Estonya, yapay zekayı sınıflardan uzak tutmak yerine eğitimin merkezine yerleştiren Avrupa’daki en kapsamlı projelerden birini hayata geçiriyor. Estonya Eğitim ve Araştırma Bakanı Kristina Kallas, öğrencilerin üretken yapay zekayı zaten kullandığını belirterek yasakçı yaklaşımın “ciddi bilişsel gerileme” riski taşıdığını söyledi.
Estonya hükümeti, OpenAI ile yapılan ortaklık kapsamında lise öğrencileri için özelleştirilmiş bir yapay zeka eğitim platformunu ülke çapında yaygınlaştırıyor. Şu anda yaklaşık 20 bin lise öğrencisinin yarısı sistemi kullanıyor. Kalan öğrencilerin de yaz aylarında platforma dahil edilmesi planlanıyor. Meslek okullarının ise gelecek eğitim yılında projeye katılması bekleniyor.
Politico’ya konuşan Kallas, Avrupa’daki birçok ülkenin aksine Estonya’nın yapay zekayı “kopya çekme aracı” olarak görmediğini söyledi. Kallas, “Bu yanlış bir mücadele. Sorun AI’ı okuldan uzak tutmak değil, öğrenme sürecine dahil ederek düşünmenin yerini almak yerine bilişsel gelişimi hızlandırmasını sağlamak” dedi.
Kallas, öğrencilerin geleneksel ödevleri üretken yapay zekaya yaptırdığını fark ettikten sonra kendi üniversite derslerindeki ödev sistemini değiştirdiğini anlattı. Aynı zamanda University of Tartu bünyesinde ders veren Kallas, yapay zekanın hesap makinesi gibi değerlendirilmesi gerektiğini ancak doğru zamanda ve doğru yöntemle kullanılması gerektiğini söyledi.
“Bazı bilgilerin ezbere bilinmesi gerekiyor”
Estonyalı bakan, yapay zekanın erken yaşlarda kullanılmasına ise temkinli yaklaşıyor. Öğrencilerin önce temel bilgi altyapısı, okuryazarlık, matematik becerileri ve sosyal-duygusal yetkinlikler kazanması gerektiğini belirten Kallas, “Eleştirel düşünce geliştirebilmek için temel bilgi yapısına sahip olmanız gerekir. İkinci Dünya Savaşı’nın 1939’da başladığını bilmek zorundasınız. Bazı şeyleri ezbere bilmek gerekir” ifadelerini kullandı.
Anlaşma kapsamında öğrenci verilerinin Estonya’nın kontrolünde kalacağını belirten Kallas, bu verilerin OpenAI’ın genel modellerini eğitmek için kullanılmayacağını söyledi. Araştırmacılar bunun yerine anonimleştirilmiş kullanım verilerini inceleyerek öğrencilerin yapay zekayla nasıl etkileşime geçtiğini analiz edecek.
Avrupa yakından izliyor
Proje, Avrupa’da çocukların ekran süresi ve sosyal medya kullanımına yönelik tartışmaların yoğunlaştığı bir dönemde yürürlüğe giriyor. Ancak Kallas’a göre sorun ekran süresinin miktarı değil, ekranın hangi pedagojik amaçla kullanıldığı.
Kallas, geçmişteki dijitalleşme projelerinin çoğunun başarısız olduğunu çünkü okulların yalnızca kitapları ve çalışma kağıtlarını tabletlere taşıdığını söyledi. Estonya ise el yazısı ve not tutmayı koruyan, yapay zekayı ise test, geri bildirim ve rehberli öğrenme süreçlerinde kullanan karma bir model hedefliyor.
Estonya’nın yaklaşımı Avrupa’daki diğer hükümetler tarafından da yakından takip ediliyor. Birçok ülke okullarda akıllı telefon yasaklarını tartışırken Tallinn yönetimi geniş kapsamlı teknoloji yasaklarına şüpheyle yaklaşıyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
