Birleşik Krallık'ın dört ülkesinin de kendi başkenti ve bayrağı bulunuyor. Geçen haftadan itibaren bu dört ülkenin her birinin resmi olarak tanınan kendi viskisi de bulunuyor.
Viskinin uzun süredir Birleşik Krallık'ın en fazla ihraç edilen yiyecek ve içecek ürünü olması dikkat çekiyor. Ülke, 2025 yılında viski ihracatından 7,26 milyar dolar gelir elde etti.
Bu üretimin ezici çoğunluğu İskoçya'da gerçekleştiriliyor.
Bu bağlamda son 20 yılda, Birleşik Krallık'ın güneyinde yer alan İngiltere'de onlarca damıtımevi faaliyete geçti. Bu damıtımevleri, İskoç viskisi ile İrlanda ve Galler viskilerine sağlanan korumaların aynısını hak eden yeni bir viski türü ortaya çıkardıklarını savundu.
Perşembe günü bu yeni statü yürürlüğe girdi. Birleşik Krallık Çevre, Gıda ve Köy İşleri Bakanlığı tarafından verilen ve "korumalı coğrafi işaret" olarak bilinen bu statü, İngiliz tek malt ve tahıl viskisinin nasıl üretilebileceğine ilişkin standartları belirliyor. İngiliz üreticiler, İskoç ve Galli üreticiler gibi ürünü "whisky" olarak adlandırıyor.
"İngiliz viskisi için bu adımın atılması mantıklı"
Yeni statünün destekçileri, uzun süredir yeterince tanınmayan ve tanımı net biçimde ortaya konmamış olan bu içki için söz konusu tanımanın çok daha önce yapılması gerektiğini savunuyor.
İngiliz Viskisi Birliği'nin (English Whisky Guild) CEO'su Morag Garden, kuralların resmileştirilmesi için yürütülen çalışmaya öncülük ettiklerini belirterek, "İskoç, Galler ve İrlanda viskileri kendi standartlarını belirlediyse, bundan sonraki mantıklı adım, üretimimize başlayalı 20 yıl olan ve yeni kategorize edilen İngiliz viskisinin de bir coğrafi işaret standardına sahip olması ve diğer üçünün yanında yer almasıdır" dedi.
Galler, viskisi için 2023 yılında coğrafi işaret almıştı. İskoçya ile İrlanda'nın, Kuzey İrlanda dahil olmak üzere, Avrupa Birliği kapsamında daha önce sahip oldukları mevcut korumalar ise Brexit'in ardından 2020 yılında Birleşik Krallık tarafından tanınmıştı.
İngiliz viskisine verilen yeni tanıma, üyeleri tüm İskoç viskisinin yüzde 97'sini üreten bir ticaret kuruluşu olan İskoç Viskisi Birliği'nin tepkisini çekti. Birlik, yeni düzenlemenin daha düşük bir standart oluşturduğu ve bunun İskoç viskisinin itibarını aşağı çekebileceği uyarısında bulundu.
Birlik yaptığı açıklamada, "Onaylanan metin, 'tek malt' tanımını zayıflatıyor, tüketiciler açısından kafa karışıklığı yaratıyor ve İskoç viskisi sektörünün oluşturduğu ve dünya çapında itibar kazandırdığı kategoriyi tehlikeye atıyor" ifadelerini kullandı.
İngiltere'de viski üretimi 2003'te yeniden başladı
İngiltere'de 1800'lü yıllarda, Birleşik Krallık genelinde damıtım sektöründe büyük bir artışa yol açan vergi reformlarının gerçekleştirildiği dönemde, birkaç viski damıtımevi bulunuyordu. Ancak bunların tamamı 20. yüzyılın başına gelindiğinde kapanmıştı.
Ülkenin modern viski hareketi, 2003 yılında Cornwall'daki Hicks & Healey damıtımevinin kurulmasıyla başladı. Damıtımevi kendisini esprili bir ifadeyle "İngiltere'nin en eski viski damıtımevi 22 yıllık üretim, yüzyıllara dayanan ruh" şeklinde tanımlıyor.
O tarihten bu yana 70'ten fazla yeni damıtımevi faaliyete geçti. Bunların çoğu maltlanmış arpadan viski üretirken, bazıları çavdar, buğday ve yulaf gibi diğer tahılları da kullanıyor.
Yeni coğrafi işaret, bu malzemelerin viskiye nasıl dönüştürülebileceğini belirliyor. Düzenleme ayrıca yalnızca Birleşik Krallık'ta yetiştirilen tahılların kullanılmasını şart koşuyor ve meşe dışındaki ağaçlardan yapılan fıçılarda olgunlaştırmaya izin veriyor. İrlanda viskisinde de izin verilen bu uygulama, İskoç viskisinde kullanılmıyor.
Diğer bazı kurallar ise İskoç viskisindeki uygulamalara daha yakından uyuyor. Bu kurallar arasında imbik kullanılmasının zorunlu tutulması ve tek malt viski için en az iki kez damıtma yapılması şartı bulunuyor.
İskoç tarafının itirazı: Kurallar neyi söylemiyor?
İskoç Viskisi Birliği'nin yanı sıra İskoçya'dan bazı milletvekillerinin de itiraz etmesine neden olan asıl konu ise düzenlemenin söylediklerinden çok, söylemedikleri oldu.
Tek malt İskoç viskisinin damıtma öncesindeki tahıl pişirme ve fermantasyon aşamalarının, yani esas olarak demleme sürecinin, damıtımevinin içinde gerçekleştirilmesi gerekiyor. Yeni düzenleme ise tek malt İngiliz viskisi için bu işlemlerin damıtımevinin dışında yapılmasına izin veriyor.
Bu farklılık, Hicks & Healey gibi yerel bira üreticileriyle çalışan veya Spirit of Yorkshire Distillery gibi hem bira fabrikası hem de ayrı bir damıtımevi bulunan işletmelerin talebi üzerine düzenlemeye eklendi.
İngiltere Parlamentosu'nda geçen ay düzenlenen oturumda bu maddeye sert tepki gösteren isimlerden biri, İskoçya'daki North East Fife bölgesinin milletvekili ve İskoç viskisi sektörünün çıkarlarını destekleyen parlamento koalisyonunun lideri Wendy Chamberlain oldu.
Chamberlain, "Tek malt viski terimi, tüketiciler açısından uzun süredir yerleşmiş bir itibara ve anlama sahip" dedi.
Yeni İngiliz viskisi tanımının, geleneksel tek tesiste üretim modeline uymak için büyük yatırımlar yapan İskoç üreticileri dezavantajlı duruma düşürme riski taşıdığını belirten Chamberlain, kararın "Birleşik Krallık genelinde eşit olmayan bir rekabet ortamı oluşturduğunu" söyledi.
İngiliz üreticiler: Tüketiciler tek maltın ne olduğunu bilmiyor
İngiliz viski üreticileri ise viskilerinin İskoç viskisini tehdit ettiği yönündeki iddiayı kabul etmiyor.
Spirit of Yorkshire'ın kurucu ortağı David Thompson, "Bunun konuyla ilgili olduğunu düşünmüyorum" dedi. Thompson, tüketicilerin çoğunun tek malt viskinin tanımını bildiği yönündeki varsayımın hatalı olduğunu belirterek, "Bu terminoloji konusunda çok fazla yanlış anlaşılma var" ifadelerini kullandı.
Cotswolds Distillery'nin kurucusu ve İngiliz Viskisi Birliği'nin mevcut başkanı Daniel Szor ise İskoç Viskisi Birliği'nin yeni standartlar hazırlanırken aslında birliğe yardımcı olduğunu söyledi. Szor, İskoç tarafının itirazlarını yalnızca Şubat 2025'te kamuoyunun görüşlerinin alınması süreci başladığında kayda geçirdiğini belirtti.
Szor, tepkileri "bir bardak suda koparılan fırtına" olarak nitelendirdi. Szor, "Bence ortadaki tek kafa karışıklığı, insanların bunun neyle ilgili olduğunu anlamaya çalışması" dedi.
İngiliz viskisi için yeni hedef: ABD pazarı
İngiliz Viskisi Birliği, coğrafi işaretin öncelikle viski tüketicilerinin İngiliz viskisini İskoç viskisinden ayıran özellikleri daha kolay anlamasına yardımcı olmasını bekliyor. Birlik ayrıca bu statünün, İngiliz viskisinin ticaret anlaşmaları kapsamında uluslararası koruma elde etmesini kolaylaştırabileceğini düşünüyor.
Birleşik Krallık viskisi için en önemli hedeflerden biri, İskoç viskisinin en büyük ihracat pazarı olan ABD.
ABD pazarı, Başkan Donald Trump'ın temmuz ayında Birleşik Krallık'tan ithal edilen viskiye uygulanan yüzde 10'luk vergiyi kaldırmasının ardından şu anda tarifesiz olarak erişilebilir durumda.
İskoç viskisi, tek malt İskoç viskisi de dahil olmak üzere, ABD Hazine Bakanlığı bünyesindeki Alkol ve Tütün Vergisi ve Ticaret Bürosu tarafından resmi olarak ayrı bir içki sınıfı olarak tanınıyor.
İngiliz viskisi de ileride ABD düzenlemeleri kapsamında benzer bir statü kazanabilir.
© 2026 The New York Times Company
Kaynak: Gazete Oksijen
