Vietnam’ın başkenti Hanoi’de hizmete giren gündüz bakım merkezi, yaşlıların ailelerinden ve evlerinden ayrılmadan bakım alabilmelerini sağlayan yeni bir model deniyor. Tay Ho semtindeki merkeze sabah gelen yaşlılar sağlık kontrollerinden geçiriliyor, egzersiz ve sosyal etkinliklere katılıyor; öğleden sonra ise ailelerinin yanına dönüyor.
Tuổi Trẻ gazetesinin haberine göre henüz bir haftadır faaliyette olan merkez, katılımcılar arasında şimdiden “yaşlılar anaokulu” olarak anılmaya başladı.
Sabah çocukları bırakıyor, akşam geri alıyor
Merkezin ilk katılımcılarından 79 yaşındaki Tran Thi Nu, yaklaşık iki kilometre uzaktaki evinden her sabah oğlu tarafından merkeze getiriliyor ve öğleden sonra yine oğlu tarafından alınıyor.
Emekli olduktan sonra zamanının büyük bölümünü ev işleri ve ailesiyle geçirdiğini anlatan Nu, ilerleyen yaşı ve eklem ağrıları nedeniyle hareketlerinin kısıtlandığını söyledi. Merkezde geçirdiği bir haftanın ardından kendisini daha sağlıklı ve rahat hissettiğini belirten Nu, en fazla yaşıtlarıyla arkadaşlık kurmaktan memnun olduğunu anlattı.
Nu, merkezin çalışma biçimini çocukların anaokuluna gitmesine benzeterek gün içinde birlikte yemek yediklerini, egzersiz yaptıklarını, dinlendiklerini ve sosyalleştiklerini söyledi.
Yine 79 yaşındaki Nguyen Thi Lieu ise merkeze yakın oturduğu için sabahları yürüyerek geliyor, öğleden sonra ailesi tarafından alınıyor. Evde yalnız kaldığını belirten Lieu, burada konuşabileceği ve zaman geçirebileceği yaşıtlarının bulunmasının kendisini mutlu ettiğini söyledi.
Sağlık kontrolünden karaoke etkinliğine
Merkezde gün, sağlık kontrolleri ve egzersizle başlıyor. Yaşlıların tansiyonları ölçülüyor; ihtiyaçlarına göre fizik tedavi, rehabilitasyon, masaj, akupresür ve ayak banyosu gibi hizmetler sunuluyor.
Öğle yemeği ve dinlenmenin ardından resim, kitap okuma, çay sohbetleri, satranç, yoga, meditasyon ve karaoke gibi etkinlikler düzenleniyor. Katılımcılar, günü akranlarıyla geçirdikten sonra akşam ailelerinin yanına dönüyor.
Merkeze devam eden 77 yaşındaki Nguyen Ngoc Binh, sağlık hizmeti alırken kendi kuşağından insanlarla sosyalleşebilmenin modelin en çekici yönü olduğunu söyledi. Binh, “Burada çok eğleniyoruz. Tıbbi bakım, akupresür, ayak banyosu, egzersiz ve karaoke var. Kendimi çok daha genç hissediyorum” dedi.
Yalnızca bağımsız hareket edebilenler kabul ediliyor
Sabah 07.30’da açılan merkez, katılımcıları 16.30-17.00 saatleri arasında ailelerine teslim ediyor. Şimdilik 20 kişilik kapasiteye sahip tesise, 60 yaşın üzerinde, bağımsız yürüyebilen, temel günlük ihtiyaçlarını karşılayabilen ve özel bakıma ihtiyaç duymayan kişiler kabul ediliyor.
Merkezdeki hizmetler sağlık takibi, yaygın sağlık sorunlarına yönelik destek, beslenme, fiziksel durumun iyileştirilmesi ve sosyal etkinlikler olmak üzere beş ana başlıkta yürütülüyor.
Yetkililer, merkezin hastanelerin veya yerel sağlık kuruluşlarının sunduğu muayene ve tedavi hizmetlerinin yerini almadığını vurguluyor. Model, geleneksel huzurevlerinden farklı olarak gece konaklaması sunmuyor; yaşlıların aile bağlarını korurken gün içinde yalnız kalmasını önlemeyi amaçlıyor.
Çalışan ailelerin bakım yükünü azaltabilir
Tay Ho Sağlık Merkezi Müdürü Luu Van Bau, uygulamanın Hanoi yönetimi tarafından başlatılan bir pilot proje olduğunu söyledi. Bau’ya göre model, çocukları gün boyunca çalışan ailelerin bakım yükünü azaltırken yaşlılara güvenli bir ortamda sağlık hizmeti, hareket ve sosyalleşme imkânı sunuyor.
Merkezin ücret tarifesi henüz kesinleşmedi. Kişi başına günlük yaklaşık 200 bin Vietnam dongu, aylık ise yaklaşık 5 milyon dong ücret alınması planlanıyor. Bu tutarın, gece konaklamalı bakım merkezlerine kıyasla önemli ölçüde daha düşük olduğu belirtiliyor.
Pilot uygulamanın sonuçları değerlendirilmeden yeni merkezlerin açılıp açılmayacağına karar verilmeyecek. Model başarılı olursa aileler, yaşlı yakınlarını evde yalnız bırakmak veya özel bakıcı tutmak yerine gündüz bakım merkezlerinden yararlanabilecek.
