ABD’nin Florida eyaletinde dokuz kişinin hayatını kaybettiği özel jet kazasının son anlarına ilişkin ayrıntılar ortaya çıktı.
Teksas’tan Bahamalar’a gitmek üzere havalanan Learjet 60 tipi uçak, buzlanma ve türbülans bildiriminin ardından yaklaşık 90 saniye içinde acil durum çağrısı yaptı ve bir dakika boyunca 27 bin fitten fazla irtifa kaybederek Florida’daki bir otoyola çakıldı.
CNN International'in haberine göre uçakta bulunan pilot ve genç yardımcı pilot, aralarında iki küçük çocuğu olan bir çiftin, aile bakıcısının ve iki kişinin daha bulunduğu yolcuları kurtarmak için son ana kadar çaba gösterdi.
Yardımcı pilot Nathalia Gadelha Filgueiras, hava trafik kontrolörlerine, “Yere çakılacağız!” diye bağırdı.
Uçak yere çarpmadan önce pilot son bir anons yaptı:
“Vaktimiz kalmadı.”
Bölgedeki bir aracın araç kameralarına görüntülerine göre jet işlek bir yola burun üstü, füze gibi çakıldı.
Ardından alevler içinde kaldı ve gökyüzüne yoğun siyah duman yükseldi. Çevrede bulunan kişilerin çektiği görüntülerde, önemli bir otoyol olan Military Trail üzerinde büyük bir çukur oluştuğu, enkazın çevresindeki asfaltın parçalandığı ve zeminin çöktüğü görüldü.
CHILLING AUDIO captures FEMALE PILOT’S FINAL MOMENTS before PLANE CRASHES in FLORIDA ‘MAYDAY, MAYDAY, we’re descending 10,000 FEET PER MINUTE’ ‘LOOK OUTSIDE JACK… HOLY FU*K WE’RE OUT OF TIME’ — TERRIFYING final words heard before impact https://t.co/AaHiQRI69N
— RT (@RT_com) November 1, 2026
Uçak bir dakikada 27 bin fit irtifa kaybetti
Yetkililer Learjet 60 tipi uçağın yaklaşık 35 bin fit irtifadan neden hızla alçaldığını belirlemeye çalışıyor.
Yetkililer uçaktakilerin kimliklerini henüz resmen açıklamadı fakat aileleri, dokuz kurbandan sekizinin teknoloji girişimcisi Adam Robinson, eşi Helen Sharp ve çocukları Emma ile Charlie; çocukların bakıcısı Anita Maria Cetina; Rachael Reed ve Charmi Fehr olduğunu bildirdi. Yardımcı pilot Filgueiras da kazada hayatını kaybetti. Diğer pilotun kimliği henüz açıklanmadı.
İşte kazaya ve uçaktakilerin son anlarına ilişkin bilinenler:
1 Kasım’da Florida’nın Palm Beach County bölgesinde yerleşim alanına düşen Learjet’in ardından gökyüzüne alev topu yükseldi. Aki Kuusisto/UGC/Reuters
Ani “Mayday” çağrısı
Learjet 60’ın yolcuları, pazar günü Teksas’ın Austin kentinden Bahamalar’a gitmek üzere yola çıkmıştı. Uçuş rotası, Güney Florida üzerinden geçiyordu.
Kaza sırasında bölgede dağınık gök gürültülü sağanaklar etkiliydi. Uçak, hızla alçalmaya başlamadan hemen önce güçlü bir fırtına hücresinin içinden geçti.
Fırtınanın kazaya katkıda bulunup bulunmadığı henüz bilinmiyor. Ancak federal soruşturmacılar, hava koşullarının incelemenin bir parçası olacağını açıkladı.
LiveATC.net tarafından kaydedilen telsiz görüşmelerine göre kazadan dakikalar önce hava trafik kontrolüyle konuşan pilot Filgueiras, uçakta buz biriktiğini, dış hava sıcaklığının eksi 47 derece olduğunu ve uçağın 700 fite kadar sarsılmasına neden olan orta şiddette türbülans yaşandığını bildirdi.
“We are banking 60 degrees.” I built this Learjet 60 N722BD crash visualization using ADS-B flight tracks, altitude and ground-speed records, final ATC radio calls, aerial imagery and crash-site photos. Radio-timed cockpit and exterior views put the descent into perspective, followed by actual dashcam impact footage. Estimated portions are clearly marked. Greenacres / West Palm Beach, Florida · Nov. 1, 2026 #Learjet60 #N722BD #WestPalmBeach
— jonfredric (@thejonfredric) November 2, 2026
Learjet kazasından önceki ses kayıtları
Uçağın pilotu, kazadan dakikalar önce gövdede buz biriktiğini, dış hava sıcaklığının eksi 47 derece olduğunu ve orta şiddette türbülans yaşandığını bildirdi.
Filgueiras, Miami Hava Yolu Trafik Kontrol Merkezi’ne telsizle, “Hafif ve şeffaf buzlanma var, kontrol edilebilir durumda. Orta şiddette türbülans yaşıyoruz” dedi.
Birkaç dakika sonra yağış olduğunu bildiren ve daha yüksek irtifaya çıkmak isteyen pilot, acil durum ilan etti.
Filgueiras, “Mayday, mayday!” diye seslendi.
Hava trafik kontrolörlerine, “Dakikada 10 bin fit hızla alçalıyoruz” dedi.
Ardından, “Kontrolsüz hız durumundayız ve dakikada 20 bin fit hızla alçalıyoruz. Yere çakılacağız!” diye bağırdı.
Learjet’in son anlarının zaman çizelgesi
09.37: Uçak, Teksas’taki Austin-Bergstrom Uluslararası Havalimanı’ndan havalandı.
12.47: Uçak, Florida’nın Palm Beach County bölgesi üzerinde seyrederken sağa dönerek Bahamalar’daki Freeport yönüne ilerledi. Pilot, sıcaklığın eksi 47 derece Celsius olduğunu söyledi ve “hafif, kontrol edilebilir şeffaf buzlanma ile orta şiddette türbülans” bildirdi.
12.48: Pilot yağış olduğunu bildirdi ve 37 bin fite yükselmek için izin istedi. Hava trafik kontrolü talebi onayladı.
12.48: Uçak dakikada 8 bin, ardından 10 bin fit hızla alçalmaya başlarken pilot “Mayday” çağrısı yaptı.
12.48: Uçak dakikada 20 bin fit (saniyede 333 fit) hızla düşüyordu. Pilot, bu hızın uçağın sınırlarını aştığını söyledi.
12.48: Pilot, hava trafik kontrolüne “Yere çakılacağız!” dedi.
12.49: Pilot, uçağın dakikada 22 bin fit (saniyede 367 fit) hızla düştüğünü bildirdi.
12.49: Pilot, uçağın son telsiz mesajında “Vaktimiz kalmadı” dedi.
ADS-B Exchange internet sitesinin verilerine göre uçak, uçuş takip verileri kesilmeden önce bir dakika içinde 27 bin fit irtifa kaybetti.
Enkaz alanında kanıt arayışı
ABD'de Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu'na (NTSB) bağlı soruşturma ekipleri böylesine büyük bir kazaya neyin yol açmış olabileceğini belirlemek için incelemelere başladı.
Ekiplerin önümüzdeki birkaç gün boyunca kaza alanını titizlikle belgelemeleri ve enkazı incelemeleri sırasında önemli zorluklarla karşılaşması bekleniyor.
NTSB Kıdemli Havacılık Güvenliği Soruşturmacısı Tim Monville, “Karşılaşacağımız en büyük engel, yol üzerindeki çarpma çukurunda bulunan büyük enkaz parçalarını çıkarmak olacak” dedi.
Çukur şu anda bulanık suyla dolu. Bölgede salı gününe kadar yeni yağışların etkili olması, yağışların çarşamba sabahına kadar sürmesi bekleniyor.
Pazar günü olay yerinde yaklaşık 20 soruşturmacı bulunuyordu. Aralarında NTSB üyesi Tom Chapman’ın da yer aldığı başka görevliler de daha sonra ekibe katıldı.
Chapman, uçağın bazı parçalarının yere çarpmadan önce kopmuş olabileceğini ve kanıtların yakındaki yollara, spor sahalarına, iş yerlerine ve evlere dağılmış olabileceğini söyledi.
Chapman, pazartesi günü yaptığı açıklamada, “Uçağın çarpışmadan önce parçalanmış olabileceğine ilişkin bazı kanıtlarımız var. Bunu hala araştırıyoruz. Kaza alanından uzakta da uçağa ait bazı parçalar bulabiliriz” sözlerini kullandı.
Uçağın kokpit ses kayıt cihazıyla donatılıp donatılmadığının belirlenmesi de soruşturma açısından büyük önem taşıyor. Uçağın bakım kayıtlarında böyle bir cihazın takılı olduğu görülüyor ancak cihazın hala uçakta bulunup bulunmadığı bilinmiyor.
Kayıt cihazı olmadan soruşturmanın zorlaşıp zorlaşmayacağı sorulan Chapman, “Cihazın elimizde olması işimizi kolaylaştırır” yanıtını verdi. Ancak cihaz bulunmasa bile soruşturmanın sürdürülebileceğini belirterek, “Ekibimiz bu konuda gerçekten çok iyi. Yine de inanılmaz derecede titiz bir dedektiflik çalışması yürütebilir ve olayların nasıl geliştiğini belirleyebiliriz” dedi.
Thousands of people watched the video of the Florida jet crash and asked the same thing: where’s the plane? Here’s why you can’t see it: • It fell almost straight down. Unofficial flight tracking shows the Learjet dropped from over 35,000 feet nearly vertical, possibly at several hundred miles per hour. • It shattered on impact. Planes are mostly lightweight aluminum, and hitting the ground nose-first at that speed breaks a jet into thousands of small pieces, many driven deep into the ground. That’s why there’s a crater in the road. • The fuel fire did the rest. Jet fuel ignited instantly, burning and melting much of what was left. • We’ve seen this before. Flight 93 in Shanksville on 9/11 left the same scene: a smoking crater with almost no recognizable wreckage. What most people don’t know: private and charter jets don’t follow the same safety rules as commercial airlines. Airlines operate under the strictest FAA standards for pilot training, rest, and maintenance. Charter flights follow a lighter set of rules, and privately flown jets have even fewer requirements. The NTSB will now collect every fragment to find out what happened in those final seconds. Praying for all 9 families. Should private jets face the same safety rules as commercial airlines?
— Tony Lane 🇺🇸 (@TonyLaneNV) November 1, 2026
Hava koşulları ve “aşırı soğumuş” su damlacıkları
Chapman, hava koşullarının kazaya nasıl katkıda bulunmuş olabileceğini belirlemenin soruşturmanın temel odak noktalarından biri olacağını söyledi.
Pilotun buzlanma tehlikesini bildirdiği sırada uçak yaklaşık 35 bin fit irtifada seyrediyordu. Buzlanma, havacılıkta en büyük tehlikelerden biri olarak kabul ediliyor.
NTSB, Ocak 2024’te uçuş sırasında meydana gelen buzlanma koşullarının risklerine dikkat çeken bir güvenlik uyarısı yayımlamıştı. Bu tür koşullar, pilotların uçağın kontrolünü kaybetmesine neden olabiliyor.
Federal Havacılık İdaresine (FAA) göre buzlanma, uçağın ağırlığının artmasına, kaldırma kuvvetinin azalmasına, itiş gücünün düşmesine ve hava direncinin artmasına yol açabiliyor. Başka bir deyişle buzlanma, uçağın yavaşlamasına veya irtifa kaybetmesine neden olabiliyor.
FAA’ya göre sıcaklığın donma noktasının altına düştüğü irtifalardaki tüm bulutlar buzlanma koşulları oluşturma potansiyeli taşıyor. Uygun koşullar oluştuğunda buzlanma yılın herhangi bir döneminde meydana gelebiliyor.
Hava sıcak olsa bile gök gürültülü fırtınalar, güçlü yükselici hava akımları veya hızla yükselen hava sütunları oluşturabiliyor. Bu akımlar hızla soğuyor. İrtifa yükseldikçe hava sıcaklığı düşüyor. Uçakların seyir yaptığı irtifalarda bu yükselici hava akımlarının içindeki sıcaklık eksi 100 derece Fahrenheit seviyesine kadar inebiliyor.
Buzlanma bir uçağı nasıl düşürebilir?
Filgueiras, hava trafik kontrolörlerine uçağın dışındaki sıcaklığın eksi 47 derece olduğunu bildirmişti. Bu sıcaklığın altındaki havada normal koşullarda buz oluşması beklenmiyor. Çünkü bu sıcaklıkta sıvı halde bulunan suyun tamamı donmuş oluyor.
Gök gürültülü fırtınalar, güçlü iç yükselici hava akımları oluşturabiliyor. Bu akımlar, eksi 40 derecenin altındaki sıcaklıklarda bile aşırı soğumuş su damlacıklarını yukarı taşıyabiliyor.
Bu su damlacıkları sıvı halde kalabiliyor ve bir uçağın yüzeyine temas ettiklerinde donabiliyor. Bu durum, dondurucu yağmurun sıvı halde düşüp otomobillere ve yollara temas ettiğinde donmasına benziyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
