrackBerry” döneminden oldukça farklı. Fiziksel QWERTY klavyeli telefonlar, 2000’lerin ortası ile 2010’ların başında mobil iletişimin simgelerinden biri hâline gelmişti.
Ancak Apple’ın iPhone’u, dokunmatik ekranlar ve uygulama ekosistemlerinin yükselişi BlackBerry’nin telefonlarını kısa sürede eski teknolojiye dönüştürdü. Şirket, 2016’da telefon satışını bırakarak şirketlere yönelik yazılım ve hizmetlere odaklandı.
200 milyon dolarlık yatırım şirketi kurtardı
O dönem Research In Motion adını taşıyan BlackBerry, QNX’i 2010’da yaklaşık 200 milyon dolara satın aldı. Dört yıl sonra Alman şifreleme şirketi Secusmart’ı bünyesine kattı.
Yıllar önce yapılan bu iki satın alma, bugün şirketin temel faaliyet alanlarını oluşturuyor. QNX tek başına BlackBerry’nin gelirlerinin yaklaşık yarısını sağlıyor.
BlackBerry’nin 2012’de görevinden ayrılan eski eş CEO’su Jim Balsillie, QNX yatırımının başarılı olmasından memnuniyet duyduğunu söyledi. Bir dönem şirketin en büyük hissedarlarından biri olan Balsillie, satın almanın yıllar sonra karşılığını verdiğini belirtti.
Hisseleri bir yılda yüzde 150 yükseldi
BlackBerry, bir zamanlar ulaştığı büyüklüğün hâlâ oldukça gerisinde. Şirket, zirve döneminde küresel cep telefonu pazarının yaklaşık yüzde 20’sini kontrol ediyor ve 83 milyar dolar değerlemeye ulaşıyordu.
Apple, Samsung ve Google’ın yükselişiyle bu konumunu kaybeden BlackBerry’nin bugünkü piyasa değeri yaklaşık 5,2 milyar dolar seviyesinde.
Buna rağmen yatırımcıların şirkete ilgisi yeniden artıyor. BlackBerry hisseleri son bir yılda yüzde 150 yükseldi. Şirketin haziranda mali sonuçlarını açıkladığı gün hisselerdeki artış yaklaşık yüzde 20’yi buldu.
Otomobillerin görünmeyen işletim sistemi
BlackBerry’nin yeniden yükselişinde en büyük pay, gerçek zamanlı işletim sistemi QNX’e ait.
QNX; otomobillerin bilgi-eğlence, sürüş destek ve güvenlik sistemleri başta olmak üzere birçok elektronik bileşeninde kullanılıyor. Yazılım ayrıca robotik, tıbbi cihazlar, savunma ve havacılık alanlarında görev yapıyor.
Giamatteo, dünyadaki otomobil üreticilerinin neredeyse tamamının BlackBerry teknolojilerinden yararlandığını söyledi. Şirkete göre QNX’in gelecekte üretilecek otomobillerdeki kullanımı Çin, Avrupa ve Kuzey Amerika’da artıyor.
Giamatteo, BlackBerry ürünlerinin artık insanların her gün kullandığı birçok sistemde yer aldığını ancak çoğu kullanıcının bunun farkında olmadığını belirtti.
20 hükümete şifreli iletişim sağlıyor
BlackBerry’nin 2014’te satın aldığı Secusmart da küresel güvenlik harcamalarının arttığı dönemde şirket açısından daha değerli bir varlığa dönüştü.
Secusmart, hükümetlere ve büyük bankalara dinlemeye karşı korunan iletişim sistemleri sağlıyor. BlackBerry, NATO standartlarında şifrelenmiş sesli görüşme, kısa mesaj ve diğer haberleşme hizmetlerini 20 hükümete sunuyor.
Jeopolitik gerilimlerin artması ve ülkelerin savunma bütçelerini büyütmesi, güvenli haberleşme teknolojilerine yönelik talebi de destekliyor.
'Eskisinden daha stratejik bir şirket'
Eski BlackBerry telefonların yeniden üretilmesi için kampanya başlatan Kanadalı girişimci Kevin Michaluk, şirketin telefon sattığı dönemden daha az görünür olduğunu ancak modern ekonomi açısından daha önemli bir konuma geldiğini düşünüyor.
“CrackBerry Kevin” olarak tanınan ve BlackBerry tarzı klavyeler üreten Michaluk’a göre şirketin teknolojileri artık ekonomik sistemin çok daha derinlerine yerleşmiş durumda.
Michaluk, yatırımcıların BlackBerry’yi yıllarca geçmişteki telefon üreticisi kimliğiyle değerlendirdiğini, son dönemde ise şirketin bugün yaptığı işlere odaklanmaya başladığını söyledi. Teknoloji sektöründe bu ölçekte bir geri dönüşün nadir görüldüğünü de ekledi.
Nokia’yla benzer dönüşüm
BlackBerry’nin geçirdiği dönüşüm, aynı dönemde telefon pazarındaki hâkimiyetini kaybeden Nokia’nın izlediği yola benziyor.
Finlandiyalı Nokia, bugün bulut hizmetleri ve veri merkezleri için gerekli altyapıyı sağlayan bir teknoloji şirketi olarak faaliyet gösteriyor. Nvidia, Ekim 2025’te Nokia’ya 1 milyar dolarlık yatırım yapmayı planladığını açıklamıştı.
BlackBerry de bu yıl Nvidia ile yürüttüğü iş birliğini “fiziksel yapay zekâ” alanında genişletti.
Şirket, QNX yazılımını otonom sistemler, insansı ve cerrahi robotlar, tıbbi görüntüleme cihazları ile endüstriyel otomasyon teknolojilerinde kullanıma sunuyor.
'Şansı kendileri yarattı'
Toronto merkezli Wealhouse Capital’ın kurucusu ve yatırım yöneticisi Scott Morrison, BlackBerry’nin onlarca yıl önce aldığı kararların şirketi iflastan ve tamamen ortadan kalkmaktan kurtardığını söyledi.
Morrison’a göre BlackBerry’nin geri dönüşünü yalnızca şansla açıklamak doğru değil. QNX ve Secusmart satın almaları, telefon işinden zamanında çıkılması ve kurumsal yazılıma yönelme kararı şirketin bugünkü konumunun temelini oluşturdu.
Bir zamanlar fiziksel klavyeli telefonlarıyla tanınan BlackBerry, artık logosu görülmeden milyonlarca otomobilin, cihazın ve güvenli iletişim sisteminin içinde çalışıyor.
Kaynak: Diğer
