Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Kırgızistan'da düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Zirvesi marjında gerçekleştirdikleri ikili görüşmede stratejik ortaklıklarını yeniden teyit etti.
Mayıs ayından bu yana ilk kez yüz yüze gelen iki liderden Şi Cinping, Rus mevkidaşına yeniden bir araya gelmekten memnuniyet duyduğunu ifade etti.
Ukrayna savaşında beşinci yılına giren Rusya'nın liderine seslenen Şi, uluslararası düzendeki artan belirsizliklere rağmen Pekin ile Moskova arasındaki ikili ilişkilerin "daha sağlam" hale geldiğini ve gelecekte iki ülke ilişkilerini "daha da parlak" bir geleceğin beklediğini vurguladı.
Çin yönetimi uzun süredir Rusya'nın askeri operasyonlarına doğrudan malzeme desteği sağladığı yönündeki iddiaları reddetmeyi sürdürüyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de Şi'nin değerlendirmelerine katılarak, iki ülke arasındaki iş birliğinin tüm kulvarlarda başarıyla geliştiğini belirtti.
Savaşların gölgesinde 25. yıl zirvesi
Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te gerçekleştirilen iki günlük ŞİÖ Zirvesi, bölgesel güvenlik ve ekonomi bloğunun 25. kuruluş yıl dönümüne tanıklık ediyor.
Zirveye aralarında İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Hindistan Başbakanı Narendra Modi ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in de bulunduğu çok sayıda devlet başkanı katılırken, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da Türkiye'yi "diyalog ortağı" sıfatıyla temsil ediyor.
Liderlerin buluşması Moskova'nın Ukrayna'ya yönelik askeri müdahalesinin dördüncü buçuk yılında ve ABD ile İran arasında patlak veren savaşın altıncı ayında gerçekleşiyor.
Putin ve Şi, geçmiş ŞİÖ zirvelerinde olduğu gibi bu platformu da çok kutuplu dünya vizyonunu öne çıkarmak ve Batı karşısında ortak bir duruş sergilemek amacıyla değerlendiriyor.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, iki liderin görüşmede ağırlıklı olarak ekonomik ilişkileri ele aldığını, Ukrayna konusunun ise "yüzeysel olarak" gündeme geldiğini aktardı.
Modi ve Pezeşkiyan'dan diplomasi trafiği
Zirve kapsamında ikili temaslarını sürdüren Putin, Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile de bir araya geldi. İki lider görüşmenin yapılacağı salona aynı araçla geldi.
Modi, Yeni Delhi'nin Ukrayna'daki çatışmanın sona ermesi için katkı sağlamaya hazır olduğunu ifade ederken, Putin ise Moskova'nın çözüm yolunda ilerlediğini dile getirdi.
ABD arabuluculuğundaki barış görüşmeleri durma noktasına gelmişken, geçtiğimiz hafta CIA Direktörü John Ratcliffe'in temaslarda bulunmak üzere Moskova'yı ziyaret ettiği bildirilmişti.
Savaşın tırmandığı bir dönemde zirveye katılan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da Hindistan Başbakanı Modi ile gerçekleştirdiği görüşmede çatışmaların sürdürülmesinin Tahran'ın çıkarına olmadığını vurguladı. Pezeşkiyan, "Anlaşma ve uzlaşı yolunda çaba göstermeye devam ediyoruz. Savaşın devam etmesinin ne bizim ne de bölgenin çıkarına olduğuna inanıyoruz" değerlendirmesinde bulundu.
Bu bağlamda 10 daimi üyesi bulunan ŞİÖ bünyesinde Türkiye, Suudi Arabistan ve Katar'ın da aralarında yer aldığı 15 diyalog ortağı ile Dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 40'ını temsil ediyor.
Zirve hakkında
Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) üye ülkelerinin devlet ve hükümet başkanlarının katıldığı ŞİÖ Devlet Başkanları Konseyi Toplantısı, Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te başladı.
Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Irıs Ordo Kongre Merkezi'nde düzenlenen ŞİÖ Devlet Başkanları Konseyi Toplantısı kapsamında ŞİÖ üyesi ülke devlet ve hükümet başkanlarını tek tek karşıladı, geleneksel "aile fotoğrafı" çektirildi.
Açılış konuşmasında Özbekistan'ın 1 Eylül Bağımsızlık Günü'nü kutlayan Caparov, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'in bu anlamlı günde Bişkek'te bulunmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Caparov, toplantının ŞİÖ'nün 25. kuruluş yıl dönümüne denk geldiğini belirterek, Kırgızistan dönem başkanlığının "ŞİÖ'nün 25 Yılı: Sürdürülebilir Barış, Kalkınma ve Refah İçin Birlikte" sloganıyla yürütüldüğünü ifade etti.
Örgütün sınır güvenliği mekanizmalarından uluslararası alanda söz sahibi küresel bir aktöre dönüştüğünü söyleyen Caparov, ŞİÖ üyesi devletlerin dünya nüfusunun yüzde 40'ından fazlasını ve küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYH) yaklaşık dörtte birini temsil ettiğini dile getirdi.
Kırgızistan'ın dönem başkanlığı felsefesinin "Birlik, refahın temelidir" sözüne dayandığının altını çizen Caparov, bu anlayışın Şanghay ruhunun özünü yansıttığını ifade etti.
Dönem başkanlığı süresince yaklaşık 200 etkinlik gerçekleştirildiğini belirten Caparov, güvenlik işbirliği, ekonomik ve ulaşım bağlantıları ile kültürel bağların geliştirildiğini, ayrıca dijital kalkınma ve yapay zekanın örgütün pratik öncelikleri arasına dahil edildiğini söyledi.
Sadır Caparov, ŞİÖ'nün 25. yıl dönümünün sadece geride kalan çeyrek asrı özetlemekle kalmayıp, sürdürülebilir barış, ortak kalkınma ve refah odaklı yeni bir sayfa açmak için önemli bir fırsat sunduğunu vurguladı.
Üye devletlerin koordineli çözümlerle örgütün gelişiminde yeni bir aşama başlatacağına inandığını dile getiren Caparov, konuşmasının sonunda Şanghay İşbirliği Örgütü Devlet ve Hükümet Başkanları Konseyi Toplantısı'nın resmen başladığını ifade etti.
Basına kapalı devam eden toplantının sonunda ŞİÖ'nün 25. yıl dönümünü simgeleyen "Bişkek Deklarasyonu" imzalanacak.
ŞİÖ Devlet Başkanları Konseyi Toplantısı'na, Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko, Hindistan Başbakanı Narendra Modi, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman ve Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev katıldı.
Toplantının ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katılacağı Şanghay İşbirliği Örgütü Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi (ŞİÖ artı) başlayacak.
ŞİÖ bünyesinde tam üye statüsünde olmayan Türkiye, 2012'de örgüte "diyalog ortağı" olarak katılmıştı.
Kaynak: Gazete Oksijen
