Tesla yeni, daha küçük ve daha ucuz bir elektrikli SUV geliştiriyor. Reuters'ın haberine göre, otomobil üreticisi, son haftalarda tedarikçilerle temasa geçerek kompakt SUV için planın detaylarını görüştü. Kaynaklara göre bu araç Tesla’nın mevcut Model 3 veya Model Y modellerinin bir varyantı olmayacak, tamamen yeni bir araç olacak. Görüşmeler üretim süreci ve çeşitli bileşenlerin teknik özellikleri üzerine yapıldı.
Reuters'a konuşan kaynaklardan üçü, kompakt SUV’nin Çin’de üretileceğini söyledi. Bir kaynak ise Tesla’nın üretimi ABD ve Avrupa’ya da genişletmeyi hedeflediğini belirtti. İki kaynağa göre aracın uzunluğu 4.28 metre olacak. Bu ölçü Tesla’nın en çok satan SUV modeli Model Y’den belirgin şekilde daha kısa. Model Y yaklaşık 4.78 metre uzunluğunda.
Bu girişim, CEO Elon Musk’ın 2024 yılında çok beklenen düşük maliyetli elektrikli araç projesini iptal ederek şirketi robotaksiler ve insansı robotlara odaklama kararının ardından geliyor. Yeni küçük SUV geliştirme çabasının Tesla’nın stratejisinde yeniden insan sürücülü elektrikli araçlara dönüş anlamına gelip gelmediği önemli bir soru olarak görülüyor. Bir diğer olasılık ise yeni modelin Tesla’nın tamamen otonom araç vizyonuyla uyumlu olması.
Yeni araç projesine aşina bir kişiye göre yeni model potansiyel olarak her iki amaca da hizmet edebilir. Tesla çalışanı herhangi bir araçla ilgili detayları doğrulamayı ya da reddetmeyi kabul etmedi ancak şirketin artık sürücüsüz kullanılabilecek fakat insan sürüş seçeneği de sunan modeller geliştirmeyi hedeflediğini söyledi.
Şirket tüm araç serisinde tam otonomiye ulaşmayı hedeflese de Tesla birçok küresel pazarda sürücüsüz araçların benimsenmesinin ve düzenleyici onayın yıllar alacağını kabul ediyor. Bu nedenle bir modelin sürüş kontrolleriyle veya sürüş kontrolleri olmadan üretilebilmesi daha fazla satış sağlayabilir ve fabrikaların kapasiteye yakın çalışmasını garanti edebilir.
Tesla sürücüsüz bir geleceğin peşinden koşarken bazı analistler şirketin gelirlerinin büyük bölümünü oluşturan geleneksel elektrikli araç satışlarında üçüncü yıl üst üste düşüş yaşanabileceğini öngörüyor. Şu anda Tesla yalnızca ABD’nin Teksas eyaletindeki Austin kentinde sınırlı sayıda robotaksi işletiyor ve bunların çoğunda yolcu koltuğunda bir güvenlik görevlisi bulunuyor.
Projeye aşina dört kişi aracın henüz erken geliştirme aşamasında olduğunu söyledi.
Tesla’nın geliştirdiği fakat uzun süre geciken veya iptal edilen ürünleri geçmişte de oldu. Örneğin şirket 2017’de Roadster spor otomobil ve Semi kamyon konseptlerini tanıtmıştı ancak spor otomobil hâlâ üretilmedi ve Semi kamyonu da henüz seri üretime geçmedi.
Tesla araçlarda pil küçülecek, fiyatlar düşecek
Kaynaklardan ikisi Tesla’nın yeni aracı, giriş seviyesi Model 3 sedanından belirgin şekilde daha düşük bir fiyatla sunmayı hedeflediğini söyledi. Model 3’ün başlangıç fiyatı Çin’de yaklaşık 34 bin dolar, ABD’de ise yaklaşık 37 bin dolar seviyesinde. Kaynaklara göre Tesla maliyetleri kısmen daha küçük bir batarya kullanarak düşürmeyi planlıyor. Bu da Model Y’nin 492 ila 526 kilometre arasındaki menziline kıyasla daha kısa bir sürüş menzili anlamına gelecek.
Kaynaklardan biri ayrıca aracın iki motor yerine tek elektrik motoru ile sunulacağını söyledi. Mevcut Tesla modellerinde çift motor performans seçeneği olarak bulunuyor. Aynı kaynak Tesla’nın aracı daha hafif üretmek istediğini de belirtti. Araç yaklaşık 1.5 ton ağırlığında olacak; Model Y ise yaklaşık iki ton ağırlığında.
Üç kaynak yeni modelin Tesla’nın Şanghay fabrikasında üretileceğini söyledi. Zamanlama henüz net değil ancak aracın üretiminin bu yıl başlaması beklenmiyor.
Tesla daha önce de denemişti
Tesla 2008’de lüks elektrikli araçlar üretmeye başladıktan sonra Elon Musk şirketin gerçek misyonunun uygun fiyatlı, kitlelere hitap eden elektrikli araçlar üretmek olduğunu söylemişti. Bu araçların iklim krizine karşı mücadelede kritik rol oynayacağı düşünülüyordu. Ancak bu hedefe ulaşma girişimleri şimdiye kadar kesintili ilerledi.
Musk 2020’den itibaren Tesla’nın on yılın sonuna kadar yılda 20 milyon araç satmayı hedeflediğini söylemişti. Bu rakam mevcut küresel satış lideri Toyota’nın satışlarının neredeyse iki katı. Tesla hayranları ve yatırımcıları tarafından genellikle “Model 2” olarak adlandırılan yaklaşık 25 bin dolarlık bir elektrikli araç projesinin bu büyümeyi sağlayacağı düşünülüyordu.
Ancak 2024’te Tesla’nın Model 2 planları iptal edildi. Bunun yerine aynı platform üzerinde sürücüsüz bir robotaksi geliştirilmesi planlanıyordu. O sırada Tesla’nın Çin’deki rakipleri çok daha ucuz elektrikli araçları zaten üretmeye başlamıştı. Aynı yıl Musk, insan sürücüler için 25 bin dolarlık bir elektrikli araç üretmenin “anlamsız” ve “saçma” olacağını söylemişti çünkü şirket yakında sürücüsüz araçlar sunacaktı.
Tesla’nın eski bir yöneticisi yeni ve daha ucuz geleneksel bir aracın geliştirilmesinin şirketin 2025 ortasına kadar benimsediği stratejiden önemli bir sapma olacağını söyledi. O döneme kadar Tesla giriş seviyesi bir aracı seri üretme planını bırakmış ve maliyetleri düşürmenin ana yolu olarak robotaksilere odaklanmıştı.
Model 2’nin iptal edilmesinin ardından Musk ve diğer Tesla yöneticileri yeni “daha uygun fiyatlı” elektrikli araç planlarını belirsiz ifadelerle anlatmıştı. Ancak geçen sonbaharda piyasaya çıkan araçlar aslında mevcut Model 3 ve Model Y’nin daha sade donanımlı versiyonlarıydı.
ABD’de Model 3 Standard için 36.990 dolar ve Model Y için 39.990 dolar olarak belirlenen fiyatlar bazı yatırımcılara göre yeni bir müşteri kitlesini çekmek için hâlâ fazla yüksek. Bu modeller Tesla’nın toplam satışlarında henüz büyük bir fark yaratmadı.
Sürücüsüz Cybercab robotaksi planı masada mı?
Kamuoyuna açık şekilde Musk ve Tesla, robotaksiler ve insansı robotlar planlarını vurgulamaya devam ediyor. Bu yaklaşım Tesla’nın borsadaki yüksek değerlemesini korumasına yardımcı oldu.
Tesla’nın piyasa değeri yaklaşık 1.3 trilyon dolar seviyesinde. Bu değer birçok yüksek büyüme hızına sahip teknoloji şirketiyle kıyaslandığında bile şirketin finansal temellerinin oldukça üzerinde görülüyor. Yatırımcılar geçen yıl Musk’a ürün ve finansal hedeflere bağlı olarak 1 trilyon dolara kadar Tesla hissesi kazandırabilecek bir ücret paketini onayladı.
Tesla şimdi 2024’te konsept olarak tanıtılan iki kapılı Cybercab robotaksinin üretimine bu ay başlamayı planladığını söylüyor. Bu araçta pedal veya direksiyon bulunmayacak. Ancak aracın ne zaman satışa çıkacağı veya Tesla tarafından işletilen robotaksi filosunda ne zaman kullanılacağı belirsizliğini koruyor.
Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi sözcüsüne göre Tesla direksiyon ve pedal bulunmayan bir aracı satabilmek için gerekli federal muafiyet başvurusunu henüz yapmadı.
