Mayıs ayında Estonya’da gerçekleştirilen Hedgehog 2025 tatbikatına 12 NATO ülkesinden 16 binden fazla asker katıldı. Tatbikatta, cepheden gelen Ukraynalı dron uzmanları da görev aldı.
Wall Street Journal'ın haberine göre Estonya Savunma Kuvvetleri İnsansız Sistemler Programı Başkanı Yarbay Arbo Probal, amacın birlikler üzerinde “sürtünme, stres ve bilişsel yük” oluşturmak olduğunu belirterek, askerlerin ateş altında uyum sağlama kapasitesinin test edildiğini söyledi. Senaryoda, yoğun dron kullanımının olduğu “çekişmeli ve kalabalık” bir savaş alanı simüle edildi.
“Gizlenmeden ilerlediler, hepsi imha edildi”
Tatbikat senaryosunda İngiliz tugayı ve Estonya tümenini içeren binlerce askerden oluşan bir NATO muharebe grubu taarruza geçti. Kaynaklara göre birlikler, dronların savaş alanını son derece şeffaf hale getirdiğini hesaba katmadı.
Karşı taraf rolünü üstlenen bir katılımcı, NATO güçlerinin kamuflaj kullanmadan hareket ettiğini, çadır ve zırhlı araçları açık alana park ettiğini belirterek, “Hepsi imha edildi” dedi.
Ukrayna’nın Delta sistemi fark yarattı
Tatbikatta Ukrayna’nın geliştirdiği “Delta” adlı savaş alanı yönetim sistemi kullanıldı. Sistem, gerçek zamanlı istihbarat topluyor, yapay zeka ile verileri analiz ediyor, hedefleri belirliyor ve birlikler arasında eşgüdüm sağlayarak saldırıları koordine ediyor.
Bu sayede “öldürme zinciri” (gör–paylaş–vur) dakikalar içinde tamamlanabiliyor. Yaklaşık 10 kişilik bir Ukrayna ekibi, karşı taraf rolünde yarım gün içinde 17 zırhlı aracı “imha etti” ve 30 ayrı hedefe saldırı düzenledi.
“Bir günde iki tabur etkisiz”
Estonya Savunma Birliği insansız hava sistemleri koordinatörü Aivar Hanniotti’nin yönettiği yaklaşık 100 kişilik karşı birlik, 4 mil kareden küçük bir alanda 30’dan fazla dron kullandı.
Hanniotti, gerçek cephedeki dron yoğunluğunun bunun iki katı olduğunu belirterek, buna rağmen NATO birliklerinin saklanma imkanı bulamadığını söyledi. “Araçları ve mekanize birlikleri kolayca tespit edip hızla vurabildik” diyen Hanniotti, sonuçların NATO açısından “korkunç” olduğunu ifade etti.
Kaynaklara göre karşı güçler bir gün içinde iki taburu (Yaklaşık 1500 asker) tatbikat kapsamında savaşamaz hale getirdi.
“Sonuçlar şok ediciydi”
Eski Estonya Askeri İstihbarat Merkezi Komutanı Sten Reimann, tatbikat sonuçlarının sahadaki askerî yetkililer için “şok edici” olduğunu söyledi. Reimann, Ukraynalı uzmanların katkısının Avrupa güvenliği açısından önemli bir ders niteliği taşıdığını vurguladı.
Emekli ABD’li General David Petraeus ise derslerin ancak yeni doktrinler yazıldığında, eğitimler ve organizasyon yapıları değiştirildiğinde gerçekten öğrenilmiş sayılacağını belirtti.
NATO için alarm zili
Tatbikat, modern savaş alanının ne kadar görünür hale geldiğini ve hareket eden her unsurun ne kadar savunmasız olduğunu ortaya koydu. Uzmanlar, NATO’nun taktiklerini güncellemesi, tank ve zırhlı araçlarını daha iyi koruma yöntemleri geliştirmesi ve daha hızlı bir “öldürme zinciri” oluşturması gerektiğine dikkat çekiyor.
Ukraynalı sivil toplum kuruluşu Aerorozvidka’dan Maria Lemberg ise birçok NATO ülkesinin hala “günümüz gerçeklerine uyarlanmamış doktrinlerle” eğitim verdiğini savunarak, tatbikatın bir uyarı niteliği taşıdığını ifade etti.
Tatbikatı izleyen bir komutanın yorumu ise tabloyu özetledi: “Mahvolduk.”
Yarbay Probal ise değerlendirmesinde, amaçlarının birlikleri mevcut uygulamalarına karşı eleştirel düşünmeye sevk etmek olduğunu belirterek “Benim açımdan görev tamamlandı” dedi.
