TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu, AKP İstanbul Milletvekili Pervin Tuba Durgut başkanlığında toplandı. Toplantıya RTÜK Başkanı Mehmet Daniş, RTÜK Başkan Yardımcısı Deniz Güler ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Başkan Yardımcısı Abdulkerim Gün katıldı. Komisyon toplantısında çocukların ve gençlerin medya kullanım alışkanlıklarına ilişkin dikkat çekici veriler paylaşıldı.
Toplantının açılışında Çekmeköy’de 17 yaşındaki öğrencisi tarafından öldürülen öğretmen Fatma Nur Çelik anıldı. Komisyon Başkanı Durgut, yaşanan olayın toplum açısından ciddi bir uyarı niteliği taşıdığını belirterek caydırıcı önlemler alınması gerektiğini söyledi. Üç aylık çalışma süresini 10 Mart’ta tamamlayacak komisyon için ek süre talep edilmesi planlanıyor.
Televizyon izleme süresi hızla düşüyor
RTÜK Başkan Yardımcısı Deniz Güler, Türkiye genelinde 26 ilde 15-21 yaş arasındaki 7 bin 500 gençle yapılan araştırmanın sonuçlarını milletvekilleriyle paylaştı.
Araştırmaya göre gençlerin televizyon izleme süresi son yıllarda belirgin biçimde azaldı. 2018’de günlük ortalama 2 saat 51 dakika olan televizyon izleme süresi; 2022’de 1 saat 40 dakikaya, 2025’te ise 40 dakikanın altına geriledi.
Buna karşılık dijital platform ve sosyal medya kullanımında hızlı bir artış yaşandı. Güler, gençlerin yüzde 90’ının sosyal medyayı en az bir kez kullandığını, her 10 gençten 6’sının dijital platformlara aboneliği bulunduğunu söyledi. Gençlerin günlük sosyal medya kullanım süresi ise yaklaşık 3,5 saat olarak ölçüldü.
Gençlerin yüzde 82’sinin 'gizli' hesabı var
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri ise sosyal medya hesaplarının gizliliği oldu.
Güler, gençlerin yüzde 90’ının bir sosyal medya hesabı olduğunu, ancak yüzde 82’sinin ailesinin bilmediği ikinci bir hesap kullandığını açıkladı. “Gençlerin kendi bildikleri bir hesapları var, ancak ailelerinin bilmediği başka bir hesapları da bulunuyor. Aileler çoğunlukla bildikleri hesaplar üzerinden kontrol sağlıyor fakat gençler sosyal medyayı bilinmeyen hesaplar üzerinden kullanmaya devam ediyor” dedi.
Gençler de yaş sınırı istiyor
Araştırmada dijital okuryazarlık düzeyi de incelendi. Buna göre gençlerin yüzde 57’sinin dijital okuryazarlık seviyesinin yüksek, yüzde 43’ünün ise orta veya düşük seviyede olduğu belirtildi.
“Sosyal medyada yaş sınırı olmalı mı?” sorusuna gençlerin yüzde 88’i “Evet” yanıtını verdi. Katılımcıların büyük bölümü ideal yaş sınırının 16 olması gerektiğini ifade etti. Güler, dünyadaki uygulamaların da genellikle 15-16 yaş bandında olduğunu ve Türkiye’de de bu yönde çalışmaların sürdüğünü söyledi.
'Görüntülü uygulamaların yüzde 100’ü OnlyFans oldu'
Toplantıda söz alan BTK Başkan Yardımcısı Abdulkerim Gün, internet ortamındaki hukuka aykırı içeriklere ilişkin ihbarların büyük bölümünün çocukların cinsel istismarı ile yasa dışı bahis ve kumar konularında olduğunu söyledi.
Gün, bazı görüntülü görüşme uygulamalarının farklı amaçlarla kullanılmaya başlandığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Şu an mevcut uygulamaların hepsi OnlyFans diyebiliriz. Yanlış hatırlamıyorsam 30’dan fazla bu tarz uygulama kapatıldı. Türkiye ile dünya arasında bu konuda büyük bir fark yok. Görüntülü görüşme uygulamalarının neredeyse tamamı artık OnlyFans benzeri bir yapıya dönüşmüş durumda.”
Gün, BTK’nın bu uygulamalara doğrudan müdahale yetkisinin bulunmadığını, ancak tespit edilen içerikler için emniyet birimleriyle koordineli şekilde erişim engeli kararlarının alındığını ifade etti.
Gündüz kuşağı programlarına yapay zekâ denetimi
Toplantıda söz alan İYİ Parti Tekirdağ Milletvekili Selcan Taşçı, televizyonlardaki içeriklere yönelik eleştirilerini dile getirdi.
RTÜK Başkan Yardımcısı Deniz Güler ise haber bültenleri ve gündüz kuşağı programlarındaki şiddet içeriklerine karşı yeni bir denetim mekanizması üzerinde çalıştıklarını söyledi. Güler, gazetecilerle birlikte haberlerde etik bir rehber oluşturulacağını ve canlı yayınlanan gündüz kuşağı programlarında şiddet içeriklerini tespit etmek için yapay zeka destekli denetim sisteminin devreye alınacağını açıkladı.
Kaynak: ANKA
