AFP'nin haberine göre; Greenpeace, Ukrayna’daki devre dışı bırakılmış Çernobil Nükleer Santrali’nde bulunan iç radyasyon kabuğunun kontrolsüz şekilde çökmesinin, çevreye radyasyon salımı riskini artırabileceği uyarısında bulundu.
1986 yılında Ukrayna henüz Sovyetler Birliği’nin bir parçasıyken, Çernobil’deki bir reaktör patlamış, Avrupa’nın büyük bölümüne yayılan radyasyon bulutları oluşmuş ve on binlerce kişi tahliye edilmişti.
Santralin kalıntıları, aceleyle inşa edilen “sarkofag” adı verilen iç çelik-beton radyasyon kabuğu ve “Yeni Güvenli Muhafaza” (New Safe Confinement – NSC) olarak bilinen modern, yüksek teknoloji ürünü dış yapı ile kapatılmış durumda.
NSC yapısında hasar ve onarım sorunları
Kiev, 2022’de Rusya’nın geniş çaplı işgalini başlatmasından bu yana Moskova’nın tesisi defalarca hedef aldığını, geçen yılki bir saldırıda dış koruma kabuğunun delindiğini iddia ediyor.
Greenpeace’in yayımladığı raporda, Çernobil felaketinin 40. yıl dönümünden birkaç gün önce, bazı onarım çalışmaları yapılmış olsa da NSC’nin muhafaza işlevinin “tam anlamıyla restore edilemediği” belirtildi.
Raporda, “Bu durum, özellikle iç koruyucu yapının çökmesi halinde çevreye radyoaktif salım riskini artırmaktadır” ifadeleri yer aldı.
Greenpeace Ukrayna kıdemli nükleer uzmanı Shaun Burnie, ay başında yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Bu durum felaket olur çünkü sarkofajın içinde dört ton toz, son derece radyoaktif toz, yakıt parçacıkları ve muazzam miktarda radyoaktivite bulunuyor. Ve Yeni Güvenli Muhafaza şu anda onarılamadığı için, tasarlandığı şekilde işlev göremiyor. Bu nedenle radyoaktif salım ihtimali var”
Savaş koşulları ve güvenlik endişeleri
Greenpeace, iç yapının dengesiz bölümlerinin sökülerek kontrolsüz bir çöküşün önlenmesi gerektiğini belirtti. Ancak sahadaki çalışmaların, devam eden savaş nedeniyle engellendiği ifade edildi.
Burnie, “Rusların hala Çernobil üzerinden füze ateşlediği bir durum var” dedi ve ekledi: “40 yıl sonra buradayız ve Rusya, Ukrayna ve Avrupa halkına karşı fiilen bir nükleer savaş yürütmeye devam ediyor”
Santral yetkililerinden uyarı
Santral müdürü Sergiy Tarakanov da tesis çevresindeki durumun “çok tehlikeli” olduğunu söyledi. Tarakanov “Eğer bir roket doğrudan güvenli muhafazaya değil, sadece 200 metre yakınına düşerse, bu bir deprem gibi dış etki yaratır” dedi.
Bu durumun iç kabuğun çökme riskini artıracağını belirten Tarakanov, şunları ekledi: “1986’daki kazanın bize gösterdiği şey şu: Radyoaktif parçacıklar sınır tanımaz”
Geçen ay Fransa, Rusya’nın 2025’teki saldırısının ardından Çernobil koruyucu kubbesinin onarımı için yaklaşık 500 milyon euroya ihtiyaç duyulduğunu açıkladı.
Kaynak: Gazete Oksijen
