OpenAI, geliştirdiği dahili bir modelin, matematik tarihinin en önemli açmazlarından biri olan "birim uzaklık problemi"ni (unit distance problem) tamamen bağımsız bir şekilde çözdüğünü duyurdu. Yapay zeka modeline yöneltilen komutun ardından üretilen akademik kanıt, matematik camiasında geniş yankı uyandırdı.
Wall Street Journal'ın haberine göre OpenAI, sayısal analiz uzmanı olmayanlar için bu bulguları, alanında tanınan matematikçilerin kaleme aldığı 19 sayfalık bir inceleme raporuyla birlikte yayımladı.
Genel akademik teamüller gereği abartılı iddialara ve sektörel popülariteye karşı mesafeli duruşlarıyla bilinen elit matematikçiler, yapay zekanın bu bağımsız başarısı karşısında takdir dolu açıklamalar yaptı. Konuya ilişkin öne çıkan akademik değerlendirmeler şunlar oldu:
"Yapay zeka, burada çok sayıda yetkin insan araştırmacının denediği ancak başarısız olduğu bir sonucu elde etmeyi başardı."
Prof. Noga Alon, Princeton Üniversitesi
"Bu gelişme, bir yapay zeka tarafından otonom olarak üretilen ve sadece geleceğe dair bir öncü gösterge olmanın ötesinde, kendi başına heyecan verici bulduğum ilk bilimsel sonuç örneğidir."
Doç. Daniel Litt, Toronto Üniversitesi
"Birim uzaklık probleminin çözümünün yapay zeka matematiğinde bir dönüm noktası olduğuna şüphe yoktur. Eğer bu makaleyi bir insan yazıp Annals of Mathematics dergisine gönderseydi ve benden hakem görüşü istenseydi, hiç tereddüt etmeden kabul edilmesini önerirdim. Daha önce yapay zeka tarafından üretilen hiçbir kanıt bu seviyeye yaklaşamamıştı."
Prof. Timothy Gowers, College de France
Matematik alanındaki en yüksek onurlardan biri kabul edilen Fields Madalyası sahibi Prof. Timothy Gowers'ın bu tespiti, çalışmanın bilimsel değerini ortaya koyuyor. Gowers, yapay zeka teknolojisi mevcut seviyesinde kalsa dahi insanlığın artık yeni bir döneme adım attığını belirterek, "İnsanların matematiksel problemleri çözmede yapay zeka ile rekabet etmesi gelecekte oldukça güçleşecektir" ifadesini kullandı.
Erdof Sanısı’nın yapay zeka tarafından çürütülmesi
Söz konusu tarihi problem, tarihin en üretken matematikçilerinden biri olarak kabul edilen Paul Erdos tarafından yaklaşık 80 yıl önce ortaya atılmıştı.
Erdos, geride "Erdos problemleri" olarak bilinen ve günümüzde matematikteki ilerlemeyi ölçmek için küresel bir kıstas olarak kullanılan geniş bir soru kümesi bıraktı.
Erdos, sorularını önem derecesine göre maddi ödüllerle derecelendiriyordu. Birim uzaklık problemi de kendisinin en önem verdiği çalışmalar arasında yer alıyordu; nitekim problem için vaat ettiği ödülü ilerleyen süreçte 500 dolara yükseltmişti.
Erdos, teorik sorularını "marshmallow" (anlık keyif veren atıştırmalık bulmacalar) ve "meşe palamudu" (içinden devasa bir yapının filizlenebileceği, derin ve yeni sezgiler gerektiren köklü sorular) olarak ikiye ayırıyordu. Bilim dünyası, bu problemin dev bir meşe palamudu olduğu konusunda hemfikir.
Problemin en yalın teorik tanımı şu şekildedir:
Bir düzlem üzerine "n" sayıda nokta yerleştirildiğinde, kaç nokta çifti birbirinden tam olarak 1 birim uzaklıkta bulunabilir?
Erdos, 1946 yılında bu noktaların bir matris (ızgara) şeklinde düzenlenmesinin belirli bir sınır ürettiğini göstermiş ve hiçbir geometrik düzenlemenin bundan daha yüksek bir verimlilik sağlayamayacağını öne sürmüştü (Erdos Sanısı).
OpenAI’ın yapay zeka modeli, bu teorik sınırdan daha fazla birim uzaklık çifti üreten alternatif bir geometrik düzenleme keşfetti. Bir başka deyişle, yapay zekanın ortaya koyduğu kanıt, tarihi bir tezi çürüten bir "aksini kanıtlama" başarısı oldu.
OpenAI bu problemi 32 saatin sonunda 1.000 dolarlık bir masraf karşılığında çözdü.
Kaynak: Gazete Oksijen
