İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney’in sağlık durumuna ilişkin dikkat çekici bir istihbarat raporu ortaya çıktı. ABD ve İsrail istihbaratına dayandırıldığı belirtilen ve Körfez ülkeleriyle paylaşılan diplomatik nota göre Hamaney’in bilincinin kapalı olduğu ve ciddi bir sağlık sorunu nedeniyle tedavi altında bulunduğu ifade edildi.
The Times'ın haberine göre Mücteba Hamaney’in ilk kez Kum kentinde bulunduğu bilgisi paylaşıldı. Buna göre söz konusu istihbarat raporunda “Mücteba Hamaney Kum’da ağır yaralı durumda tedavi görüyor ve rejimin karar alma süreçlerine katılamıyor” ifadelerine yer verildi.
Kum’da tedavi görüyor
Tahran’ın yaklaşık 140 kilometre güneyinde bulunan Kum, Şii İslam açısından kutsal bir merkez olarak biliniyor.
İstihbarat notuna göre, Mücteba Hamaney burada tedavi altında tutuluyor ve sağlık durumu yönetim görevlerini yerine getirmesine engel teşkil ediyor.
Ali Hamaney için defin hazırlıkları
Aynı notta, ABD-İsrail saldırısında hayatını kaybeden eski lider Ali Hamaney’in cenazesi için de Kum’da hazırlık yapıldığı belirtildi.
Notta “Birden fazla mezarı kapsayacak büyük bir türbe inşası için zemin hazırlanıyor” ifadesi yer aldı. Bu durum, Hamaney’in yanı sıra diğer aile üyelerinin ve hatta Mücteba Hamaney’in de aynı yere defnedilebileceği ihtimalini gündeme getirdi.
Mücteba Hamaney’in bulunduğu yerin ABD ve İsrail istihbaratınca bir süredir bilindiği fakat bu bilginin ilk kez kamuoyuna yansıdığı ifade ediliyor.
Saldırıda ağır yaralandı
İran, Mücteba Hamaney’in savaşın ilk gününde düzenlenen hava saldırısında yaralandığını doğruladı. Aynı saldırıda Ali Hamaney’in yanı sıra eşi Zahra Haddad-Adel ve oğullarından biri de hayatını kaybetti.
Mücteba Hamaney, mart ayı başında babasının yerine lider olarak seçilmişti. O tarihten bu yana kamuoyunun karşısına çıkmadı ve herhangi bir açıklama yapmadı.
Yapay zeka videosu tartışma yarattı
Devlet televizyonunda Hamaney’e atfedilen iki açıklama yayımlandı. Pazartesi günü ise liderin bir savaş odasına girerek İsrail’in Dimona’daki nükleer tesisine ait haritayı incelediği yapay zeka üretimi bir video servis edildi.
Ses kaydının bulunmaması, Hamaney’in sağlık durumunun kritik olduğuna dair iddiaları güçlendirdi.
“Ülkeyi kim yönetiyor?” sorusu
İranlı yetkililer Mücteba Hamaney’in ülkenin başında olduğunu savunsa da sağlık durumuna ilişkin iddialar tartışmaları artırdı.
Muhalif gruplar, Hamaney’in komada olduğunu öne sürerken bazı kaynaklar bacak kırığı ve yüz yaralanmaları geçirdiğini iddia etti.
Bu durum, ülkede gerçek gücün Devrim Muhafızları tarafından kullanıldığı ve Hamaney’in sembolik bir lider olabileceği yönündeki yorumları güçlendirdi.
Trump: Liderle görüşmüyoruz
ABD Başkanı Donald Trump, İranlı yetkililerle müzakere yürüttüklerini ancak doğrudan dini liderle temas kurmadıklarını açıkladı.
İran devlet medyası, Ali Hamaney’in doğum yeri olan Meşhed’de bir Şii türbesine defnedileceğini duyurmuştu. Tahran’da halka açık bir tören yapılacağı da belirtilmiş, tarih verilmemişti.
Devlet yetkilileri, cenazenin “benzeri görülmemiş katılım” beklentisi nedeniyle ertelendiğini açıkladı. Şii geleneğinde defin işleminin geciktirilmemesi gerektiği için bu durum tartışma yarattı.
Çarşamba günü, Hamaney’in ölümünün 40’ıncı günü olacak ve bu tarih Şii geleneğinde yas sürecinin sonu olarak kabul ediliyor.
Ali Hamaney’in cenazesinin nerede yapılacağı konusunda güvenlik kaygıları öne çıkıyor. ABD veya İsrail’in töreni hedef alabileceği ihtimali nedeniyle Kum’un geçici defin yeri olabileceği değerlendiriliyor.
Humeyni’nin cenazesiyle kıyaslama
Ali Hamaney’in cenazesinin, 1989’da hayatını kaybeden Ruhollah Khomeini’nin cenazesiyle büyük tezat oluşturması bekleniyor.
Humeyni’nin cenazesine yaklaşık 10 milyon kişi katılmış, izdiham sırasında kefeni yırtılmış ve naaşı kalabalık arasında yere düşmüştü.
İstihbarat notunda, İranlı yetkililerin benzer bir kaos yaşanmaması için cenaze töreninde sıkı önlemler almayı planladığı belirtildi.
Yetkililer, sivillerin töreni sabote etmesi ya da mezarlara zarar vermesi ihtimaline karşı hazırlık yapıyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
