Hindistan, Başbakan Narendra Modi’nin vatandaşlara en az bir yıl boyunca altın almamaları yönündeki çağrısından sadece birkaç gün sonra altın ithalat vergilerini iki katından fazla artırdı.
Bu adım, Orta Doğu’daki savaş ve buna bağlı olarak yükselen enerji fiyatlarının Hindistan’ın dış finans dengesi üzerindeki baskısını artırması nedeniyle atıldı. Ülke, Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ve doğal gaz sevkiyatlarında yaşanabilecek aksamalara karşı en kırılgan ekonomiler arasında yer alıyor.
Bloomberg'in haberine göre Modi, kararı ulusal ekonomiyi koruma aracı olarak sundu. Ancak bu politikanın etkili olup olmayacağı belirsizliğini koruyor. Çünkü altın, 1.5 milyar nüfuslu Hindistan toplumunda tasarrufların korunmasının en güvenli yolu olarak görülüyor.
Hindistan’da altın talebi neden bu kadar yüksek?
Yüz milyonlarca Hintli için altın bir lüks değil, bir zorunluluk olarak kabul ediliyor. Aileler hayatın önemli dönüm noktalarını altınla simgeliyor, servetlerini nesiller arasında altınla aktarıyor ve özellikle düğünlerde sevgilerini altın takılarla ifade ediyor.
Bir gelinin takıları yalnızca süs eşyası değil, aynı zamanda yeni hayatına taşıdığı finansal güvence olarak görülüyor. Her düğün sezonu, her festival ve takvimdeki her uğurlu gün, ülke genelinde kuyumculara yoğun talep getiriyor.
Bu sürekli talep, zaman içinde ülke geneline yayılmış devasa bir altın stoğu oluşturdu. Hindistan, Çin’in ardından dünyanın en büyük ikinci altın tüketicisi konumunda bulunuyor ve her yıl yaklaşık 600 ila 800 ton altın ithal ediyor.
Morgan Stanley’nin tahminlerine göre Hintliler yaklaşık 34.600 ton altına sahip. Bu varlık, yüzüklerden bileziklere, kolyelerden külçelere kadar farklı formlarda saklanıyor. Mevcut uluslararası fiyatlarla bu miktarın değeri yaklaşık 5,2 trilyon dolara ulaşıyor.
Altın ekonominin merkezinde yer alıyor
Altın, güvenli liman varlığı ve enflasyona karşı korunma aracı olarak Hindistan’da büyük önem taşıyor. Özellikle kırsal bölgelerde ve kayıt dışı ekonomide altın, birçok kişi için tek güvenilir tasarruf aracı konumunda bulunuyor.
Ülkede evrensel bir emeklilik sistemi ve her haneye ulaşan kapsamlı bir sosyal güvenlik ağı bulunmuyor. Bu nedenle iyi bir hasat ya da karlı bir iş döneminin ardından elde edilen fazla gelir genellikle altına yönlendiriliyor.
Altın tamamen dışa bağımlı
Hindistan, yerel üretimin yok denecek kadar az olması nedeniyle altın ihtiyacını neredeyse tamamen ithalat yoluyla karşılıyor. Altın başta Dubai, Hong Kong ve İsviçre olmak üzere farklı merkezlerden temin ediliyor.
Bankalar ithal edilen altının önemli bölümünü kuyumculara ve satıcılara dağıtıyor. Rafineriler ise ham maddeyi işlemek üzere ithalat gerçekleştiriyor.
İthal edilen her ons altın dolar cinsinden ödeniyor ve bu durum ekonomi üzerinde doğrudan baskı yaratıyor.
Altın ithalatı dış ticaret açığını büyütüyor
Altın, ham petrolden sonra Hindistan’ın en büyük ithalat kalemlerinden biri olarak öne çıkıyor. Talebin arttığı düğün sezonları, festivaller ve küresel belirsizlik dönemlerinde ithalat faturası hızla yükseliyor.
2025-2026 döneminde Hindistan’ın en büyük ithalat kalemleri şu şekilde sıralanıyor:
- Ham petrol: 174 milyar dolar
- Elektronik ürünler: 116 milyar dolar
- Altın: 72 milyar dolar
- Makine: 62 milyar dolar
- Demir dışı metaller: 29 milyar dolar
Hindistan’da mali yıl nisan ayında başlıyor ve mart ayında sona eriyor.
Modi neden altın alımını sınırlamak istiyor?
Altına olan yoğun talep, Hindistan’ın dış ticaret açığını büyütüyor ve rupi üzerinde baskı oluşturuyor. Hint para birimi bu yıl dolar karşısında yaklaşık yüzde 6 değer kaybederek Asya’nın en zayıf performans gösteren büyük para birimi oldu ve tarihi düşük seviyelere geriledi.
Yabancı yatırımcılar yıl boyunca Hindistan piyasalarından 22 milyar dolardan fazla çıkış yaptı. Bu durum cari açığı daha da artırdı.
Hükümet, altın ithalatındaki yavaşlamanın ticaret ve cari dengeyi iyileştireceğini, rupiyi destekleyeceğini ve döviz rezervlerini enerji ve gübre gibi kritik ithalat kalemlerine yönlendirmeye imkan sağlayacağını düşünüyor.
İran’daki savaş nedeniyle petrol, sıvılaştırılmış gaz ve gübre fiyatlarının artması hem arz sıkıntılarına hem de enflasyon baskısına yol açtı.
Politika yapıcılar altın ithalatını uzun süredir “zorunlu olmayan” bir kalem olarak değerlendiriyor. Bu nedenle ithalatı sınırlamak için çeşitli adımlar atılıyor.
HDFC Bank ekonomisti Sakshi Gupta’ya göre hükümet, özellikle düğünler gibi gönüllü tüketim alanlarında altın talebini azaltarak döviz çıkışını sınırlamayı hedefliyor.
Önlemler işe yarayacak mı?
Artan ithalat vergisi, altını zincirin her halkası için daha pahalı hale getirecek. Bu durum, külçe altın satıcılarından gelin ailelerine kadar tüm alıcıları etkileyecek.
Bu gelişme talebi bir miktar azaltabilir. Ancak özellikle düğünler için altın alımının ne ölçüde düşeceği belirsizliğini koruyor.
Son yıllarda altın fiyatlarındaki hızlı artış, bazı yatırımcıların fiyatlar yükselmeye devam edecek beklentisiyle alım yapmaya devam etmesine yol açabilir.
Politikanın bir diğer riski ise kaçakçılık. Vergi oranları yükseldikçe, altını ülkeye yasa dışı yollarla sokmanın kar marjı da artıyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
