02 Şubat 2023, Perşembe
Haber Giriş: 16.01.2023 16:02 | Son Güncelleme: 16.01.2023 16:12

New York Times yazdı: Joe Biden başkan yardımcısı olduğu son günler neler yapıyordu?

ABD Başkanı Joe Biden'ın evinde ve ofisinde Obama dönemine ait gizli belgeler bulunması araştırılıyor. New York Times, belgeler paketlenirken, Ocak 2017'de Başkan Yardımcılığı görevini tamamlayan Biden'ın son günlerinde neler yaptığını yazdı
ABD Başkanı Joe Biden, 4 Ocak 2023'te Washington'daki Beyaz Saray'da gazetecilere konuşurken. 2017'de Beyaz Saray'dan ayrılmadan önce belgelerin düzenlenmesine ne kadar dahil olduğu belli değil. (Fotoğraf: Doug Mills/New York Times)
ABD Başkanı Joe Biden, 4 Ocak 2023'te Washington'daki Beyaz Saray'da gazetecilere konuşurken. 2017'de Beyaz Saray'dan ayrılmadan önce belgelerin düzenlenmesine ne kadar dahil olduğu belli değil. (Fotoğraf: Doug Mills/New York Times)

Peter Baker ve Michael D. Shear / The New York Times

Joe Biden’ın Başkan Yardımcısı olarak görev yaptığı son günlerde telefon görüşmeleri, toplantılar, veda etkinlikleri Ukrayna ve İsviçre ziyaretleriyle oldukça bulanık geçiyordu. Biden, Ocak 2017’de görevini tamamlarken elinden geldiğinde toplanıyordu. Şimdi soru şu: Başka neler toplandı? Kim topladı? Neden? Nereye gidiyordu?

Bulunan gizli belgeleri soruşturmak için özel bir savcı atanması, Biden’ın Başkan Barack Obama döneminde ikinci adam olarak görev yaptığı sekiz yılın son aşamasına yeniden odaklanmasını sağladı. Her nasılsa, az sayıda gizli belge ait oldukları arşivlere değil, Biden'ın Wilmington, Delaware'deki evine ve daha sonra Washington'daki özel bir ofise gidecekti.

İki ay boyunca gizli tutuldu

Biden Beyaz Saray'a geri döndüğünde, kendisini olanları açıklamakta zorlanırken buldu. Onun yönetimi, basında çıkan haberler ortaya çıkana kadar hassas kayıtların keşfini iki ay boyunca halktan gizli tuttu ve geçen hafta olayların kendi versiyonunu birçok kez güncellemek zorunda kaldı. Cumartesi günü Beyaz Saray, daha önce Wilmington evinin garajının yanındaki bir odada bir sayfa gizli materyal bulunduğunu bildirdikten sonra, materyali almaya gelen Adalet Bakanlığı personeli tarafından beş sayfa daha keşfedildiğini söyledi.

Personel araştırılacak

Perşembe günü Başsavcı Merrick Garland tarafından bu kağıtların kötüye kullanılmasını soruşturmak üzere özel danışman olarak atanan Robert Hur, hiç şüphesiz, giden başkan yardımcısının personelinin eşyalarını toplamak için koşturduğu 2017'deki o kış günlerinin olaylarını yeniden inşa etmek için çalışacak. Beyaz Saray, belgelerin Biden'ın eline nasıl ve neden geçtiğine dair henüz bir açıklama yapmadı.

Biden için Ocak 2017 bir belirsizlik dönemiydi. 44 yıl sonra ilk kez hükümetten çıkacak, artık bir senatör olmayacak, artık bir başkan yardımcısı olmayacak, artık eylemin merkezinde olmayacak ve artık önünde bariz bir gelecek olmayacaktı. Elbette bir kitap yazabilir ve bir beyin takımı kurardı. Tekrar cumhurbaşkanlığına aday olmaya karar vermesi için aylar geçecekti. Ancak bu geçiş döneminde bir şeyler ters gitti. 

Biden geçen hafta "O ofise götürülen herhangi bir hükümet kaydı olduğunu öğrenince şaşırdım" demişti. Uygunsuz bir şekilde alındıklarını bildiğini gösteren hiçbir kanıt ortaya çıkmadı. Başkan yardımcısı, Beyaz Saray'dan ayrıldığında onları bizzat görevden almamışsa Hur, muhtemelen evraklarını paketleme işine hangi yardımcıların dahil olduğunu belirlemeye çalışacaktır.

13 Ocak 2023 Cuma günü Başkan Joe Biden'ın Wilmington, Del.'deki evinin yolu. Beyaz Saray, bu hafta o evin garajında gizli bilgiler içeren daha fazla belgenin bulunduğunu ortaya çıkardı. (Fotoğraf: Oliver Contreras/New York Times)

Soruşturma hakkında bilgi sahibi olan kaynaklara göre, Hur'un atanmasından önce bile Adalet Bakanlığı yetkilileri birkaç Biden çalışanıyla görüştü. NBC News'in bildirdiğine göre, bunlar arasında Biden'ın başkan yardımcısıyken yönetici asistanı olan ve şu anda Savunma Bakanı Lloyd Austin için çalışan Kathy Chung da vardı. Chung'ın Ocak 2017'de Biden'ın ofisinin toplanmasına yardım ettiği söylendi, ancak söz konusu belgeleri alıp almadığına, birine vermek için sakladığına veya her şeyin gizli tutulduğunu bilip bilmediğine dair kamuoyuna açık bir gösterge yok.

Son aylarda şeffaf değildi

Beyaz Saray, geçen hafta yayınlanan sınırlı açıklamaların ötesinde soruları yanıtlamayı reddetti. Beyaz Saray sözcüsü Karine Jean-Pierre Cuma günü gazetecilere verdiği demeçte, "Son birkaç gündür şeffafız” dedi. Ancak Beyaz Saray son birkaç aydır şeffaf değildi. İlk gizli belgeler 2 Kasım'da ve ikinci parti 20 Aralık'ta bulundu. İlk keşfin ardından Beyaz Saray derhal Ulusal Arşivler ve Kayıtlar İdaresi'ne haber verdi, o da daha sonra Adalet Bakanlığı'na bilgi verdi. Ancak avukatlar, daha bütünlüklü bir tablo ortaya çıkana kadar beklemek istedikleri ve konunun medyada dava açılıyormuş gibi görünmemesi için Adalet Bakanlığı'yla aralarını açmak istemedikleri gerekçesiyle kamuoyuna açıklanmasına özel olarak direndiler.

Biden kamu sektöründen ayrılmaya hazırlanırken, başkan yardımcısı danışmanı Steven Ricchetti ve diğer danışmanlar, enerjisini ve çabalarını yönlendirmek için Beyaz Saray sonrası bir yaşam planı oluşturmasına yardımcı oldu. Bunlar arasında, Biden'ın Kasım 2017'de yayınladığı ve 2015 yılında beyin kanserinden ölen oğlu Beau'ya atıfta bulunan ve bildirildiğine göre babasını kamusal alanda kalmaya çağıran Bana Söz Ver Baba adlı bir anı kitabı da vardı. Birçok eski başkan ve başkan yardımcısı, anılarını bir araya getirmek için düzenli bir süreçle hükümet belgelerini kullanmaya çalışıyor, ancak son aylarda bulunan kağıtların kitap araştırmasının bir parçası olup olmadığı net değil.

Biden'ın Beyaz Saray'dan sonra üstlendiği bir diğer proje de, Şubat 2018'de açılan Penn Biden Center for Diplomacy and Global Engagement adlı Pennsylvania Üniversitesi'ne bağlı bir düşünce kuruluşunun oluşturulmasıydı. Penn Biden Merkezi'nde, gizli belgelerin ilk partisinin, Biden'ın cumhurbaşkanlığına aday olmak için merkezden resmen istifa etmesinden üç yıldan fazla bir süre sonra, Kasım ayında bulunduğu bildirildi. 

Obama-Biden Beyaz Saray, gizli belgeleri ele almak için düzenli bir süreç oluşturmuştu ve Beyaz Saray Kayıt Yönetimi Bürosu, dosyaların uygun şekilde aktarılmasını sağlamak için arşivlerle yakın bir şekilde çalıştı. Başkanın gördüğü her şey arşivlendi. Gizli belgeler iade edilecek ve Milli Güvenlik Kurulu sistemine veya iç politikayı içeriyorsa, Belge Yönetim Ofisi sistemine konulacaktı. Beyaz Saray personel sekreterinin ofisi, belgelerin uygun şekilde yönetilmesini sağlamakla görevlendirildi.

Son günlerindeki programı

Biden'ın 2017'de Beyaz Saray'dan ayrılmasına giden günlerde belgelerin düzenlenmesine ne kadar dahil olduğu belli değil. Mümkün olduğu kadar çok aktiviteyi sıkıştırmaya çalıştığı için yoğun bir programı vardı. Son bir hafta içinde, Obama'nın Başkanlık Özgürlük Madalyası ile şaşırdı. Irak, Kosova ve Japonya'dan liderlerle telefonda görüştü. Son denizaşırı seyahatine çıktı. Önce dönemin Devlet Başkanı Petro Poroşenko ile görüştüğü Ukrayna'nın başkenti Kiev'e ve oradan Sırp ve Kürt yetkililerle bir araya geldiği iş ve siyaset devlerinin yıllık toplantısı için İsviçre'nin Davos kentine gitti. 

Bu arada, Washington'daki kağıtlar tasnif ediliyor ve paketleniyordu. Saatler kısaydı, son tarih yaklaşıyordu. O son günde Biden, Trump'ın göreve başlama törenine katıldı, ardından Delaware'e geri dönmek için Union İstasyonu'na gitti. Kutular dolusu belge varış yerlerine sevk edildi.

© 2023 The New York Times Company