ABD Başkanı Donald Trump’ın Tahran’a verdiği sürenin bugün sona ermesiyle birlikte, İsrail basınında önümüzdeki saatlerin İsrail ve ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü savaş açısından belirleyici olacağı yönünde değerlendirmeler öne çıkıyor. ABD Başkanı Donald Trump, Tahran’a salı gününün sonuna kadar bir anlaşmaya varması için süre vermiş, aksi halde "İran medeniyetini yok etmekle" tehdit etmişti.
İsrail basını, bugün dolacak sürenin ardından askeri tırmanış ihtimalinin ciddi şekilde gündemde olduğunu yazdı. İsrail’in Kanal 12 televizyonu, adı açıklanmayan İsrail kaynağının, “Önümüzdeki 24 saat savaşta çok önemli” ifadelerini kullandığını aktardı. Kaynak, kararın İran’daki siyasi liderliğe bırakılması halinde ateşkesin daha önce sağlanabileceğini savunurken, İran’daki kontrol mekanizmalarına ilişkin belirsizliklerin süreci zorlaştırdığını öne sürdü. Trump yönetiminin, hem ABD içindeki siyasi eleştiriler hem de savaşın küresel ekonomi üzerindeki etkileri nedeniyle artan baskıyla karşı karşıya olduğu aktarıldı.
Özellikle İran’ın stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndan petrol ve doğalgaz tankerlerinin geçişine getirdiği kısıtlamalar, küresel enerji piyasalarında dalgalanmayı artırdı. Enerji tesislerine yönelik karşılıklı saldırı ihtimali ve İran’ın Körfez ülkelerindeki benzer tesisleri hedef alma olasılığı, yatırımcıların endişelerini artırırken petrol ve doğalgaz fiyatlarında yükselişe yol açtı.
Washington’un tavizleri anlaşmanın anahtarı olabilir
İsrail gazetesi Israel Hayom, Washington’un önemli tavizler vermeye hazır olması halinde ABD ile İran arasında bir anlaşmaya varılmasının mümkün olabileceğini yazdı. Gazete, İsrail’in müzakerelere doğrudan katılmadığını ancak gelişmeleri yakından izlediğini belirterek, İsrail siyasi liderliği içinde, olası bir anlaşmanın İran yönetimine toparlanma fırsatı verebileceği yönünde kaygılar bulunduğunu aktardı.
Haberde, İsrail’in savaşın başından bu yana üç ana hedef belirlediği ifade edildi: "İran’da rejim değişikliği için koşullar oluşturmak, İran’ın nükleer programına ağır hasar vermek ve füze sistemlerini zayıflatmak" Gazete ayrıca, Washington’un nihai kararının Beyaz Saray’da alınacağına dikkat çekerek, İsrail’in İran’ın askeri ve ekonomik kapasitesini zayıflatmak amacıyla saldırıları sürdürmeyi tercih ettiğini yazdı.
Yıpratma savaşı mı ateşkes mi?
İsrail gazetesi Maariv, bugünün İsrail ve ABD için “belirleyici” olmasının beklendiğini aktararak, “Bugün, yıpratma savaşına mı gireceğimiz yoksa ateşkes anlaşmasına mı varacağımız belirlenecek” değerlendirmesine yer verdi. Gazete, Trump yönetiminin İran’ın teslim olmasını sağlayacak bir anlaşma ya da İran ekonomisini felç etmeyi hedefleyen geniş çaplı saldırı dalgaları arasında tercih yapabileceğini belirtti. Haberde ayrıca İsrail’in, İran üzerindeki baskıyı artırmak amacıyla altyapı ve enerji tesislerini hedef alan saldırılarını sürdürdüğü ifade edildi. Bu saldırıların, İran’ın müzakere pozisyonunu zayıflatmayı amaçladığı değerlendiriliyor.
İsrail’den tırmanış hazırlığı
İsrail devlet televizyonu KAN, adı açıklanmayan bir İsrailli yetkilinin, sürenin dolmasının hemen ardından askeri operasyonların genişletilebileceğini söylediğini aktardı. Yetkili, “Süre dolduktan hemen sonra İran’da büyük bir tırmanışa hazırız ve ABD’nin onayını bekliyoruz” ifadelerini kullandı. Kaynak ayrıca, son dakika ateşkes kararının hâlâ ihtimaller arasında bulunduğunu ancak İsrail’in İran altyapı ve enerji sektörlerine yönelik geniş çaplı saldırılar için ABD’den “yeşil ışık” beklediğini belirtti. Uzmanlara göre, önümüzdeki saatlerde Washington ile Tahran arasında bir anlaşmaya varılması ya da askeri operasyonların genişletilmesi yönünde alınacak karar, yalnızca İran-İsrail hattındaki çatışmaları değil, aynı zamanda küresel enerji piyasalarını ve bölgesel güvenlik dengelerini de doğrudan etkileyecek.
Kaynak: AA
