Dün İran üzerinde düşürülen ABD’ye ait F-15 savaş uçağının pilotu kurtarıldı. Bu bilginin doğrulanması halinde, olay ABD’nin onlarca yıla yayılan muharebe arama-kurtarma operasyonları tarihine bir yenisini ekleyecek.
BBC'nin haberine göre ikinci mürettebat için İran’ın derinliklerinde arama operasyonu devam ediyor.
Telegraph'ın haberine de göre ABD özel kuvvetleri İran'da saatlerdir pilotu arıyor.
CSAR nedir? En riskli askeri görevlerden biri
Muharebe Arama ve Kurtarma (CSAR) görevleri, ABD ve müttefik orduların hazırlık yaptığı en karmaşık ve zaman açısından en kritik operasyonlar arasında yer alıyor.
CSAR, düşürülen pilotlar ve izole kalan askerler gibi yardıma ihtiyaç duyan personelin bulunması, desteklenmesi ve kurtarılmasını amaçlayan askeri operasyonları ifade ediyor.
Bu operasyonlar, insani yardım ya da afet sonrası yapılan klasik arama-kurtarma faaliyetlerinden farklı olarak, düşman unsurların bulunduğu çatışma ortamlarında gerçekleştiriliyor.
Bakhtiari tribes in Khuzestan headed into the mountains, rifles in hand, searching for the missing American F-15 jet pilot — saying:
— Clash Report (@clashreport) April 3, 2026
“Don’t worry, we’ll find him.” pic.twitter.com/PH7pWWjbiQ
Operasyon nasıl yürütülüyor?
CSAR görevleri genellikle helikopterlerle gerçekleştirilirken, yakıt ikmal uçakları ve bölgeyi koruyan savaş uçakları da operasyona destek veriyor.
CBS News’e konuşan eski bir pararescue (hava kurtarma) birliği komutanı, İran’daki operasyona benzer bir görevde en az 24 kurtarma personelinin Black Hawk helikopterleriyle bölgede arama yapacağını belirtti.
Ekiplerin gerektiğinde uçaklardan paraşütle atlayabileceği ve yere indikten sonra önceliklerinin kayıp personelle temas kurmak olduğu ifade edildi.
Kayıp personelin bulunmasının ardından gerekli tıbbi müdahalenin yapılacağı, düşman unsurlardan kaçınılarak güvenli bir tahliye noktasına ulaşılacağı aktarıldı.
Eski komutan, operasyonun zorluğunu “Dehşet verici ve son derece tehlikeli demek bile yetersiz kalır” sözleriyle ifade etti.
İran üzerinde askeri hareketlilik görüntülendi
Cuma günü İran’dan doğrulanan görüntülerde, ABD askeri helikopterlerinin ve en az bir yakıt ikmal uçağının ülkenin Huzistan eyaleti üzerinde faaliyet gösterdiği görüldü.
Bu tür görevler son derece zamanla yarışılan operasyonlar olarak biliniyor. Aynı anda düşman güçlerinin de kayıp ABD personeline ulaşmak için bölgede bulunabileceği değerlendiriliyor.
Operasyonun önceliği: Yaşam belirtisi bulmak
ABD Deniz Piyadeleri eski özel operasyon uzmanı Jonathan Hackett, BBC’ye yaptığı açıklamada kurtarma ekiplerinin önceliğinin yaşam belirtisi bulmak olduğunu söyledi.
Hackett, ekiplerin son bilinen konumdan hareketle zorlu arazi şartlarında kişinin ilerleyebileceği mesafeyi hesaplayarak arama yaptığını belirtti.
Bu tür operasyonların “standart dışı destekli kurtarma görevi” olabileceğini ifade eden Hackett, yerel unsurlarla önceden temas kurulmuş olabileceğini ve olası kurtarma senaryoları için hazırlık yapılmış olabileceğini söyledi.
🚨 BREAKING:
— Globe Observer (@_GlobeObserver) April 3, 2026
U.S. Special Forces have entered Iran to rescue an F-15 pilot
U.S. aircraft/helicopters continue flying very low over Iran. pic.twitter.com/xk3MrWriTR
ABD Hava Kuvvetleri’nin elit kurtarma ekipleri
ABD ordusunun her birimi sınırlı CSAR kapasitesine sahip olsa da, ana sorumluluk ABD Hava Kuvvetleri’ne ait bulunuyor.
Bu görevler, pararescue jumpers olarak bilinen özel birlikler tarafından yürütülüyor.
Bu personel hem savaşçı hem de sağlık görevlisi olarak eğitim alıyor ve ABD ordusundaki en zorlu eğitim süreçlerinden birinden geçiyor.
Yaklaşık iki yıl süren eğitim sürecinde paraşüt, dalış, hayatta kalma, kaçış ve direnç eğitimi ile sivil paramedik eğitimi veriliyor.
Ekipler sahada, görevlerin planlanması ve yürütülmesinden sorumlu özel eğitimli kurtarma subayları tarafından yönetiliyor.
Pararescue Jumpers ABD Hava Kuvvetleri bünyesindeki Özel Operasyonlar Komutanlığı'na (AFSOC) bağlıdır.
Son yıllardaki kurtarma operasyonları
Pararescue ekipleri, Irak ve Afganistan savaşlarında yoğun şekilde görev aldı ve binlerce kurtarma operasyonu gerçekleştirdi.
2005 yılında Afganistan’da pusuya düşürülen bir ABD Deniz Kuvvetleri personelinin kurtarılması operasyonu, daha sonra “Lone Survivor” filmine konu oldu.
Son yıllarda düşürülen ABD pilotlarının kurtarılması nadir görülüyor.
1999 yılında Sırbistan üzerinde düşürülen F-117 pilotu kurtarılırken, 1995 yılında Bosna’da vurulan ABD pilotu Scott O’Grady, altı gün boyunca yakalanmadan saklandıktan sonra ortak bir operasyonla kurtarıldı.
Kaynak: Gazete Oksijen
