Balıkesir'in Bandırma ilçesinde, Manyas Gölü kıyısında bulunan Daskyleion Antik Kenti'ndeki kazılarda yaklaşık 2 bin 600 yıllık karbonlaşmış tohumlar ortaya çıkarıldı. Bir fırının içinde bulunan kalıntılar, dönemin insanlarının tükettiği gıdalar ve mutfak düzeni hakkında bilgi veriyor.
Geçmişi yaklaşık 3 bin yıl öncesine uzanan antik kentte kazılar, 1954'te başladı. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kaan İren başkanlığındaki çalışmalar, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Balıkesir Valiliği, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi, Manyas Belediyesi ve üniversitenin desteğiyle sürdürülüyor. Bu yıl temmuz ayında başlayan kazılarda arkeologlar, kentte yaşayanların beslenme ve mutfak alışkanlıklarını araştırmak amacıyla “Lidya Mutfağı” olarak adlandırılan alana yoğunlaştı. Küçük ve hassas aletlerle yürütülen çalışmalar sonucunda yeni fırınlara ulaşıldı.
Tahıllardan baklagillere kadar birçok tohum bulundu
Kazılarda siyez, gernik ve buğdayın yanı sıra altı sıralı arpa tohumları bulundu. Gernik, kılçıklı bir buğday türü olarak biliniyor. Kalıntılar arasında bakla, karaburçak, nohut, bezelye, mercimek, mürdümük ve üzüm tohumları da yer alıyor. Mürdümük, baklagiller ailesinden bir bitki türü.
Kazı ekibi, ana kayadaki bir çukurun tahılları depolamak için kullanıldığını belirledi. Böylece buluntular, yalnızca yemeklerin pişirildiği alanlar hakkında değil, ürünlerin nasıl saklandığına ilişkin de bilgi sağladı.
Fırının içindeki toprak tabakalarında ayrıca balık ve kuş kemikleri bulundu. Tohumların türleri ve hangi döneme ait oldukları laboratuvar ortamında inceleniyor.
“2 bin 600 yıldır karbonlaşmış halde korunmuş”
Kazı ekibinde görev alan uzman arkeolog Yeşim Kirman bu yılki kazı sezonunun sonuna yaklaştıklarını söyledi. Lidya Mutfağı'ndaki çalışmaların verimli ilerlediğini belirten Kirman, mutfakta kullanılan eşyaların ve yapıların bulundukları konumları büyük ölçüde koruduğunu ifade etti.
Kirman, bu yıl mutfağın kiler bölümünde çalıştıklarını ve yeni bulunan fırınla birlikte alanda ortaya çıkarılan fırın sayısının yediye ulaştığını belirtti. Fırının içindeki tabakalarda buğday, arpa, nohut ve mercimek gibi tohumlara ulaştıklarını anlatan Kirman, organik malzemelerin korunmasının normal şartlarda zor olduğunu söyledi. Kirman, “Bu tohumlar 2 bin 600 yıldır toprağın altında karbonlaşmış halde korunmuş. Normal şartlarda organik bir malzemenin korunması çok zordur ama kapalı bir tabakadaysa biz karbonlaşmış halde ele geçirebiliyoruz” dedi.
Lidyalıların mutfak alışkanlıklarına ışık tutuyor
Kirman, buluntuların Lidyalıların günümüzde tüketilen gıdalara benzer ürünleri de kullandığını gösterdiğini belirtti. Lidyalıların yemeklerini kerpiçten yapılmış fırınlarda pişirdiğini aktaran Kirman, kazılarda ortaya çıkarılan malzemelerin mutfağın üst sınıftan insanlar tarafından kullanıldığına işaret ettiğini söyledi.
Arkeologlar, tohumlar ve diğer kalıntılar üzerinden antik kentteki günlük yaşamı daha ayrıntılı biçimde anlamayı amaçlıyor. Buluntular, yaklaşık 2 bin 600 yıl önce hangi ürünlerin tüketildiğine, tahılların nasıl depolandığına ve yemeklerin nerede hazırlandığına ilişkin önemli ipuçları sunuyor.
Kaynak: AA
