Ülke içindeki gösteriler ve ABD baskısı nedeniyle çalkantılı günler geçiren İran'da bir darbe girişiminin engellendiği öne sürüldü.
Fransız gazetesi Le Figaro'nun aktardığına göre, eski İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ve onun döneminde dışişleri bakanlığı yapan Cevad Zarif, ülkedeki gösterilerin doruk noktasına ulaştığı bir dönemde dini lider Ali Hamaney'i koltuğundan indirmek istedi.
Ancak 7 Ocak'ı 8 Ocak'a bağlayan gece gerçekleşen girişim, İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani tarafından engellendi.
İddiaya göre Ruhani'nin liderlik ettiği girişime, Cevad Zarif başta olmak üzere eski yönetimden isimler, Kum kentinden bazı din insanları ve Devrim Muhafızları içinden birkaç yönetici katıldı.
Gazeteye konuşan bir kaynak, ekibin amacının Hamaney'i karar alma süreçlerinden tamamen uzaklaştırmak olduğunu öne sürdü.
Ancak Laricani'nin girişime destek vermemesi üzerine girişim başarısızlıkla sonuçlandı. Cumhubaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın ise planın ifşa olmasını engellemek için girişimden haberdar edilmediği öne sürüldü. Planın ortaya çıkmasıyla birlikte Ruhani ve Zarif'in birkaç gün ev hapsinde tutulduğu, onlara yakın bazı reformist figürlerinse gözaltına alındığı iddia edildi.
New York Times'ın pazar günü yayınladığı haberde, darbe girişimini engelleyen Ali Laricani'nin fiili olarak ülkeyi yönettiği belirtildi. Hamaney'in yaklaşık bir buçuk ay önce Laricani'yi görevlendirdiği ve böylece Pezeşkiyan'ın saf dışı bırakıldığı ifade edildi.
Laricani'nin Tahran'daki otoritesi son aylarda artmış durumda. İranlı siyasetçi geçen ay yaşanan protestoları bastırma operasyonunu yöneten isimlerden biri olarak öne çıkmıştı. Laricani aynı zamanda Rusya, Katar ve Umman gibi bölgesel müttefiklerle ilişkileri yönetirken, bir yandan da Washington'la yürütülen müzakerelere liderlik ediyor.
Laricani, uzun yıllar Hamaney'in danışmanlığını yaptıktan sonra Kasım 2024'te daha önce de yürüttüğü İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri görevine dönmüştü. Bu makam, İran devlet yapısında dini liderin hemen altında bir ikinci adam pozisyonu olarak görülüyor. Fiili etki bakımından da cumhurbaşkanının üstünde bir etkiye sahip olduğu değerlendiriliyor.
Ali Laricani daha önce Batılı ülkelerle nükleer müzakereleri yürüten isim olmuş ancak anlaşmazlıklar nedeniyle dönemin cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad tarafından görevden alınmıştı. Üç kez cumhurbaşkanı adayı olan İranlı siyasetçi, 2021 ve 2024'teki seçimlerde de aday olmak istemiş ancak adaylığı kabul edilmemişti.
Kaynak: Gazete Oksijen
