MÜYORBİR (Müzik Yorumcuları Meslek Birliği), yaklaşık 600 müzik yorumcusu üyesinin katkısıyla gerçekleştirdiği “Müzik Sektöründe Yapay Zeka Etkisi Araştırması” ile yapay zeka teknolojilerinin müzik sektörü üzerindeki etkisini, yorumcu sanatçıların karşılaştığı riskleri ve telif haklarını korumalarına yönelik beklentileri ortaya koydu.
Araştırma sonuçları, müzik sektöründe yapay zekaya karşı bir dirençten ziyade; hak temelli, şeffaf ve adil bir dönüşüm beklentisinin öne çıktığını gösteriyor. Yorumcu sanatçılar teknolojinin gelişimine karşı değil; emeğin korunmadığı, hakların belirsizleştiği bir yapıya karşı duruyor. Bu nedenle yapay zeka çağında sektörün sürdürülebilirliği açısından en kritik başlık, telif haklarının yeniden tanımlanması ve güçlendirilmesi olarak öne çıkıyor.
Müzik yorumcularının yüzde 32,7’si yapay zekayı aktif kullanıyor
Araştırmaya katılanların yüzde 32,7’si yapay zeka araçlarını aktif olarak kullandığını belirtirken katılımcıların yüzde 54,7’sini oluşturan önemli bir kesim henüz bu teknolojilerle doğrudan temas kurmuş değil. Bu tablo, sektörde yapay zekaya yönelik hızlı bir adaptasyon süreci başladığını ancak aynı zamanda bilgi ve kullanım açısından önemli bir gelişim alanı bulunduğunu ortaya koyuyor.
Endişe seviyesi yüzde 74; izinsiz kullanım yaşayanlarda yüzde 90’a çıkıyor
Araştırmada yapay zekaya ilişkin ortalama endişe düzeyi yüzde 74 seviyesinde gerçekleşiyor.
Daha çarpıcı olan ise, izinsiz kullanım deneyimi yaşayan katılımcılarda bu oranın yüzde 90’a yükselmesi. Bu fark, yapay zeka kaynaklı risklerin artık teorik bir tartışma değil, sektörün doğrudan deneyimlediği somut bir sorun olduğunu gösteriyor.
Genç kuşak hem en çok kullanan hem de en yüksek kaygıyı taşıyan grup
Araştırma, 18–35 yaş grubunun yapay zekayı en aktif kullanan kesim olduğunu ortaya koyarken, aynı zamanda bu grubun en yüksek kaygı seviyesine sahip olduğunu da gösteriyor.
Bu durum, sektörün geleceğini şekillendirecek genç yorumcuların yapay zeka ile en yoğun teması kuran grup olduğunu, ancak aynı zamanda bu dönüşümün risklerini en derinden hisseden kesim olduğunu ortaya koyuyor.
Yorumcuların yüzde 65,2’si sıkı regülasyon istiyor
Araştırmaya katılan müzik yorumcularının yüzde 65,2’si yapay zeka uygulamalarına yönelik sıkı bir yasal düzenleme talep ediyor. Bu tablo, sektörün yapay zekaya karşı olmadığını; ancak hakları koruyan, denetimli ve adil bir çerçeve içinde gelişmesini istediğini açıkça ortaya koyuyor.
Toplu lisans modeline destek yüzde 54,7
Katılımcıların yüzde 54,7’si yapay zeka kullanımında MÜYORBİR aracılığıyla yürütülecek toplu lisans modelini destekliyor. Bu sonuç, yorumcu sanatçıların bireysel mücadele yerine kolektif hak yönetimini daha güçlü ve sürdürülebilir bir çözüm olarak gördüğünü ortaya koyuyor.
Ses klonlama izne tabi olması gerek diyenlerin oranı yüzde 71
Araştırma, müzik yorumcularının yapay zekaya ilişkin beklentilerinin çok net başlıklarda toplandığını gösteriyor. Katılımcıların yaklaşık yüzde 71’i ses klonlamanın izne tabi olması gerektiğini, yüzde 60’ı ise yapay zeka ile üretilen içeriklerin açık şekilde etiketlenmesini savunuyor. Bununla birlikte katılımcıların yüzde 53,4’ü adil bir gelir paylaşım sistemi kurulmasını talep ederken, yüzde 41,3’ü yaptırım ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini ifade ediyor.
Burhan Şeşen: ‘Bu dönüşüm karşısında hakların korunması artık bir zorunluluk’
MÜYORBİR Yönetim Kurulu Başkanı Burhan Şeşen, araştırma sonuçlarına ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Yapay zeka teknolojileri müzik üretiminde yeni kapılar açarken, yorumcu sanatçılarımızın emeğini ve kimliğini doğrudan etkileyen ciddi riskleri de beraberinde getiriyor. Özellikle izinsiz kullanım, ses klonlama ve gelir paylaşımı gibi alanlarda yaşanan belirsizlikler, sanatçıların haklarının korunmasını her zamankinden daha kritik hale getiriyor. MÜYORBİR olarak beklentimiz; yapay zeka uygulamalarının sanatçıların haklarını gözeten, şeffaf ve adil bir çerçevede düzenlenmesi, ses ve performans kullanımının açık rızaya tabi olması ve bu alanda güçlü bir lisanslama modeli oluşturulmasıdır. Müzik yorumcularının ortak talebi çok net: Emeğin karşılığının korunması ve hakların güvence altına alınması… MÜYORBİR olarak, bu dönüşüm sürecinde yorumcuların haklarını koruyacak düzenlemelerin hayata geçirilmesi için ilgili tüm paydaşlarla iş birliği içinde çalışmaya, sektörde adil ve sürdürülebilir bir yapının oluşmasına katkı sunmaya ve yorumcu sanatçılarımızın sesi olmaya kararlılıkla devam edeceğiz”.
Kaynak: Gazete Oksijen
