06 Aralık 2023, Çarşamba
Haber Giriş: 06.04.2023 15:59 | Son Güncelleme: 06.04.2023 19:21

Depremlerde oluşan 400 kilometrelik yüzey yarığı görüntülendi

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü bünyesindeki yapılan çalışmayla, Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından 11 ilde yaklaşık 400 kilometre uzunluğundaki deprem yüzey kırığı kesintisiz olarak insansız hava aracıyla kayıt altına alındı
Depremlerde oluşan 400 kilometrelik yüzey yarığı görüntülendi

İTÜ Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü, Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat'taki depremlerin ardından deprem yüzey kırığının kesintisiz görüntülenmesi için çalışma başlattı. Bilim insanları bu kapsamda, depremlerin etkilediği 11 ilde yaklaşık 1 ay süren saha incelemelerinde bulundu.

"Yol 8 ila 9 metre yer değiştirdi"

Çalışma sonucunda, deprem bölgesindeki 400 kilometre deprem yüzey kırığı, kesintisiz olarak insansız hava aracıyla kaydedildi. Çalışmada, Göksun'da 30 ile 40 santimetrelik yer değiştirmeler yaşandığı ancak Göksun'un 20 kilometre doğusunda Fındık köyünde yolun 7 metre yer değiştirdiği, bu yüzden bölgedeki derede küçük göl oluşumu tespit edildi. Aynı araştırmada, Göksun'un doğusundaki Barış köyünde yolların 8,6 - 8,9 metre yer değiştiği, bu nedenle yolun kullanılamaz hale geldiği, yol üzerindeki enerji iletim hatlarının bir önceki konumuna göre 8 metre batıya doğru hareket ettiği belirlendi. Gaziantep'teki Narlı bölgesindeki tarlaların yatay ve düşey yönde yaklaşık 1 metre 80 santimetre çöktüğü tespiti yapıldı.

İTÜ Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü'nden Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cengiz Yıldırım, araştırmaya ilişkin yaptığı açıklamada, depremlerin ardından ekip oluşturarak 1 Mart'ta bölgeye hareket ettiklerini söyledi. Projeyle, bir deprem yüzey kırığının baştan sonuna kadar örneğini çıkardıklarını belirten Yıldırım, "İlk depremde 300 kilometre, ikinci depremde yaklaşık 100 kilometre boyunca kesintisiz olarak üç boyutlu yüksek çözünürlüklü ve yüksek yersel doğrulukta yüzey kırığını haritalandırdık. Bu çalışma daha önce Türkiye'de bu kadar yüksek çözünürlükte hiç yapılmamıştı. Dünyada da bizim ulaştığımız çözünürlüğe ulaşılmadı. Amacımız yüzey kırığını en küçük kılcal çatlaklarına kadar birincil ve ikincil yapıları olmak üzere haritalamak, bunun üzerindeki yer değiştirmeleri belirlemekti" dedi.

Gaziantep'i merkez alarak en güneyde Hatay Havaalanı'nın olduğu bölgeden, kuzeyde Çelikhan'ın Mutlu Köyü'ne kadar birinci depremin yüzey kırığı boyunca çalıştıklarını anlatan Yıldırım, "İkinci depremin yüzey kırığının Göksun'dan, Nurhak'ın kuzeydoğusundaki Çığlık Köyüne kadar bütün bölgeyi kesintisiz olarak uçtuk. Bölgede farklı faylar hakkında bilgilerimiz çok sınırlı. Bu faylar 7'nin üzerinde deprem üretme potansiyeline sahip. Bu ilişkiyi anlayabilmek için bu deprem yüzey kırıklığının çok detaylı şekilde haritalanması gerekiyordu" diye konuştu.

"400 kilometrelik hattı tamamen taradık"

İTÜ Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsünden Öğretim Üyesi Doç. Dr. Orkan Özcan ise deprem yüzey kırığının belirlenmesi için insansız hava aracı kullandıklarını söyledi. Endüstriyel olarak tasarlanan insansız hava aracına entegre edilen yüksek çözünürlüklü algılayıcılar kullanarak verileri topladıklarını anlatan Özcan, "Çalışmada 400 kilometrelik hattı tamamen taradık. Bu kapsamda optik verilerle gözle görebildiğimiz kısımları olabildiğince takip ettik. Burada takip edemediğimiz, orman altı, tarım, nadasa bırakılmış alanlarda veya şehir merkezlerindeki yerlerde yüzey kırığının takibi için termal veriyi kullandık" diye konuştu.

Kaynak: AA