İstanbul'u hiç böyle görmediniz: Şehrin tamamı dijital bir makete dönüştü

İstanbul'u kuşbakışı izlemek, yaşadığınız mahallenin üzerinde dolaşmak veya Galata Kulesi'nin çevresindeki dar sokaklara yukarıdan bakmak artık farklı bir deneyime dönüşüyor. Yazılım mühendisi Yahya Bedirhan Pak'ın geliştirdiği Isometric Istanbul, İstanbul'un Avrupa ve Anadolu yakalarını tek bir dijital haritada buluşturuyor.

28 Ekim'de tanıtılan ve sosyal medyada ilgi gören platform, alışılmış uydu görüntülerinden farklı olarak şehri çizilmiş bir maket görünümünde sunuyor. Binalar, yollar, parklar, tarihi yapılar ve kıyı şeridi, izometrik adı verilen özel bir perspektifle görüntüleniyor. Böylece kullanıcılar İstanbul'a hem yukarıdan bakabiliyor hem de binaların cephelerini ve çatılarını aynı anda görebiliyor.

Üstelik platform tamamen ücretsiz ve herhangi bir uygulama indirmeye gerek kalmadan internet tarayıcısından kullanılabiliyor.

Ayasofya'dan Büyükada'ya İstanbul'u keşfetmek mümkün

Haritada Ayasofya, Galata Kulesi, Süleymaniye Camii, Dolmabahçe Sarayı ve Çamlıca Kulesi gibi İstanbul'un simge yapılarını ayrıntılı biçimde incelemek mümkün.

Ancak proje yalnızca turistik mekanlarla sınırlı değil. Kullanıcılar kendi mahallelerini, yaşadıkları sokakları, üniversiteleri, parkları ve İstanbul'un farklı bölgelerini de aynı harita üzerinde keşfedebiliyor.

Haritanın en dikkat çekici özelliklerinden biri, şehrin farklı ölçeklerde görüntülenebilmesi. Örneğin Büyükada'nın tamamına yukarıdan bakılabilirken Galata Kulesi'nin çevresindeki sıkışık sokak dokusuna kadar yakınlaşılabiliyor. Boğaz'ın iki yakası, köprüler ve kıyı boyunca uzanan yerleşimler de aynı görünüm içinde incelenebiliyor.

Kullanıcılar isometricistanbul.com adresine girerek haritayı fareyle sürükleyebiliyor, yakınlaştırıp uzaklaştırabiliyor. Sağ üst köşedeki arama bölümüne bir semt veya yapı adı yazıldığında harita doğrudan ilgili noktaya yöneliyor.

Beğenilen görüntüler bağlantı olarak paylaşılabiliyor veya PNG formatında indirilebiliyor.

İstanbul'un dijital maketi nasıl hazırlandı?

Projenin arkasında İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin (İBB) üç boyutlu kent modeli ve yapay zekâ teknolojisi bulunuyor. Pak'ın yayımladığı teknik dokümantasyona göre çalışmanın temelini, İBB Coğrafi Bilgi Sistemleri Müdürlüğü'nün 3B İstanbul uygulaması oluşturuyor.

Bu uygulamadaki kent modeli belirli bir açıdan görüntüleniyor, elde edilen iki boyutlu görüntüler yapay zekâ modelleriyle sanatsal biçimde yeniden çiziliyor. Ardından binlerce küçük görüntü parçası birleştirilerek İstanbul'un yakınlaştırılabilir haritası oluşturuluyor.

Proje dokümantasyonuna göre İstanbul'un kara alanı 22 bin 42 görüntü parçasına ayrıldı. Deniz alanlarıyla birlikte elde edilen toplam parça sayısı ise 24 bin 601'e ulaştı.

Haritanın hazırlanmasında OpenStreetMap verilerinden yer adları ve ilçe sınırları için yararlanılırken deniz alanlarında Google'ın uydu görüntüleri kullanıldı.

Haritanın bütün bölgeleri henüz aynı düzeyde işlenmiş değil. Yapay zekâyla çizimi tamamlanmayan alanlarda özgün görüntülerin koyulaştırılmış versiyonları gösteriliyor.

New York ve Londra'dan sonra İstanbul

Isometric Istanbul, dünyadaki benzer dijital harita projelerinden ilham alınarak geliştirildi. New York'u konu alan isometric.nyc ve Londra'yı dijital bir maket gibi görüntüleyen tiny.london, bu yaklaşımın öncü örnekleri arasında yer alıyor.

Pak da 28 Ekim'de sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda bu iki projeden ilham aldığını belirtti. İstanbul için benzer bir çalışma geliştirmekten duyduğu mutluluğu paylaşan yazılım mühendisi, projenin ücretsiz kalacağını vurguladı.

Pak ayrıca çalışmanın İBB'nin 3B İstanbul modeli olmadan hayata geçirilemeyeceğini belirterek belediyenin sağladığı verilerin önemine dikkat çekti.

İstanbul'u keşfetmenin yeni yolu

Isometric Istanbul, yalnızca tarihi yapıların görünümünü değil, kentin bütününe ilişkin farklı ayrıntıları da ortaya çıkarıyor. Bir mahallenin sokak düzeni, yapıların birbirine yakınlığı, yeşil alanların kent içindeki dağılımı ve yerleşimlerin kıyı şeridiyle ilişkisi aynı haritada izlenebiliyor.

Ticari amaç taşımayan proje, İstanbul'un kültürel ve tarihi mirasını daha geniş kitlelere ulaştırmayı hedefliyor.

Haritayı denemek isteyenler Isometric Istanbul'un internet sitesine girerek İstanbul'un iki yakasını keşfedebilir, kendi mahallelerini bulabilir ve seçtikleri görüntüleri paylaşabilir.