Şevket F. ERBAY
Futbolda dram denince tarihin en fazla referans verilen maçların başında Brezilya-Uruguay finali gelir. Bu maçta her şey vardır. Umut, sevinç, acı, çok ve hatta ölüm… O gün Maracana’da olanlar üzerine bir edebiyat doğar.
Uruguaylı büyük yazar Eduardo Galeano, 10 yaşındayken tanık olduğu 1950 Dünya Kupası finaline sadece Gölgede ve Güneşte Futbol’da değil, fırsat bulduğu her an değinir. Galeano’ya göre o final, Uruguay’ın uluslaşma sürecinde de mihenk taşı anlardan biridir. Brezilya’dan ayrılarak bağımsız bir ülke olan Uruguay için, “büyük abi” karşısında üstelik de Rio de Janeiro’da elde edilen bir galibiyetin etkisinin kuşaklarca sürmesi şaşırtıcı değil.
Maracana’da resmi rakamlara göre 173 bin 850, gayri resmi tahminlere göre ise 200 bine yakın seyircinin izlediği 1950 finalinde Brezilyalılar için tek bir seçenek vardı: Şampiyonluk. Başka bir ihtimal olabileceğine dahi akla getirmemek, onlar için travmatik sonuçlar doğurdu. Zira, 90 dakika bittiğinde galip gelen taraf Uruguay oldu.
Brezilya, Friaça’nın 47’nci dakikadaki golüyle öne geçtiğinde tribünlerdeki coşku inanılmaz bir boyuta ulaştı. Ancak 66’ncı dakikada Pepe Schiaffino, Uruguay’a kazandırdığı sayıyla umutları artırdı. 1-1’lik skor da Brezilya’yı şampiyon yapacaktı, zira final grubunda Uruguay’dan bir puan fazlaları bulunmaktaydı. Yani Uruguay’a kalan bölümde bir gol gerekmekteydi ve kimse bu golü aklına bile getirmek istemiyor ve sadece kutlamalara hazırlanıyordu.
Ama 79’uncu dakikada olanlar oldu. Alcides Ghiggia, sağdan ceza alanına dalıp dar açıya rağmen adeta topu Brezilya kalecisi Barbosa’nın içinden geçirerek Uruguay’ın galibiyet golünü attığında stadyum buz kesti. Skor 2-1 olmuştu. Kalan dakikalarda eli ayağı tutulan yetenek karması Brezilya, beraberliği sağlayamadı ve Uruguay, ikinci kez dünya şampiyonu oldu. Tribünlerde ve sahada binlerce insan ağlarken, üzüntüden kalp krizi geçirerek ölen taraftarlar oldu.
Maç sonunda Brezilya’nın ünlü piyanisti ve futbol programcısı Ary Barroso, radyodaki yayınını üç cümleye indirdi: “İyi akşamlar, bugün elimde size anlatabilecek bir şeyim yok. Bir sonraki programda görüşmek üzere.”
Rio Faciası’nda son noktayı koyan Alcides Ghiggia, 88 yıl yaşadı. O efsane finalde sahadakilerden en uzun yaşayan Uruguaylı oydu. Öldüğü gün, maçın 65’inci yıl dönümüydü: 16 Temmuz 2015.
Kaynak: Gazete Oksijen
