ABD, İran'ın bölgedeki Amerikan güçlerine yönelik saldırılarının ardından İran'a yeniden hava saldırıları düzenledi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), iki saat süren operasyonda İran Devrim Muhafızları Ordusu'na (DMO) ait onlarca hedefin vurulduğunu açıkladı. Aynı saatlerde Mısır'ın Akdeniz kıyısındaki Dimyat Limanı'nda ABD'ye ait bir gaz depolama tankerinin insansız hava aracıyla vurulduğunun bildirilmesi, beş aydır devam eden savaşın daha fazla ülkeye yayılabileceği endişelerini artırdı.
CENTCOM, çarşamba gecesi düzenlenen saldırılarda askeri komuta merkezleri, füze ve insansız hava aracı tesisleri, kıyı gözetleme ve savunma noktaları ile deniz unsurlarının hedef alındığını bildirdi. Operasyonun Washington saatiyle 20.00'de başladığı ve yaklaşık iki saat sonra tamamlandığı belirtildi.
ABD Başkanı Donald Trump da saldırılar öncesinde İran'ı sert şekilde vuracaklarını söylemişti. Trump, Beyaz Saray'da gazetecilere yaptığı açıklamada, "Onları çok sert vuracağız çünkü şimdi vurma sırası bizde. Bunun geleceğini biliyorlar" ifadelerini kullanmıştı.
İran medyasına göre saldırılarda Hürmüz Boğazı'ndaki Keşm Adası ile ülkenin güneybatısındaki Abadan ve Huzistan eyaletinin bazı bölgeleri hedef alındı. Keşm'de bir yerleşim bölgesine füze isabet ettiği ve iki kişinin yaralandığı bildirildi. Huzistan'ın Ahvaz kentinde de şiddetli patlama sesleri duyuldu.
İran'dan Ürdün'e balistik füze
İran Devrim Muhafızları Ordusu, Ürdün’deki Muwaffaq Salti Hava Üssü ile ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığına ait olduğunu ileri sürdüğü bir komuta noktasına balistik füzeler fırlattığını duyurdu.
ABD ordusuna göre saldırıda kullanılan beş balistik füzenin tamamı hava savunma sistemleri tarafından etkisiz hale getirildi. İlk açıklamalarda can kaybı veya maddi hasar bildirilmedi.
CENTCOM ise salı günü bölgedeki Amerikan güçlerini hedef alan İran saldırılarının tamamının önlendiğini öne sürdü. İran devlet medyasına göre ABD'nin son saldırılarından biri, Hürmüz Boğazı'ndaki Keşm Adası'nda bir yerleşim bölgesini vurdu. İran resmi haber ajansı IRNA, Çah Tangu mahallesindeki bir evin hedef olduğunu ve enkaz altında kalanlar için arama kurtarma çalışması başlatıldığını bildirdi. Tasnim haber ajansı da adada üç patlama sesi duyulduğunu aktardı. Reuters, İran kaynaklarının aktardığı bu bilgileri bağımsız olarak doğrulayamadığını belirtti.
Savaş Mısır'a mı yayılıyor?
ABD'nin İran'a yönelik yeni saldırılarından önce Mısır'ın Akdeniz kıyısındaki Dimyat Limanı'nda da dikkat çekici bir saldırı yaşandı. İngiliz deniz güvenliği şirketi Ambrey'nin ilk değerlendirmesine göre ABD'ye ait bir gaz depolama tankeri insansız hava aracıyla vuruldu.
Mısır Kabinesi, dün Dimyat Limanı'ndaki 2 gemide çıkan yangının kamikaze İHA saldırısı sonucu yaşandığını açıkladı.
Saldırının arkasında kimin olduğu henüz netlik kazanmadı. Olay, İran'ın Ürdün'deki ABD güçlerine füze saldırısı düzenlemesi ile Washington ve Suudi Arabistan'ın Irak'ta İran destekli paramiliter grupları hedef alan operasyonlarının hemen ardından yaşandı.
Irak'a saldırı
Bölgedeki çatışmalar Irak'a da sıçradı. ABD ve Suudi Arabistan güçleri daha önce Irak'ın doğusunda İran bağlantılı gruplara yönelik saldırılar düzenledi. Washington ve Riyad, söz konusu grupların son 72 saat içinde ABD güçleri ile Suudi Arabistan’ın enerji altyapısına 30’dan fazla insansız hava aracı yönlendirdiğini bildirdi.
Haşdi Şabi tarafından yapılan açıklamada, Bağdat, Vasıt, Ninova, Basra, Kerkük, Kerbela ve Diyala vilayetlerindeki merkezlerinin hedef alındığı saldırılarda ilk belirlemelere göre en az 20 mensubun öldürüldüğü, 32 mensubun yaralandığı bildirildi.
Irak yönetimi, ABD ve Suudi Arabistan’ın saldırılarını ülkenin egemenliğinin ihlali olarak değerlendirdi. Bağdat’ın tepkisi, İran ile ABD arasındaki çatışmanın Irak topraklarına daha fazla yayılabileceği endişesini artırdı.
Hürmüz'den Katar tankeri geçti
Çatışmaların merkezindeki Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinde de hareketlilik yaşandı. QatarEnergy tarafından kontrol edilen Al Areesh adlı sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankeri, 29 Temmuz gecesi boğazdan çıktı. Kpler ve LSEG verilerine göre bu, 11 Temmuz'dan bu yana Hürmüz'den çıktığı gemi takip sistemlerinde görülen ilk QatarEnergy bağlantılı LNG tankeri oldu.
Al Areesh, 4-6 Temmuz tarihlerinde Katar'ın Ras Laffan terminalinden yük almıştı. QatarEnergy'ye ait Al Rekayyat tankerinin temmuz başında vurulmasının ardından şirketin tankerlerinin Hürmüz'deki hareketleri büyük ölçüde durmuştu.
Kpler verilerine göre çarşamba günü Hürmüz Boğazı'ndan 12 emtia gemisi geçti; altı gemi boğaza girerken altısı çıkış yaptı. Bu sayı önceki iki güne göre artış gösterdi.
İran ise Umman'ın Hürmüz Boğazı'nın bölge ülkeleri tarafından ortaklaşa yönetilmesine yönelik önerisini reddetti. Dünya petrol ve doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte birinin savaş öncesinde geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki trafik, ABD-İran savaşının şubatta başlamasından bu yana büyük ölçüde sekteye uğradı.
Petrol fiyatlarında sert yükseliş
Çatışmaların yeniden şiddetlenmesi petrol fiyatlarında sert dalgalanmaya yol açtı. Brent petrol çarşamba günü yaklaşık yüzde 8 yükseldi. Perşembe günü Asya işlemlerinde ise kazanımlarının bir bölümünü geri vererek yüzde 1,42 düşüşle 89,45 dolara geriledi. ABD tipi WTI petrol de yüzde 0,66 düşüşle 83,90 dolardan işlem gördü.
Brent bir önceki seansta yüzde 7,91, WTI ise yüzde 6,56 yükselmişti. Bu hareket, İran savaşının başlamasından bu yana petrol fiyatlarında görülen en sert günlük yükselişlerden biri oldu.
Buna rağmen bölgedeki bazı deniz yollarında gemi trafiğinin sürdüğü görüldü. Kpler'in öncü verilerine göre salı günü 39 emtia gemisi Bab el Mendeb Boğazı'ndan Kızıldeniz'e geçti. Bu, 19 Temmuz'dan bu yana kaydedilen en yüksek sayı oldu.
Kaynak: Gazete Oksijen
