"Uzun yaşamın sırrı kadın olmak ya da Sardinya’nın belirli bir bölgesinde yaşayan bir kadın olmak".
The Guardian, İtalya’nın adasında küçük bir dağ köyünde yaşayan, 100 yaş ve üzerindeki kişiler üzerine yapılan bir araştırmanın sonucunu bu sözlerle açıklıyor.
Sardinya, özellikle uzun yaşayan erkeklerle, 1999 yılında uzun ömürlülüğün merkezi olarak tanınmaya başladı. O yıl, adanın orta ve doğu kesimlerindeki yamaçlara dağılmış uzak köylerden oluşan bir bölge, dünyada 100 yaş ve üzerindeki kişilerin yoğun olarak bulunduğu coğrafi alanlar olan beş “mavi bölge” arasında sınıflandırıldı.
Şimdi ise Sardinya’nın merkezindeki Margine bölgesinde adanın orijinal mavi bölgesine yaklaşık 110 kilometre uzaklıkta bulunan Bolotana, araştırmacılara göre her yıl 100 yaşını aşan insanlar yetiştiren yeni bir potansiyel aday olarak öne çıkıyor. Bu eğilimde kadınların payı büyük.
Sardinya Sassari Üniversitesi ile Amerika Birleşik Devletleri'ndeki (ABD) Alabama Üniversitesi Birmingham Kampüsü’nden profesörlerin yürüttüğü ve bilimsel dergi Frontiers in Aging’de yayımlanan araştırma, köyde 70 yaşına ulaşan kadınların yüzde 13,8’inin 100 yaşına kadar yaşadığını ortaya koydu. Bu oran, Bolotana’yı kadınların uzun ömürlülüğü açısından Hong Kong’un ardından dünyada ikinci sıraya yerleştiriyor.
İtalya’da 100 yaş ve üzerindeki kişilerin sayısı 2009’dan bu yana iki kattan fazla arttı. Araştırmacılar, Bolotana’da 1900 ile 1925 yılları arasında doğan kişilerin kayıtlarını inceledi ve 38 kişinin 100 yaşından fazla yaşadığını tespit etti. Bu da köyün uzun ömürlülük oranının İtalya genelindeki ortalamadan yüzde 57 daha yüksek olduğunu gösterdi.
2024’te başlayan araştırma kapsamında geçen yıl itibarıyla Bolotana’nın 2 bin 266 kişilik nüfusu içinde 12 kişinin 100 yaşını aştığı belirlendi. Bu oran, Sardinya ortalamasının yaklaşık 12 katına denk geliyor.
Bu kişilerden altısı daha sonra hayatını kaybetti. Hayatta kalan altı kişinin tamamı ise kadın. Bu kadınlardan en yaşlı ikisi 102 yaşında.
"Kadınların biyolojik nedenlerle erkeklerden daha uzun yaşadığı bilinen bir durum"
Araştırmanın bulguları Sardinya’daki mavi bölgenin, dünyanın diğer dört mavi bölgesi olan Japonya’daki Okinawa, Kosta Rika’daki Nicoya Yarımadası, Yunanistan’daki İkarya ve ABD’nin Kaliforniya eyaletindeki Loma Linda ile karşılaştırıldığında genişlediğini gösterdi. Araştırmanın baş bilim insanı ve mavi bölge kavramının ortak yaratıcılarından Giovanni Mario Pes, kadınların biyolojik nedenlerle erkeklerden daha uzun yaşadığının zaten bilinen bir durum olduğunu belirterek “Olağanüstü olan, Bolotana’daki kadınların uzun ömürlülük oranının Batılı kadınların çoğundan üç kat daha yüksek olması” dedi.
Pes, köyde enerjik ve sağlıklı görünen 100 yaşındaki kadınlarla vakit geçirdikten sonra kendisini en çok etkileyen şeyin hayatları boyunca sürdürdükleri “çok yoğun ve son derece gerçek sosyal ilişkiler” olduğunu söyledi.
Temiz ve taze gıdalar, kirlenmemiş doğa, yürüyüş
Bolotana Belediye Başkanı Francesco Manconi de uzun yaşamın nedenlerine ilişkin bazı teoriler sundu. Manconi, temiz ve taze gıdalarla beslenmeye dikkat çekerken kimsenin peynir dolgulu geleneksel bir yerel hamur işi olan seada veya genellikle kahvaltıda tüketilen baharatlı bir bisküvi olan mustazzolus yemekten vazgeçmediğini söyledi.
Manconi, köyün çevresindeki “kirlenmemiş doğanın” da rol oynayabileceğini belirtti. Bolotana’da spor salonu bulunmamasına rağmen fiziksel aktivitenin de etkili olabileceğini söyleyen Manconi, “Yaşlılar her zaman çok yürürdü... Günde 20 kilometreye kadar. Ve çoğunlukla kadın olduklarını söyleyebilirim” dedi.
Kasım 2025 itibarıyla resmi istatistikler, İtalya’da 100 yaş ve üzerindeki kişi sayısının 23 bin 548 olduğunu gösterdi. Bu sayı, bir önceki yıla göre 2 bin kişi arttı. Geçen yıl 100 yaşını aşanların yüzde 82,6’sı kadındı.
Kaynak: Gazete Oksijen
